Cło €3 tnie zakupy na Temu

Przez lata przewaga chińskich platform nie wynikała wyłącznie z taniej produkcji. Opierała się także na logistyce: milionach drobnych paczek wysyłanych bezpośrednio do europejskich klientów, często poniżej progu celnego. Od 1 lipca ten model stał się droższy, a pierwsze dane z Francji pokazują, jak szybko konsumenci policzyli nowy koszt.

Wydatki Francuzów na Temu spadły między czerwcem a lipcem o 32% wartościowo i o 50% wolumenowo. Był to pierwszy miesiąc obowiązywania nowych unijnych zasad celnych dla tanich przesyłek spoza Wspólnoty. Shein odnotował łagodniejszy spadek: 16% wartościowo i 15% wolumenowo. Dane pochodzą z Joko, aplikacji śledzącej zakupy 1,5 mln francuskich konsumentów (Le Figaro). W przypadku Temu spadek zaczął się jeszcze przed wejściem opłaty w życie, więc nowe cło raczej przyspieszyło istniejący trend, niż samo go wywołało (E-commerce Nation).

Francja pokazuje reakcję klientów. Dane celne z co najmniej sześciu państw UE pokazują już także, jak zmieniło się zachowanie po obu stronach transakcji.

Co właściwie zmienia ta opłata

Do 1 lipca paczki o wartości do 150 EUR, wysyłane bezpośrednio do nabywców w UE spoza Wspólnoty, wchodziły na rynek bez cła. To zwolnienie zniknęło. Unia pobiera teraz 3 EUR za każdą kategorię produktu w taniej przesyłce (rozporządzenie Rady (UE) 2026/382, HKTDC).

Nie jest to opłata od paczki. Pięć takich samych T-shirtów od jednego sprzedawcy oznacza jedną kategorię, czyli 3 EUR. T-shirt, etui na telefon i zegarek to już trzy kategorie, czyli 9 EUR. Do tego dochodzi VAT, którym takie importy są objęte od 2021 r., gdy UE zlikwidowała osobne zwolnienie podatkowe (Ship24, CEC Spain).

Konstrukcja opłaty najmocniej uderza w koszyki mieszane, czyli dokładnie ten typ impulsywnych zakupów, który napędzają Temu i AliExpress. Shein, skupiony głównie na odzieży, naturalnie generuje zamówienia z mniejszą liczbą kategorii. To prawdopodobnie tłumaczy jego lepszy wynik, choć żadne ze źródeł nie izoluje tej przyczyny wprost.

Fińskie dane celne pokazują skalę dostosowania. Liczba kategorii produktów objętych opłatą w paczkach spadła miesiąc do miesiąca o 66,5%, ale liczba samych przesyłek zmniejszyła się tylko o około 20% (Yrittäjät, Aamuset). Klienci nie przestali kupować w Chinach. Zaczęli grupować zakupy tak, by w jednej paczce mieściło się mniej kategorii obciążonych opłatą. Cło zmieniło więc nie tylko poziom popytu, ale sam sposób robienia zakupów.

Z paczek do palet w Liège

Ten sam mechanizm widać po stronie logistyki. Na belgijskim lotnisku w Liège, jednym z najważniejszych europejskich hubów cargo dla e-commerce, przepływ paczek spadł wobec czerwca o 41%, a liczba deklaracji celnych o 67% (RTBF, Aviation Business News). Jednocześnie całkowity tonaż cargo wzrósł o 4% rok do roku, a liczba przesyłek o wartości powyżej 150 EUR zwiększyła się o 10% (Breakbulk News). Towary nadal płyną do Europy, tylko coraz częściej jako większe, skonsolidowane dostawy, a nie miliony pojedynczych paczek pod drzwi klientów.

Platformy dostosowują się szybko. AliExpress promuje zakupy pakietowe, które ograniczają liczbę kategorii objętych opłatą w jednym zamówieniu. Temu i Shein kierują klientów do opcji „magazyn UE”, omijającej opłatę, bo towary znajdujące się już na obszarze Wspólnoty nie podlegają cłu importowemu przy dalszej odsprzedaży (Business Insider Polska).

Jeśli sprzedawca nie pobierze cła przy finalizacji zamówienia, rachunek trafia do klienta przy odbiorze: 3 EUR za kategorię plus osobna opłata manipulacyjna kuriera. Takie nakładanie drobnych kosztów już wywołało skargi w Irlandii (Extra.ie).

Kto zyskuje, kto płaci, co dalej

Pierwszymi przegranymi są konsumenci wrażliwi na cenę, którzy korzystali z tanich zamówień mieszanych, oraz platformy zbudowane na tym modelu. Europejscy detaliści zyskują, bo część dawnej przewagi cenowej chińskich marketplace’ów się kurczy. Belgia miała zebrać w samym lipcu 42,5 mln EUR nowych wpływów celnych z tej opłaty, choć nie opublikowano oficjalnej metodologii tych wyliczeń (L'Avenir). Litewska administracja celna słusznie studzi oczekiwania: po jednym miesiącu nie da się jeszcze przesądzić, czy to trwała zmiana (LRT).

Nowa opłata sprawiła, że bezpośrednia ścieżka małych paczek stała się wyraźnie droższa. Teraz test przechodzą europejskie służby celne: czy potrafią zatrzymać ten sam towar, gdy wróci na rynek przez magazyny w UE, czy bariera celna okaże się tylko logistycznym objazdem.