ASML podnosi prognozę do €45 billion

ASML podniosło prognozę sprzedaży na 2026 r. do 43-45 mld EUR z wcześniejszych 36-40 mld EUR, bo producenci procesorów AI i pamięci zamawiają więcej maszyn litograficznych, czyli urządzeń nanoszących wzory obwodów na krzemowe wafle (ASML, CNBC). W połowie przedziału oznacza to podwyżkę o ok. 5 mld EUR. Dla zwykłej spółki byłaby to dobra korekta planów. W przypadku ASML to sygnał, że zmienia się ścieżka przychodów firmy, bez której nie działa dziś żaden producent najbardziej zaawansowanych chipów.

Mechanizm jest prosty, choć kapitałowo bardzo wymagający. Modele AI potrzebują ogromnej mocy obliczeniowej, a więc coraz bardziej zaawansowanych procesorów i pamięci. Firmy, które je fizycznie wytwarzają — TSMC, Samsung, SK Hynix czy Micron — muszą rozbudowywać linie produkcyjne. Rozbudowa oznacza zakupy sprzętu ASML (Economic Times/Reuters).

Skąd bierze się siła cenowa ASML

W przypadku ASML popyt to tylko połowa historii. Druga połowa to ograniczona podaż. Prawie cała dodatkowa zdolność produkcyjna flagowych systemów EUV, czyli litografii w skrajnym ultrafiolecie, najnowocześniejszej technologii spółki, jest do 2027 r. już zarezerwowana. Firma planuje w 2027 r. zwiększyć produkcję o 30% zarówno w systemach EUV, jak i w starszych urządzeniach DUV, opartych na głębokim ultrafiolecie (ASML, Biz Chosun).

To przekłada się na marże. Oczekiwana marża brutto wzrosła do 54-56% z 51-53% (Yahoo Finance/Reuters). Jeżeli księga zamówień jest wypełniona na lata, firma nie musi walczyć ceną.

Jeszcze lepiej widać to w usługach i modernizacjach. Przychody z serwisu oraz ulepszeń maszyn już pracujących u klientów wyniosły w drugim kwartale ok. 2,8 mld EUR, o mniej więcej 300 mln EUR więcej, niż oczekiwano (Investing.com). Klienci płacą nie tylko za nowe urządzenia, lecz także za wyciśnięcie większej produkcji ze sprzętu, który już stoi w fabrykach. To cykl inwestycyjny, w którym pieniądze wydaje się dziś, a chipy z nowych mocy produkcyjnych trafią na rynek później.

Cztery kraje, cztery warstwy tego samego boomu

ASML ma siedzibę w Veldhoven, ale przychody i efekty przemysłowe rozchodzą się po Europie. W Niemczech Carl Zeiss SMT dostarcza precyzyjną optykę, która jest sercem systemów EUV (FAZ, Dr. Web). Więcej sprzedanych maszyn oznacza więcej zamówień dla Zeissa. Berlin równolegle dotuje samą produkcję chipów: fabryka TSMC w Dreźnie otrzymała ok. 5 mld EUR wsparcia publicznego (ZEIT).

W Belgii ważną rolę odgrywa imec, niezależny ośrodek badawczy w Leuven. To tam producenci chipów testują nowe procesy na sprzęcie ASML, zanim zdecydują się na produkcję masową. Pięcioletnia umowa umieszcza pełne portfolio narzędzi ASML w pilotażowej linii NanoIC imec (imec, Data Center Dynamics). W Irlandii Intel zapowiedział 5 mld EUR inwestycji w modernizację kompleksu produkcyjnego w Leixlip pod potrzeby AI i obliczeń wysokiej wydajności (RTÉ, Reuters).

Holandia integruje maszynę, Niemcy dostarczają najbardziej precyzyjne komponenty, Belgia sprawdza procesy kolejnej generacji, Irlandia produkuje chipy. Każdy z tych krajów przechwytuje inną warstwę boomu na sprzęt dla AI.

Gdzie europejska kontrola słabnie

Słabość europejskiej pozycji zaczyna się tam, gdzie kończy się maszyna ASML. Klienci spółki są niemal wyłącznie poza Europą. Większość chipów wytwarzanych z użyciem jej urządzeń jest projektowana, pakowana i wykorzystywana w Azji albo w Stanach Zjednoczonych. Europa produkuje narzędzie, którego nikt inny nie potrafi wykonać, ale największe zyski z AI trafiają do projektantów chipów, takich jak Nvidia, platform chmurowych Microsoftu i Amazona oraz firm budujących na tej infrastrukturze własne usługi. Europa kontroluje wąskie gardło, nie cały łańcuch wartości.

Ryzykiem pozostaje też koncentracja zamówień. Większość przychodów zależy od kilku kupujących, a pojedyncza maszyna kosztuje setki milionów euro. Opóźnienie zamówienia przez jednego dużego klienta może przesunąć wyniki kwartalne.

Do tego dochodzi polityka eksportowa. ASML podkreśla, że nigdy nie dostarczyło do Chin maszyn EUV ani części związanych z EUV (FAZ). Chiny mają jednak odpowiadać za ok. 20% oczekiwanej sprzedaży w 2026 r. dzięki starszym systemom DUV i usługom (ASML, Economic Times/Reuters). Ostrzejsze ograniczenia forsowane przez USA mogłyby tę część przychodów ograniczyć, a Holandia nie ustala tych reguł samodzielnie.

Kolejnym ograniczeniem jest infrastruktura. Intel wskazywał już na wysokie koszty energii elektrycznej i budowy w Irlandii, a redakcja Irish Times argumentowała, że prawdziwym testem dla projektów tej skali będą energia, woda i tempo budowy mieszkań (Irish Times).

Podniesiona prognoza ASML potwierdza, że Europa dominuje w jednej z najtrudniejszych do skopiowania warstw globalnej gospodarki AI. Już dziś daje to przychody i zamówienia dostawcom w kilku państwach UE. Nie oznacza jednak, że Unia zbudowała pełną przemysłową głębię w sztucznej inteligencji. Tę różnicę mierzy się liczbą fabryk, dostępnością kadr i przepustowością sieci energetycznych. O jej zmniejszeniu zdecydują decyzje, których Bruksela, Berlin, Dublin i Haga jeszcze nie podjęły.