Francuski budżet €54bn bez pokrycia

Premier Francji Sébastien Lecornu ogłosił na 2027 r. 54 mld EUR „wysiłku budżetowego”, niemal podwajając kwotę 30 mld EUR, o której jego rząd mówił jeszcze kilka dni wcześniej (La Dépêche, To Brief). Sama kwota sugeruje zmianę kursu. Większość różnicy wynika jednak z nowej oceny tego, jak wysoki byłby deficyt w 2027 r., gdyby rząd nie podjął żadnych dodatkowych działań.

Zrewidowana prognoza, nie podwójny pakiet oszczędności

Wcześniejszy plan opiewający na 30 mld EUR zakładał, że bez nowych działań deficyt w 2027 r. wyniósłby około 5,7% PKB. KE prognozowała wynik w tym przedziale (European Commission). Rząd twierdzi teraz, że deficyt przekroczyłby 6,5% (L'Union, La Dépêche). Korekta o 0,8 pkt proc., odniesiona do francuskiego PKB wynoszącego około 3 bln EUR (Eurostat), może wyjaśniać niemal całą różnicę między obiema kwotami. Rząd nie opublikował formalnego uzgodnienia tych liczb, ale rachunek się zgadza: cel pozostał ten sam, zmienił się punkt wyjścia.

Celem jest 5% PKB. Według rządu zapowiedziane działania obniżyłyby deficyt do 4,8%, lecz dodatkowe 6,4 mld EUR na obronę podniosą go z powrotem do 5% (Le Monde). Rzeczywista skala zacieśnienia fiskalnego jest więc bliższa 48 mld EUR, choć zależy to od tego, czy wydatki obronne i oszczędności ujmuje się na tej samej podstawie rachunkowej.

Prognozy rządu zakładają 1% wzrostu realnego i 1,8% inflacji w 2027 r. (French Economy Ministry). Na tych założeniach opiera się znaczna część planu. Słabszy wzrost ograniczyłby wpływy podatkowe i zwiększył wydatki na świadczenia, powiększając lukę, którą pakiet ma zamknąć.

Zamrożenie emerytur, niższe podatki dla firm

Wśród ujawnionych działań najbardziej widoczny koszt poniosą emeryci i urzędnicy. Emerytury rosłyby wolniej niż ceny, co dałoby rządowi mniej niż 6 mld EUR oszczędności. Płace w sektorze publicznym zostałyby zamrożone przez utrzymanie obecnej wartości punktu indeksowego, a oszczędność wyniosłaby około 2 mld EUR (La Dépêche). Jeśli inflacja osiągnie prognozowane 1,8%, zamrożenie punktu indeksowego obniży siłę nabywczą wynagrodzeń powiązanych z tym wskaźnikiem.

Duże firmy dostałyby natomiast obniżkę podatku. Tymczasowa dodatkowa danina od przedsiębiorstw przynosi obecnie około 8 mld EUR. Rząd utrzymałby ją na obniżonym poziomie, co dawałoby około 5 mld EUR (Le Monde). W rządowych rachunkach zachowanie tych 5 mld EUR jest oszczędnością w porównaniu ze scenariuszem, w którym podatek wygasa. W rzeczywistych płatnościach firmy zapłacą jednak mniej.

To elementy, które udało się dotąd zidentyfikować. Większość z 54 mld EUR nie została jeszcze rozpisana, a ujawnione działania nakładają się na szersze limity wydatków. HCFP, niezależny francuski organ nadzoru fiskalnego sprawdzający wewnętrzną spójność prognoz rządu, miał otrzymać założenia budżetowe w tym tygodniu. Jego ocena nie jest jeszcze publiczna (HCFP, La Tribune).

Bez większości nie ma planu awaryjnego

Lecornu obiecał, że nie skorzysta z art. 49.3 francuskiej konstytucji, który pozwala rządowi przyjąć budżet bez głosowania, chyba że większość Zgromadzenia Narodowego obali gabinet. To zobowiązanie polityczne, a nie prawne. Budżet będzie więc wystawiony na próbę w Zgromadzeniu Narodowym, gdzie żadna partia nie ma większości. Lewica sprzeciwia się zamrożeniu emerytur i płac. Zjednoczenie Narodowe może w każdej chwili przestać tolerować rząd. Te bloki nie muszą uzgodnić alternatywy — wystarczy, że zagłosują przeciw temu samemu tekstowi.

Różnica kosztu finansowania Francji względem Niemiec sięgnęła w połowie września około 96 pkt bazowych (0,96 pkt proc.), zbliżając się do najwyższego poziomu od 2012 r. (Banque de France). W tym samym czasie różnica dla Włoch wynosiła około 88–89 pkt bazowych (QuiFinanza). Francja przez krótki czas płaciła za finansowanie więcej niż państwo o wyższej relacji długu do PKB (Eurostat). Nadal ma regularny dostęp do rynku, a średni termin zapadalności jej długu przekracza osiem lat, więc wyższe stopy procentowe z opóźnieniem przekładają się na koszty finansowania (Agence France Trésor). Rosnąca premia jest jednak zgodna z obawami inwestorów o kondycję finansów publicznych Francji i ryzyko parlamentarne związane z budżetem.

Francja ogłosiła cel w wysokości 54 mld EUR. Nie przedstawiła jeszcze zweryfikowanego pakietu o takiej wartości. O tym, czy nagłówkowa kwota się utrzyma, zdecydują konkretne ustawy budżetowe i ocena HCFP.