Chińska obietnica cięcia eksportu bez limitu

Chiny będą „ograniczać” eksport samochodów hybrydowych i hybryd plug-in do UE. W Pekinie 9 października unijny komisarz ds. handlu Maroš Šefčovič powiedział, że w ciągu czterech lat dostawy mogą być o ponad połowę niższe od poziomu, którego Komisja spodziewałaby się bez porozumienia (komunikat Komisji, EFE). Porównanie dotyczy prognozy KE, a nie dzisiejszej liczby sprowadzanych aut. Komisja jej nie opublikowała, więc import z Chin może nadal rosnąć, a deklaracja i tak zostałaby spełniona.

Šefčovič powiedział, że uzgodnił z chińskim ministrem handlu Wang Wentao „wspólne rozumienie”. Chińskie ministerstwo handlu potwierdziło porozumienie i uznało je za zgodne z zasadami Światowej Organizacji Handlu (chińskie ministerstwo handlu). Klasyczna hybryda łączy silnik spalinowy z akumulatorem, który ładuje się podczas jazdy. Hybrydę plug-in można dodatkowo ładować z gniazdka.

Równie istotne jak ogłoszone ustalenia są informacje, których zabrakło. Żadna ze stron nie podała limitu, podziału między producentów, daty rozpoczęcia, zasad monitorowania ani kar (Reuters).

Cięcie względem nieopublikowanej prognozy

Mechanizm deklarowanego ograniczenia jest prosty. Bruksela wyznaczyła poziom, do którego bez porozumienia miałyby wzrosnąć chińskie dostawy hybryd w ciągu czterech lat. Šefčovič twierdzi, że faktyczne dostawy będą o ponad połowę niższe od tej prognozowanej ścieżki, co miałoby oznaczać, że „kilka milionów” aut nie zostanie wysłanych (komunikat Komisji). Jeśli prognoza zakłada szybki wzrost, dostawy mogą zwiększać się z roku na rok, a mimo to pozostać daleko poniżej przewidywanego poziomu. KE nie ujawniła wartości początkowej, prognozy dla kolejnych lat ani metody jej sporządzenia. Nikt poza Komisją nie może więc sprawdzić tych obliczeń.

Hybrydy znalazły się w centrum rozmów, bo nie obejmują ich wcześniejsze cła. Od 30 października 2024 r. UE nakłada na chińskie auta napędzane wyłącznie silnikiem elektrycznym cła wyrównawcze, czyli dodatkowe opłaty mające zrównoważyć zagraniczne subsydia. Wynoszą one do 35,3%, a do tego dochodzi zwykłe 10-procentowe cło na samochody (rozporządzenie wykonawcze UE 2024/2754). Hybrydy mają silnik spalinowy, więc te cła ich nie obejmują.

Eksporterzy wykorzystali tę lukę. Według Electrive, powołującego się na wcześniejsze doniesienia, miesięczne dostawy hybryd z Chin wzrosły z około 3 800 w październiku 2024 r., gdy zaczęły obowiązywać cła, do 50 000 w lipcu 2026 r. Liczby wskazują na silny wzrost od wejścia ceł, ale nie pokazują, jakie założenia KE przyjęła w prognozie na kolejne lata.

Kto może zyskać, a kto zapłacić

Jeśli ograniczenie okaże się skuteczne, skorzystać mogą producenci wytwarzający auta w Europie. Mniej hybryd wyprodukowanych w Chinach oznaczałoby więcej miejsca na ich modele i zamówienia dla ich dostawców. Kupujący mogliby mieć mniejszy wybór albo otrzymywać niższe rabaty. Bez opublikowanego limitu nie sposób jednak oszacować wpływu na ceny ani stwierdzić, czy w ogóle by wystąpił.

Podział korzyści komplikuje brak informacji, czy limit aut wysyłanych z Chin obejmie chińskie marki montujące samochody w UE. Chińscy producenci chcą do 2030 r. wytwarzać w Europie nawet 1,2 mln pojazdów rocznie — wszystkich typów — podał 6 października Le Monde. To deklaracja ambicji, a nie wykaz fabryk, nie przesądza więc, gdzie powstaną miejsca pracy ani komu przypadną kontrakty dla dostawców. Część sprzedaży, którą europejscy producenci chcieliby odzyskać, może trafić do zakładów należących do chińskich firm i działających w Europie.

Co ocenią przywódcy

Šefčovič nie wyjaśnił, jak miałoby działać ograniczenie, zanim przedstawi ustalenia rządom państw UE. Przywódcy omówią pakiet w Brukseli 15 października (DW).

Będą oceniać obietnicę opartą na liczbie znanej tylko KE. Z publicznie dostępnych informacji nie wynika żadne weryfikowalne ograniczenie; nie obiecano też zmniejszenia o połowę liczby hybryd sprowadzanych dziś do Europy. Wciąż brakuje poziomu bazowego, listy objętych aut i wskazania, kto będzie je liczył. Dopóki KE nie ujawni tych danych i zasad, „ponad połowę” opisuje różnicę między dwiema prognozami. Nie mówi, ile chińskich hybryd trafi do europejskich salonów.