BPM proponuje MPS fuzję za €50 billion

Banco BPM 7 czerwca zaproponował połączenie z Monte dei Paschi di Siena (MPS). Z transakcji miałaby powstać grupa warta około 50 mld EUR, z siecią 2 900 oddziałów i zakładanymi synergiami na poziomie 1,1 mld EUR (Corriere della Sera, Bloomberg). Po domknięciu byłby to drugi największy bank we Włoszech pod względem aktywów, za Intesą Sanpaolo.

Reakcja Intesy pokazała, że nie chodzi wyłącznie o jedną fuzję. Bank w ciągu kilku godzin zwołał nadzwyczajne posiedzenie rady, by przygotować kontrpropozycję razem z Unipolem i BPER (Il Fatto Quotidiano). Włoska konsolidacja bankowa stała się pierwszym ruchem w szerszej rozgrywce: państwa południa Europy chcą większych grup finansowych, a północ kontynentu nadal pilnuje krajowych granic kapitału.

Francuski bank z włoską strategią

Crédit Agricole, francuski bank mający 22,8% akcji Banco BPM, poparł propozycję jednogłośnie na radzie BPM (AdnKronos). Po fuzji jego udział spadłby do około 12,8%, ale w znacznie większym podmiocie. Francuzi pozostaliby największym pojedynczym akcjonariuszem nowej grupy (Corriere della Sera).

Rachunek jest prosty: 12,8% z 50 mld EUR daje większą pozycję niż 22,8% z 20 mld EUR. W praktyce francuski bank stałby się kotwicą właścicielską drugiego największego kredytodawcy we Włoszech.

Dla Rzymu ta sama transakcja rozwiązuje inny problem. Włoski skarb państwa wciąż ma 4,8% akcji MPS, pozostałość po ratowaniu banku za 5,4 mld EUR w 2017 r., gdy państwo objęło 68% kapitału. Po połączeniu udział ten spadłby poniżej 2%, co pozwoliłoby rządowi ogłosić zakończenie interwencji bez sprzedaży akcji na rynku (Quotidiano.net). Minister finansów Giancarlo Giorgetti od lat wskazywał taką ścieżkę wyjścia.

Południe Europy się konsoliduje

Cztery dni przed ogłoszeniem BPM Francja, Włochy i Hiszpania wysłały wspólną propozycję do Komisji Europejskiej. Argumentowały, że rozdrobnienie sektora bankowego blokuje około 230 mld EUR płynnych aktywów, które nie mogą swobodnie przepływać między państwami strefy euro (Euronews).

Ich pomysł polega na dobrowolnym reżimie dla transgranicznych grup bankowych. Takie grupy mogłyby wspólnie zarządzać kapitałem i płynnością, czyli pieniędzmi potrzebnymi do spełnienia wymogów nadzorczych i obsługi klientów w różnych krajach. Projekt legislacyjny ma pojawić się w 2027 r.

Fuzja BPM-MPS wpisuje się w falę, która już trwa. BPCE w kwietniu zakończył przejęcie portugalskiego Novobanco za 6,7 mld EUR, największą transgraniczną transakcję bankową w strefie euro od ponad dekady (Challenges). UniCredit ma 34,35% akcji niemieckiego Commerzbanku, a termin jego oferty upływa 16 czerwca (Finance Magazin). Banki z południa budują skalę. Regulatorzy z północy nie odpowiadają tym samym tempem.

Kto płaci, kto zyskuje

Zakładane 1,1 mld EUR synergii ma pochodzić głównie z zamykania nakładających się oddziałów, prawdopodobnie około 300 placówek w Lombardii, Toskanii i Wenecji Euganejskiej (AskaNews). Liczb zwolnień nie podano. W bankowości synergie kosztowe niemal zawsze oznaczają jednak redukcję zatrudnienia. Pracownicy są tu najbardziej oczywistą stroną ponoszącą koszt.

Berlin blokuje z kolei ofertę UniCreditu na Commerzbank, odwołując się do interesu narodowego, choć formalnie popiera unię bankową, czyli unijne ramy wspólnego nadzoru nad bankami. Ustępujący wiceprezes EBC Luis de Guindos mówił, że Europa potrzebuje „prawdziwie europejskich banków”, jeśli chce konkurować z amerykańskimi (Bloomberg). Nawet po fuzji BPM-MPS byłby jednak wart zaledwie około 6% kapitalizacji JPMorgana. Krajowe fuzje tworzą narodowych liderów. Nie zasypują przepaści wobec Wall Street.

Śródziemnomorska presja na wspólną płynność natrafia teraz na opór Niemiec i Holandii. To te same rządy od ponad dekady blokują EDIS, czyli Europejski System Gwarantowania Depozytów, który miałby wspólnie zabezpieczać depozyty bankowe w całej strefie euro (European Commission). Bez takiej gwarancji kapitał zostaje za granicami państw. Żaden bank nie będzie chętnie przesuwał pieniędzy do zagranicznej spółki zależnej, jeśli w kryzysie lokalny system gwarancji depozytów może okazać się niewystarczający. Południe Europy buduje większe banki. Kapitał z północy nie popłynie na południe, dopóki ktoś nie zagwarantuje depozytów. Na razie takiego gwaranta nie ma.