ASML planuje za mało skanerów na 2028

ASML ocenia, że liczba skanerów, które będzie w stanie dostarczyć w 2027 i 2028 r., nie wystarczy, by zaspokoić prognozowane potrzeby klientów. Firma poinformowała o tym 14 października, nie podając skali niedoboru (ASML Q3 results). Holenderska firma produkuje maszyny, które nanoszą wzory obwodów na krzem, więc jej ostrzeżenie dotyczy tempa wyposażania nowych fabryk chipów. Czy oznacza też mniejszą podaż układów? Dostępne dane nie dają jeszcze odpowiedzi.

Co ASML mówi o maszynach i zamówieniach

Ostrzeżenie obejmuje dwie rodziny urządzeń. Skanery EUV, wykorzystujące światło o bardzo krótkiej fali, nanoszą najdrobniejsze warstwy zaawansowanych układów. Starsze skanery DUV w technologii immersyjnej, szeroko stosowane w branży, wykorzystują cienką warstwę wody podczas naświetlania.

Jeszcze w lipcu ASML planował zwiększyć w 2027 r. moce produkcyjne obu rodzin o 30% względem poziomu z 2026 r., który wynosił około 65 systemów EUV i 130 skanerów DUV w technologii immersyjnej (ASML Q2 results). Plan nie nadąża już za prognozami klientów. ASML analizuje możliwość dalszego zwiększenia produkcji, ale nie podał nowej liczby maszyn (ASML Q3 results).

Klienci zwrócili się do ASML o przyjęcie zamówień z dostawą w 2029 i 2030 r. Dyrektor finansowy Roger Dassen powiedział, że firma jeszcze ich nie przyjęła, bo zestawia łączny popyt z tym, co jest w stanie wiarygodnie dostarczyć (Q3 call transcript). Te zgłoszenia to pisemne prognozy, a nie potwierdzone zamówienia.

Popyt, który przełożył się już na przychody, rośnie. W trzecim kwartale ASML odnotował sprzedaż o wartości 11,662 mld EUR i sprzedał 113 nowych systemów; w drugim kwartale było to 9,326 mld EUR i 86 systemów (ASML Q3 results). Ta liczba obejmuje wszystkie rodzaje urządzeń sprzedawanych przez firmę. Nie pokazuje, ile skanerów EUV i DUV w technologii immersyjnej ASML ma już potwierdzone do dostawy w 2027 i 2028 r.

Kiedy brak skanera oznacza mniej chipów

Skaner odpowiada za jeden etap długiego procesu. Rzutuje wzór obwodu na światłoczułą warstwę cienkiej płytki krzemowej, na której powstają układy. Potem fabryka wytrawia wzór, nanosi materiały i powtarza cykl dla kolejnych warstw (imec).

Opóźnienie dostawy skanera ograniczy podaż chipów tylko wtedy, gdy spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, nowa linia produkcyjna musi czekać wyłącznie na ten skaner, a budynek, zasilanie i pozostałe urządzenia muszą być już gotowe. Gotowy musi być też uzysk produkcyjny, czyli odsetek sprawnych chipów na każdej płytce. Po drugie, działające fabryki nie mogą mieć możliwości wyprodukowania układów, które miała dostarczać nowa linia. Ostrzeżenie ASML nie potwierdza, że którykolwiek z tych warunków zachodzi.

Ryzyko zależy też od tego, co produkuje dana fabryka. Zakład STMicroelectronics w Katanii wytwarza na przykład układy mocy z węglika krzemu na płytkach o średnicy 200 mm (ST). Dostępne informacje nie łączą tej fabryki z niedoborem skanerów.

Część luki mogłyby wypełnić szybsze maszyny. Najnowszy konwencjonalny model EUV ASML, NXE:3800F, ma deklarowaną wydajność 260 płytek na godzinę, wobec 230 w obecnej wersji. W niewielkiej liczbie ma być dostępny od początku 2027 r. (ASML interview transcript). Są to parametry znamionowe, a nie wyniki pomiarów z fabryki. ASML nie podał, w jakim stopniu nowy model zmniejszy niedobór.

Kto odczuje ograniczenia

Część ograniczeń wiąże się z niemieckim łańcuchem dostaw ASML. Budowa skanera EUV trwa około roku, a na optykę ZEISS i lasery TRUMPF czeka się najdłużej (Reuters, July). ZEISS rozbudowuje moce produkcyjne w Oberkochen (ZEISS). Podczas telekonferencji po publikacji wyników prezes ASML Christophe Fouquet powiedział, że ZEISS nie jest wąskim gardłem (Q3 call transcript).

Wśród klientów rozbudowujących produkcję Reuters wymienił TSMC, Samsung, Intel, SK hynix i Micron (Reuters). ASML nie ujawnił, jak podzieliłby ograniczoną liczbę maszyn między te firmy ani czy zmieniłyby się ceny. Christophe Fouquet wiąże prognozy klientów z ich oczekiwaniami co do skali i trwałości inwestycji w AI (ASML Q3 results). Wielkość luki zależy więc także od tego, czy te wydatki się utrzymają.

ASML potwierdził, że planowana podaż skanerów będzie niższa od zapotrzebowania wynikającego z prognoz klientów, ale nie określił różnicy. Dopóki firma nie poda zaktualizowanej liczby maszyn przewidzianych do dostaw, nikt spoza ASML nie będzie w stanie oszacować, jak bardzo luka opóźni uruchamianie nowych fabryk, a tym bardziej jaki będzie jej wpływ na dostępność chipów.