MGCS nie zdąży z czołgiem do 2037

Paryż i Berlin nadal deklarują współpracę nad technologiami czołgowymi, ale nie zobowiązały się do zbudowania wspólnego czołgu w terminie, którego potrzebuje Francja. 9 października ministrowie obrony obu państw zapewniali, że ich wspólny program czołgu przyszłości jest kontynuowany (Reuters, Deutschlandfunk). Dzień wcześniej najwyższy rangą francuski generał powiedział w parlamencie, że Niemcy wycofały się z projektu (Zgromadzenie Narodowe, Franceinfo).

W Le Haillan pod Bordeaux francuska minister Catherine Vautrin powiedziała, że program Main Ground Combat System (MGCS) pozostaje aktualny. Jej niemiecki odpowiednik, Boris Pistorius, zapewniał, że nikt go nie zatrzymał, i nazwał go sztandarowym przykładem współpracy francusko-niemieckiej (Reuters).

Żaden z ministrów nie wyjaśnił, co konkretnie ma powstać. Jak zauważył „Handelsblatt”, otwarte pozostaje, czy program doprowadzi do budowy jednego wspólnego czołgu, czy osobnych maszyn narodowych opartych na wspólnych technologiach (Handelsblatt). To istotna różnica: MGCS jest porozumieniem dwóch państw, a nie programem UE. O jego zakresie decydują Paryż i Berlin, kontrakty podpisuje niemiecki urząd zakupów obronnych, a każdy rząd może osobno finansować własne czołgi.

Co powiedział generał, a co doprecyzował jego sztab

Generał Fabien Mandon, szef sztabu generalnego francuskich sił zbrojnych, powiedział komisji obrony Zgromadzenia Narodowego, że wyniki prac są słabe, a Niemcy postanowiły odejść z projektu. Nazwał to złą wiadomością dla przemysłu. Dodał jednak, że nie jest to całkowita porażka: szefowie obu armii uzgodnili dokument określający wspólne wymagania wobec czołgu przyszłości (Franceinfo). Tego dnia opisaliśmy jego wypowiedź (To Brief).

Jeszcze tego samego wieczoru sztab generała opublikował sprostowanie. Według AFP MGCS jest opóźniony, ale prace trwają; oferta przemysłu złożona na początku 2026 r. nie pozwoli jednak wymienić obecnych francuskich czołgów około 2037 r. (AFP/Boursorama). Dla Paryża to właśnie ten termin ma znaczenie. Wspólny czołg, jak dodał sztab, pojawiłby się dopiero pod koniec lat 40. XXI wieku (AFP/Boursorama).

Francuski sztab podał też, że Niemcy zdecydowały się na krajowe studium nad następcą czołgu Leopard 2. Dotąd nie ma go w żadnym opublikowanym niemieckim dokumencie. Na razie jedynym źródłem tej informacji pozostaje francuski komunikat.

Jak zawężały się ambicje

Problemy programu zaczęły się wcześniej. W październiku 2025 r. ówczesny szef francuskiego urzędu ds. zakupów obronnych, Emmanuel Chiva, powiedział senatorom, że pierwsza oferta konsorcjum przemysłowego opiewała na kwotę około dwa razy wyższą od pierwotnego szacunku. Francja ją odrzuciła (Senat).

Dziewięć miesięcy później zakres zobowiązań był już węższy. Na posiedzeniu rady obrony 17 lipca 2026 r. oba rządy zgodziły się jedynie na wspólne badania nad tym, jak pojazdy opancerzone mogłyby działać w połączonej sieci, prowadzone do demonstracji potwierdzającej, że ta koncepcja działa. W uzgodnionym tekście nie wskazano wspólnego pojazdu, budżetu ani terminu (Pałac Elizejski). Dokumenty pokazują kolejność tych zdarzeń, ale nie dowodzą, że odrzucenie zbyt drogiej oferty spowodowało ograniczenie ambicji.

Pewne prace inżynieryjne już trwają. 11 marca 2026 r. niemiecki urząd zakupów obronnych zlecił Rolls-Royce opracowanie silnika hybrydowego dla MGCS; ceny nie ujawniono (Rolls-Royce).

Każda armia osobno planuje następną dekadę

Francja nie czeka na MGCS. Znowelizowana ustawa o planowaniu wojskowym, opublikowana 17 września 2026 r., przewiduje 200 czołgów Leclerc, w tym 160 zmodernizowanych, oraz finansuje prace nad czołgiem pomostowym. Pierwszy ma wejść do służby około 2035 r. (Legifrance). Zgodnie z udokumentowanymi planami Niemcy kupują zmodernizowane Leopardy 2A8, zamiast opracowywać nową konstrukcję (Federalne Ministerstwo Obrony).

Poza Paryżem i Berlinem skutki sporu są na razie ograniczone. Niderlandy kupują co najmniej 46 czołgów Leopard 2A8 w ramach zakupu prowadzonego przez Niemcy; batalion ma być skompletowany do 2031 r. Złożyły też wniosek o status obserwatora w programie MGCS (rząd Niderlandów, rząd Niderlandów). Zamówienie zostanie zrealizowane niezależnie od dalszych losów programu. Niderlandzkim planistom brakuje natomiast harmonogramu tego, co zastąpi Leopardy.

Pierwsza wypowiedź Mandona, że Niemcy odeszły z projektu, wykraczała poza późniejsze doprecyzowanie jego sztabu. Ministrowie potwierdzili, że program trwa, ale nie wskazali pojazdu, budżetu ani terminu. Z publicznie dostępnych informacji wynika więc, że wspólny program jest kontynuowany, lecz nie ma finansowanego planu budowy czołgu, który spełniłby deklarowaną przez Francję potrzebę wymiany sprzętu.