Dzień dobry.

Dwa incydenty na wschodniej flance NATO ujawniły luki w publicznie dostępnych informacjach. Rumuńskie F-16 zniszczyły w sobotę nad rumuńskimi wodami dwa drony z rodziny Geran, lecz Bukareszt nie ustalił, kto je wystrzelił. Na Litwie myśliwce NATO nie zdołały rozpoznać obiektu we mgle; podejrzane szczątki uszkodziły samochód, a relacje Litwy i Polski o jego trasie są sprzeczne.

Dron eksplodował nad drogą w rejonie Pasvalys na Litwie i uszkodził przejeżdżający samochód; nikt nie ucierpiał. Myśliwce poderwano, ale piloci nie rozpoznali obiektu przez chmury i mgłę. Litwa i Polska podają sprzeczne wersje jego trasy, a nieujawnione dotąd rozkazy nie pozwalają ustalić, kto zdecydował, które rejony Litwy otrzymają ostrzeżenia.

Według The New York Times wysłannicy Trumpa mieli zaproponować wznowienie tranzytu rosyjskiego gazu przez Ukrainę jako zachętę do zawarcia pokoju. Prawo EU zakazuje już nowych kontraktów na rosyjski gaz, a ostatnie długoterminowe umowy na dostawy gazociągami mają wygasnąć we September 2027. W doniesieniu nie wskazano nabywcy ani terminu; realizacja propozycji wymagałaby zmiany prawa w Europie.

Ukraina znów otrzymuje amerykańskie ostrzeżenia o rakietach balistycznych, powiedział Zełenski, po trzydniowej przerwie, której przyczyna pozostaje nieznana. Alerty dają cywilom i obsłudze obrony przeciwlotniczej minuty na przygotowanie. Podczas przerwy do Kijowa nadal docierały informacje wywiadowcze z Europy, ale Europa nie ma porównywalnego systemu satelitarnego wykrywającego starty rakiet.

Macron obiecał pomoc po grabieżach, które dotknęły szacunkowo 1,500 firm, ale właściciele sklepów wciąż nie znają kwoty, kryteriów ani terminu wypłat. Kryzysowe spotkanie premiera Sébastiena Lecornu 19 October może przynieść konkretne warunki. Jego rząd musi też odpowiedzieć na szersze pretensje stojące za w większości pokojowymi marszami, w tym spór o budżet.

Waszyngton zapowiada odwet, gdy Bruksela rozważa przyznanie firmom kontrolowanym przez UE pierwszeństwa w połowie komercyjnego pasma wykorzystywanego do bezpośredniego łączenia satelitów ze zwykłymi telefonami. Projekt Komisji Europejskiej nadal dopuszczałby zagranicznych oferentów, a kompromis Rady UE uczyniłby europejską preferencję niewiążącą. Parlament Europejski i państwa członkowskie nie uzgodniły jeszcze zasad, a obecne licencje wygasają w maju 2027 r.

Niemiecki lekarz uzyskał sądowy zakaz trzech odpowiedzi AI Mode, które fałszywie twierdziły, że został skazany za przymus seksualny. Google odmówił ich usunięcia, choć poinformowano firmę, że chodzi o innego mężczyznę. Dwa niemieckie sądy uznały już Google za odpowiedzialne za treści wygenerowane przez AI, ale żadne z tych orzeczeń nie przesądza o obowiązkach firmy w całej Europie.

Yle prześledziło sprzedaż elektroniki o wartości niemal 30 mln euro, której dwóch obywateli Finlandii dokonało na rzecz firm obsługujących rosyjski przemysł zbrojeniowy. Władze USA wpisały już głównego dostawcę na czarną listę, ale sam wpis nie dowodzi naruszenia prawa UE. Fińscy śledczy musieliby ustalić brakujące numery modeli komponentów i zdobyć dokumenty wysyłek, by rozstrzygnąć, czy towary objęte kontrolą trafiły do Rosji.

Rozbudowa Pirdop zwiększy roczne zdolności rafinacji miedzi z około 230,000 do 340,000 ton. Europa wyprodukuje więcej tylko wtedy, gdy belgijska rafineria Aurubis zastąpi bułgarski surowiec, który obecnie przerabia. UE uznała Pirdop za projekt strategiczny po zabezpieczeniu budowy, ocenie środowiskowej i finansowaniu kredytem. Publiczne dokumenty nie wskazują, by decyzja zmieniła harmonogram lub wielkość produkcji.

Podczas zbioru oliwek na okupowanym Zachodnim Brzegu, któremu towarzyszyli europejscy dyplomaci, zamaskowani mężczyźni napadli na francuskiego mera. Belgia chce sankcji UE wobec sprawców, a Francja i Polska naciskają na Izrael, by pociągnął ich do odpowiedzialności. Izraelska policja wszczęła śledztwo, lecz do 18 October nie ogłoszono aresztowań; Belgia nie wskazała, kogo miałyby objąć sankcje.