Europejska tarcza utknęła w fabrykach

Dziewięć państw europejskich i Ukraina podpisały 13 lipca w Paryżu porozumienie o koalicji przeciwko rakietom balistycznym (Élysée, Al Jazeera). Pięć dni później Rosja przeprowadziła duży atak rakietami balistycznymi i manewrującymi na Kijów (The Globe and Mail). Polityczna deklaracja została więc sprawdzona, zanim zdążyła przełożyć się na realny system obrony. Reakcje sześciu państw pokazały ten sam problem: Ukraina potrzebuje pocisków przechwytujących, których produkcja trwa latami, a żaden z sygnatariuszy nie wykazał dotąd, że potrafi ten dystans skrócić.

Czego nie dowożą fabryki

Najczytelniej widać to w Niemczech. Berlin zatwierdził w pierwszej połowie 2026 r. eksport uzbrojenia do Ukrainy o wartości ok. 2,5 mld EUR (BMWK). To pokazuje polityczną gotowość, ale nie oznacza, że pociski do Patriotów albo systemów IRIS-T leżą w magazynach i czekają na wysyłkę. Według doniesień sam silnik rakietowy do Patriota produkuje się około dwóch i pół roku, a niemiecka fabryka licencyjna potrzebowałaby kolejnych lat, aby dojść do istotnej skali produkcji (NZZ). W krótkim terminie Berlin ma więc głównie jedno narzędzie: naciskać na innych europejskich użytkowników Patriotów, by oddali część własnych zapasów (Handelsblatt).

Francja podała najkonkretniejszy harmonogram: tymczasowe baterie SAMP/T, czyli francusko-włoski system obrony powietrznej, radary przed końcem 2027 r. oraz przyspieszone dostawy pocisków Aster 30 do października (Élysée). Emmanuel Macron buduje pozycję SAMP/T jako europejskiej alternatywy dla zależności od amerykańskich Patriotów. Tyle że produkcja pocisków Aster 30 wynosi dziś około 80–100 sztuk rocznie, a plan dojścia do 300 sztuk rocznie dotyczy dopiero 2028 r. (Euromaidan Press). Przy rosyjskich salwach liczonych w dziesiątkach rakiet jednej nocy ta skala nie wystarcza.

Sama deklaracja koalicji nie zawierała wiążącego harmonogramu produkcji. Apel Wołodymyra Zełenskiego, by efekty pojawiły się „w ciągu 12 miesięcy”, był celem politycznym, a nie sfinansowanym planem zakupowym (The Globe and Mail, Politico Europe).

Kto przyjechał, kto może dostarczyć

Włochy dobrze pokazują różnicę między obecnością na zdjęciu a znaczeniem przemysłowym. Premier Giorgia Meloni nie pojechała na paryski szczyt; reprezentował ją minister spraw zagranicznych (Euronews Italy). SAMP/T nie jest jednak wyłącznie francuskim systemem. Włochy współtworzą go i dostarczają kluczowe komponenty do jego następnej generacji (Il Sole 24 Ore). Rzym zszedł z pierwszego planu politycznego, ale utrzymał miejsce przy stole przemysłowym.

Rumunia pokazała z kolei, przed czym stoją państwa frontowe, gdy zapasy zaczynają się kurczyć. Prezydent Nicușor Dan powiedział, że Bukareszt analizuje możliwość przekazania Ukrainie pocisków przechwytujących do Patriotów, ale decyzja wymaga jednomyślnej zgody Najwyższej Rady Obrony Kraju (TVR Info). Rumunia wcześniej przekazała Ukrainie cały system Patriot (President of Ukraine). To, co zostało, jest ograniczone, a pierwszy radar z nowego kontraktu na systemy wykrywania ma trafić do kraju dopiero za 11 miesięcy (HotNews).

Litwa wykorzystała rosyjski atak, by ponownie naciskać na NATO w sprawie przekształcenia Baltic Air Policing. Dziś jest to misja czasu pokoju: rotacyjne dyżury myśliwców, które identyfikują naruszenia przestrzeni powietrznej. Wilno chce, by stała się realną misją obrony powietrznej, z prawem zestrzeliwania nadlatujących zagrożeń (TV3). Problem w tym, że baterie rakietowe, które nadałyby takiemu mandatowi ciężar, pojawiały się w regionie tylko czasowo, a nie jako stała osłona (LRT English).

Słowacja, która na początku wojny przekazała Ukrainie system S-300, podtrzymała odmowę finansowania dalszych dostaw uzbrojenia (Denník N). Każdy rząd, który nie chce dokładać pocisków przechwytujących, nadal korzysta jednak z bezpieczeństwa, jakie te pociski miałyby budować.

Wzór jest spójny: zgody eksportowe, deklaracje koalicyjne, komunikaty po szczytach i umowy dwustronne posuwają się naprzód. Produkcja pocisków przechwytujących nie nadąża. Dopóki za politycznymi zapowiedziami nie pójdą zamówienia fabryczne, podział pracy między producentów i jawne kalendarze dostaw, koalicja antybalistyczna pozostanie konstrukcją papierową. Ministrowie obrony dziewięciu państw-sygnatariuszy są winni opinii publicznej te liczby. Na razie ich nie pokazali.