Pięć rosyjskich pocisków i dronów wleciało nad Mołdawię

Mołdawskie systemy śledziły lot pięciu rosyjskich pocisków i dronów, które w sobotę rano wleciały w przestrzeń powietrzną kraju i eksplodowały na jego terytorium — poinformowała prezydent Maia Sandu (Kyiv Independent). Żaden oficjalny komunikat nie odnotowuje próby ich zestrzelenia. Minister obrony zapowiedział zakup pocisków przechwytujących, ale Mołdawia nie należy do NATO, więc państwa Sojuszu nie mają obowiązku osłaniać jej przestrzeni powietrznej.

Co spadło i gdzie

Ministerstwo obrony początkowo podało, że rankiem 3 października, podczas rosyjskich ataków na Ukrainę, granicę Mołdawii przekroczyło pięć dronów (Digi24). Po oględzinach miejsc upadku minister obrony Anatolie Nosatîi skorygował tę liczbę: chodziło o trzy pociski i dwa drony (RBC-Ukraine).

Ta korekta ma znaczenie dla obrony. Pociski poruszają się szybciej niż drony, o których Mołdawia informuje od lat, a ich zestrzelenie wymaga na ogół skuteczniejszych systemów niż te, którymi dysponuje niewielka armia.

Największe szkody odnotowano w pobliżu Crocmaz, na południowym wschodzie kraju. Eksplozja w winnicy lub w jej pobliżu wznieciła pożar roślinności i wybiła szyby w budynku gospodarczym (WP). Według pierwszych oficjalnych doniesień nikt nie odniósł obrażeń (Digi24).

Zarówno liczba pocisków i dronów, jak i opis zniszczeń pochodzą od rządu Mołdawii. W chwili publikacji niezależna weryfikacja śladów radarowych i analiza szczątków nie były dostępne.

Policja i wojsko zabezpieczyły miejsca upadku, a Sandu zaapelowała do mieszkańców, by nie zbliżali się do odłamków (Logos Press). MSZ wezwało rosyjskiego ambasadora Olega Ozerowa i wręczyło mu notę protestacyjną (Korrespondent).

Wykryto, ale nie zatrzymano

Słabym punktem Mołdawii jest przejście od wykrycia zagrożenia do jego zniszczenia. Systemy monitoringu śledziły sobotnie loty, ale w komunikatach prezydent, MSZ i ministerstwa obrony nie ma informacji o przechwyceniu (Logos Press).

Brak informacji o próbie zestrzelenia nie dowodzi, że można było bezpiecznie otworzyć ogień. Szczątki strąconego pocisku mogłyby spaść na domy, a dostępne dane nie pokazują, czy Mołdawia miała w zasięgu odpowiednią broń. Nie wiadomo też, czy mieszkańców ostrzeżono przed uderzeniami.

Sobotnie zdarzenie nie było pierwszym naruszeniem przestrzeni powietrznej. Mołdawskie ministerstwo obrony odnotowało 81 naruszeń od 2022 r. do 24 września 2026 r., w tym 44 w tym roku (Newsmaker). Dane te dotyczą przekroczeń granicy, a nie eksplozji.

Nosatîi mówi, że rząd przygotowuje zakupy pocisków i dronów przechwytujących oraz rozbudowę systemu monitoringu (Ziarul de Gardă). Na razie to jedynie plan zakupów. Mołdawia nie ma jeszcze działającej osłony.

Europejska pomoc bez gwarancji

Mołdawia kandyduje do UE i współpracuje z NATO, ale współpraca nie oznacza gwarancji ochrony. Artykuł 5 NATO, zgodnie z którym atak na jednego członka Sojuszu traktowany jest jak atak na wszystkich, obejmuje terytorium państw członkowskich (NATO). Sąsiednia Rumunia jest objęta tą ochroną. Mołdawia — nie.

Rumuńskie media opisały eksplozje po drugiej stronie granicy, nie informując o reakcji rumuńskiego lotnictwa (Adevărul). Milczenie nie dowodzi, że żaden samolot nie wystartował. Pokazuje natomiast, że nikt publicznie nie przypisał sobie udziału w obronie mołdawskiego nieba.

Unijna pomoc trafiła na wyposażenie armii. W maju 2024 r. UE zatwierdziła pakiet dla mołdawskich sił zbrojnych z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju, funduszu, który finansuje uzbrojenie armii państw partnerskich (Rada UE). Środki pomagają Mołdawii rozwijać własne siły zbrojne, ale nie zobowiązują żadnego państwa UE do otwierania ognia do pocisków przekraczających mołdawską granicę.

Sobotnia akcja służb odsunęła mieszkańców od niebezpiecznych szczątków; nikt nie został ranny. W kwestii obrony powietrznej ustalenia są skromniejsze: Mołdawia wykryła pięć obiektów, żaden nie został odnotowany jako przechwycony, a zapowiadane przez ministra pociski przechwytujące nie zostały jeszcze kupione. Dopóki nie trafią do służby, kraj musi bronić własnej przestrzeni powietrznej. Nosatîi powinien wskazać Mołdawianom, kiedy to się zmieni.