Rusza wyścig o fotel prezesa EBC

Twenty-one governments submit names; Europe’s central-bank chair remains empty.
Kompozycja obrazu · tobriefO stopach procentowych dla gospodarstw domowych i firm w strefie euro decyduje Rada Prezesów EBC, której przyszły prezes będzie przewodniczył. Do piątku 6 listopada rządy 21 państw strefy euro mają zgłosić kandydatów. O nazwiska poprosił je szef Eurogrupy Kyriakos Pierrakakis (Reuters). Później szefowie państw i rządów wybiorą prezesa, równolegle negocjując obsadę kilku innych stanowisk w EBC, które wkrótce się zwolnią. Żaden prezes nie ustala stóp samodzielnie.
Wyścig o stanowisko ruszył wcześniej, niż zakładano. Christine Lagarde potwierdziła 29 października, że odejdzie 7 lutego 2027 r., kilka miesięcy przed końcem kadencji (EBC), o czym pisaliśmy (To Brief).
Ministrowie finansów omówią kandydatury w poniedziałek 9 listopada, ale bez głosowania (Euronews). Kanclerz Niemiec Friedrich Merz chce, by decyzja zapadła do końca 2026 r. (rząd Niemiec). To jego polityczny cel, a nie termin wyznaczony prawem.
Kto naprawdę podejmuje decyzję
Nazwiska zgłaszają rządy. Ich ministrowie finansów, zasiadający w Eurogrupie, porównują kandydatów i próbują uzgodnić jednego. Następnie Rada UE, czyli formalne forum, na którym ministrowie państw członkowskich przyjmują decyzje unijne, przekłada to uzgodnienie na oficjalną rekomendację.
Ostateczna decyzja należy do szefów państw lub rządów. Zanim ją podejmą, muszą zasięgnąć opinii Parlamentu Europejskiego, który może zadać kandydatowi pytania i wydać opinię, ale nie może zablokować wyboru. Konsultują też Radę Prezesów EBC, której nowy prezes będzie przewodniczył.
Kandydat potrzebuje poparcia co najmniej 72% państw strefy euro, reprezentujących łącznie co najmniej 65% jej ludności. W praktyce oznacza to co najmniej 16 rządów, które muszą też reprezentować odpowiednio dużą część mieszkańców (Rada UE). Żadna stolica nie ma prawa weta, więc o wyniku przesądzi zdolność kandydata do zbudowania koalicji.
Dwóch jawnych kandydatów, kilka wolnych stanowisk
Traktat wymaga od prezesa uznanej pozycji zawodowej i doświadczenia w sprawach pieniężnych lub bankowych. Kadencja trwa osiem lat i nie może być przedłużona (EUR-Lex). Obaj publicznie popierani kandydaci kierowali wcześniej krajowymi bankami centralnymi.
Hiszpania wskazała Pablo Hernándeza de Cosa w lipcu i zapowiedziała, że zgłosi jego kandydaturę po rozpoczęciu procedury (RTVE). Kierował Bankiem Hiszpanii, a obecnie stoi na czele Banku Rozrachunków Międzynarodowych, instytucji będącej bankiem banków centralnych.
Jak podają holenderskie media, rząd w Hadze popiera Klaasa Knota, który przez 14 lat kierował bankiem centralnym Holandii (Dagblad van het Noorden).
Prezesura nie jest jedynym stanowiskiem do obsadzenia. Kadencja Isabel Schnabel w zarządzie EBC kończy się 3 stycznia, a mandat głównego ekonomisty Philipa Lane’a wygasa 31 maja (rejestr EBC). Gdy w ciągu kilku miesięcy zwalnia się kilka miejsc, rządy mogą wymieniać poparcie dla jednego kandydata na wsparcie dla innego.
Jedna z takich możliwych wymian poparcia już pojawiła się w doniesieniach. We wrześniu Reuters, powołując się na anonimowe źródła, podał, że Francja mogłaby poprzeć Knota w zamian za stanowisko głównego ekonomisty EBC dla francuskiego ekonomisty (Reuters). Żaden francuski przedstawiciel tego nie potwierdził, więc na razie mowa o doniesieniu, a nie uzgodnionym porozumieniu.
Kalendarz wyborczy zwiększa stawkę dla Paryża. Francja wybierze nowego prezydenta 18 kwietnia i 2 maja 2027 r. (Service-Public). Jeśli przywódcy podejmą decyzję wcześniej, zgodnie z celem Merza, Emmanuel Macron będzie współdecydował o następcy Lagarde. W przeciwnym razie wybór przypadłby temu, kto wygra wybory. Taki skutek wynika z kalendarza; dostępne informacje nie wskazują, by wcześniejsze odejście Lagarde miało temu służyć.
Piątek przyniesie listę kandydatów, nie wybór prezesa. Ostateczną decyzję podejmą szefowie państw i rządów, którzy muszą zdobyć szerokie poparcie zarówno państw, jak i ich mieszkańców. Wybrana osoba będzie nadawać kierunek debacie o stopach procentowych, ale nie będzie decydować o nich samodzielnie. Największe znaczenie w negocjacjach może mieć francuskie poparcie dla Knota w zamian za stanowisko głównego ekonomisty. Na razie ten możliwy układ opiera się na jednym doniesieniu, powołującym się na anonimowe źródła.
Details about this article
- Model:
- claude-opus-5-5
- Generated:
- 11/4/2026, 2:11:11 AM
- Pipeline run:
- eu_pipeline_20261104_005008
- Watermark:
- SynthID (Google's invisible watermark)
- Human review:
- None before publication