Cztery państwa blokują 90% cel dla aut

Niemcy, Włochy, Polska i Czechy miały zebrać wystarczające poparcie, by zablokować kompromis Komisji Europejskiej w sprawie emisji samochodów. Jeśli ten układ się utrzyma, żadna wersja propozycji nie przejdzie przez Radę UE, w której rządy głosują nad unijnym prawem, bez ustępstw wobec tej grupy. Spór dotyczy tego, ile elastyczności Unia zostawi w odchodzeniu od silników spalinowych i kto zapłaci, gdy kalendarz regulacyjny zacznie uderzać w przemysł.

Arytmetyka, która blokuje negocjacje

Obowiązujące prawo UE wymaga, by nowe samochody sprzedawane po 2035 r. obniżyły emisje CO2 z rur wydechowych o 100% wobec poziomu z 2021 r. W praktyce oznacza to zakaz sprzedaży nowych aut benzynowych i diesli (EUR-Lex). Komisja zaproponowała ponowne otwarcie celu i obniżenie go do 90%, co zostawiałoby wąską furtkę dla samochodów zasilanych paliwami syntetycznymi lub odnawialnymi (Reuters/MarketScreener, EUobserver).

Według Bloomberga i RMF Niemcy i Włochy dały do zrozumienia na posiedzeniu ministrów środowiska 25 czerwca, że nawet cel 90% jest dla nich zbyt restrykcyjny.

Większość unijnych aktów prawnych przechodzi kwalifikowaną większością głosów: za musi być co najmniej 15 z 27 rządów, reprezentujących 65% ludności UE (Rada UE). Do blokady potrzeba czterech państw obejmujących ponad 35% obywateli. Niemcy, Włochy i Czechy mają odpowiednią wagę ludnościową, ale są tylko trzema rządami. Polska daje czwarty głos i podnosi udział tej grupy do około 42%, wyraźnie powyżej obu progów (Eurostat, RMF).

Mniejszość blokująca nie pisze własnego prawa. Zmusza drugą stronę do targu.

Cztery stolice, cztery interesy

Obóz elastyczności zgadza się co do kierunku, ale nie co do szczegółów. Niemcy chcą więcej czasu, uznania e-paliw, czyli paliw syntetycznych wytwarzanych z wychwyconego CO2 i energii odnawialnej, oraz ochrony dla hybryd plug-in. Włochy naciskają na biopaliwa i „neutralność technologiczną”, a więc zasadę, według której regulator wyznacza limit emisji, ale nie przesądza, jaki typ napędu ma go spełnić. Siła argumentu Rzymu wynika ze stanu własnego sektora motoryzacyjnego: w 2024 r. Włochy wyprodukowały 591 000 pojazdów, wobec 1,74 mln w 2000 r. (OICA). Czechy, których gospodarka jest mocno związana z łańcuchem dostaw Škody, chcą łagodniejszych reguł przed 2030 r., aby producenci uniknęli wysokich kar w okresie przejściowym. Polska przedstawia sprawę jako pytanie o sprawiedliwość: kto ponosi koszt i w jakim tempie.

Sprzedaż samochodów elektrycznych rośnie. We Włoszech udział aut ładowanych z gniazdka sięgnął na początku 2026 r. 16,7% nowych rejestracji, przy europejskiej średniej 31,6% (Repubblica). Cztery państwa nie negują więc samej transformacji. Twierdzą raczej, że pracownicy i dostawcy potrzebują szerszego zestawu narzędzi, by ją przetrwać.

Argument zwolenników twardego celu i francuska dwuznaczność

Siedem państw, w tym Dania, Francja, Holandia, Hiszpania i Szwecja, ostrzegło Brukselę na początku czerwca przed rozmiękczaniem reguł. Ich argument jest prosty: wycofywanie się z celu odstraszy inwestorów, którzy już budują fabryki samochodów elektrycznych i baterii (Euronews). Komisarz ds. klimatu Wopke Hoekstra powtórzył tę linię 25 czerwca na posiedzeniu Rady UE, mówiąc o „spektakularnym” wzroście sprzedaży aut elektrycznych (Economic Times/Reuters).

Logikę tego obozu dobrze widać w Szwecji. Przy ponad 40% udziale aut elektrycznych w nowych rejestracjach i koszcie jazdy elektrykiem wynoszącym mniej więcej połowę kosztu jazdy dieslem w przeliczeniu na kilometr, Sztokholm zbudował infrastrukturę pod obowiązujące reguły (Energimyndigheten, Nordea). Osłabienie celu przesuwałoby więc koszty na państwa, które ruszyły wcześniej.

Kluczową niewiadomą pozostaje Francja. Paryż podpisał list siedmiu państw, ale równocześnie wydał z Rzymem wspólne oświadczenie o ochronie miejsc pracy i potrzebie unikania regulacji, która narzuca Europie jedną technologię napędu (Adnkronos). Francja popiera kierunek 2035 r., lecz chce zabezpieczyć własny osłabiony łańcuch dostaw motoryzacyjnych. Nie wiadomo, czy ta pozycja wytrzyma do ostatecznego głosowania.

Sam układ czterech państw opiera się na doniesieniach dyplomatycznych, a nie na opublikowanej liście głosów (Bloomberg). Tekst Komisji nie jest jeszcze gotowy, a postulaty blokujących państw rozchodzą się w szczegółach: niemiecka obrona paliw syntetycznych służy innym fabrykom niż włoska walka o biopaliwa czy czeski postulat ulgi w karach. Producenci samochodów, dostawcy części i inwestorzy bateryjni w 27 państwach czytają ten spór jako odpowiedź na jedno pytanie: czy można planować inwestycje wokół stabilnej reguły, czy nie.