Francja pożycza drożej niż Włochy

W środę o 15:18 GMT rentowność francuskich obligacji dziesięcioletnich wynosiła 4,90%, wobec 4,64% dla włoskich (Borsa Italiana/Radiocor). Włochy mają większy dług, więc inwestorzy oceniają Francję także przez pryzmat tego, ile będzie musiała pożyczyć w przyszłości. Francuscy podatnicy odczują tę ocenę tylko wtedy, gdy wysokie rentowności utrzymają się podczas kolejnych emisji obligacji.

Wyprzedaż najmocniej uderzyła w Paryż

Obligacja zapewnia stałe płatności, dlatego jej cena i rentowność poruszają się w przeciwnych kierunkach. Gdy sprzedający obniżają cenę, kolejny nabywca płaci mniej za te same przyszłe wypłaty, a jego rentowność rośnie.

Środowa wyprzedaż zaczęła się poza Europą. Cena ropy przekroczyła 100 dolarów za baryłkę w obawie o dostawy w związku z wojną z Iranem, co na nowo rozbudziło obawy o inflację (Reuters via Fidelity).

Spadki cen europejskich obligacji rozłożyły się nierównomiernie. W tym samym popołudniowym zestawieniu rentowność niemieckich obligacji dziesięcioletnich wzrosła o 1 punkt bazowy, czyli 0,01 pkt proc.; francuskich — o 15, a włoskich — o 11 (Borsa Italiana/Radiocor). Niemcy są punktem odniesienia dla państw pożyczających na rynku strefy euro. Różnica między rentownością francuskich i niemieckich obligacji wyniosła pod koniec dnia blisko 140 punktów bazowych (Teleborsa).

Dlaczego inwestorzy wyróżniają Francję

W relacji do wielkości gospodarki Włochy są bardziej zadłużone. Komisja Europejska (KE) szacowała, że w 2025 r. dług Włoch wynosił 137,1% PKB, a Francji — 115,6% (KE, KE). PKB to wartość dóbr i usług wytworzonych w kraju w ciągu roku. Większa różnica między tymi państwami dotyczy jednak skali przyszłych potrzeb pożyczkowych.

W wiosennej prognozie KE przewidywała, że deficyt Francji, czyli roczna różnica między wydatkami publicznymi a dochodami, wyniesie 5,1% PKB w 2026 r. i 5,7% w 2027 r. (KE). Prognoza powstała kilka miesięcy przed środową wyprzedażą. Dla Włoch KE przewidywała deficyt bliski 2,9% PKB. Odnotowała też w 2025 r. nadwyżkę pierwotną na poziomie 0,8% PKB: dochody państwa pokrywały wszystkie wydatki poza odsetkami od długu (KE).

Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie jest takie, że kredytodawcy biorą pod uwagę zarówno już zgromadzony dług, jak i kwotę, którą rząd będzie musiał jeszcze pożyczyć. To wniosek z prognoz, a nie bezpośredni pomiar motywów inwestorów. Sama nadwyżka pierwotna nie przesądza też o spadku włoskiego długu: znaczenie mają również koszty odsetek i tempo wzrostu gospodarki. Presja na Francję nie zaczęła się w środę — już w poprzednim tygodniu rentowności jej obligacji osiągnęły najwyższy poziom od dekad (To Brief).

Kiedy wyższa rentowność staje się rachunkiem

Spadek ceny obligacji nie zmienia kwoty, którą Francja ma zapłacić posiadaczom już wyemitowanych papierów — ich płatności są ustalone. Wyższy koszt pojawia się dopiero przy sprzedaży nowych obligacji.

1 października Francja sprzedała obligacje o wartości 6,271 mld EUR, zapadające w 2036 r., przy średniej rentowności 4,93% (Agence France Trésor). Ta stawka jest już ustalona dla ich nabywców. Przy kolejnej emisji kupujący zażądają rentowności, jaką rynek będzie wyceniał w dniu sprzedaży.

Planowane potrzeby są duże. Agence France Trésor, państwowa agencja zarządzająca długiem, spodziewa się, że w 2027 r. sprzeda obligacje średnio- i długoterminowe o wartości 340 mld EUR. Plan obejmuje refinansowanie długu zapadającego w tym okresie i opiera się na budżecie, którego parlament jeszcze nie uchwalił (Agence France Trésor). Każda emisja jest wyceniana według rentowności z danego dnia. Dlatego ruch z jednego dnia niewiele mówi o łącznym rachunku. Znaczenie ma poziom rentowności utrzymujący się przez cały rok emisji.

Na razie tracą inwestorzy, którzy już posiadają francuskie obligacje — ich wartość rynkowa spadła. Nowi nabywcy zyskują, bo na lata zapewniają sobie wyższy dochód. Podatnicy zapłacą później, jeśli wysokie rentowności utrzymają się podczas kolejnych aukcji: dodatkowe odsetki ograniczą środki na inne wydatki albo zwiększą potrzebę pozyskania dochodów. Nie ma dotąd dowodów, by środowa sesja bezpośrednio wpłynęła na francuskie kredyty hipoteczne lub ceny.

Francja pożycza na rynku drożej niż Włochy, mimo że jest mniej zadłużona. Najwyraźniejszego wyjaśnienia dostarczają prognozowane przez KE deficyty. To, ile ta różnica będzie kosztować francuskich podatników, zależy od tego, jak długo się utrzyma, gdy Paryż będzie realizował plan emisji na 2027 r. (Agence France Trésor)