Francuski budżet wraca po porażce 31–3

Komisja finansów Zgromadzenia Narodowego odrzuciła w piątek dochodową część projektu budżetu państwa na 2027 r. stosunkiem 31 głosów do 3, przy 2 głosach wstrzymujących się (LCP, AFP w Boursorama). Ta porażka nie przekreśla rządowego planu podatkowego. Gdy 13 października rozpocznie się debata na posiedzeniu plenarnym, posłowie wrócą do pierwotnego projektu rządu (harmonogram Zgromadzenia Narodowego). Premier Sébastien Lecornu musi teraz znaleźć większość, której zabrakło w komisji.

Wielkie „nie”, ale bez wspólnego powodu

Komisja głosowała nad własną wersją budżetu, zmienioną w ciągu trzech dni prac nad poprawkami (AFP w La Gazette France). Poparło ją tylko Ensemble pour la République, ugrupowanie prezydenta Emmanuela Macrona w Zgromadzeniu, a centrowi Démocrates wstrzymali się od głosu (LCP).

Głosy przeciw padły z przeciwnych stron. Posłowie opozycji — od radykalnej lewicy po skrajną prawicę — krytykowali rządowe propozycje podatkowe i oszczędnościowe. Znaczna część obozu rządowego odrzuciła z kolei zmiany dopisane przez przeciwników (AFP w La Gazette France). Wynik pokazuje więc brak większości, a nie poparcie dla konkurencyjnego budżetu.

Co wraca pod obrady

Poprawki komisji pokazują, gdzie skupia się opór. Posłowie skreślili rządowy plan ograniczenia ulgi podatkowej dla emerytów, który według ministrów miał przynieść około 1,4 mld EUR (Le Monde). Usunęli też nową daninę, która zobowiązywałaby samorządy do udziału w oszczędnościach (przyjęta poprawka).

Francuskie zasady budżetowe przywracają skreślone rozwiązania. W pierwszym czytaniu Zgromadzenie debatuje nad projektem rządu, a nie wersją komisji (Konstytucja Francji). Zmiana dotycząca emerytów i danina dla samorządów wracają więc jako propozycje pod głosowanie. Ich przeciwnicy muszą ponownie doprowadzić do ich odrzucenia na sali obrad.

Większe ryzyko wiąże się z głosowaniem nad częścią dochodową. Jeśli Zgromadzenie ją odrzuci, cały projekt zostanie uznany za odrzucony w pierwszym czytaniu, a posłowie nie przejdą do debaty nad wydatkami (ustawa ramowa o budżecie Francji). Głosowanie zaplanowano na 20 października (harmonogram Zgromadzenia Narodowego).

Kto stoi Lecornu na drodze

Lecornu rządzi bez własnej większości, a kluczowe są dwa ugrupowania, każde z innego powodu. Socjaliści mogą najszybciej zatrzymać projekt. 8 października złożyli wniosek o jego odrzucenie przed debatą nad poszczególnymi artykułami i dali do zrozumienia, że mogą wycofać się z powściągliwości, która pomogła premierowi przetrwać ubiegły rok (Le Monde).

Prawicowi Les Républicains sprzeciwiają się jednemu z rozwiązań, które wraca pod obrady. Ich lider Laurent Wauquiez odrzuca dalsze obciążanie emerytów i proponuje inne oszczędności, ale zapewnia, że jego ugrupowanie nie będzie „bawić się w małą grę” obalania rządu (BFMTV). Niechęć do obalenia rządu nie oznacza poparcia dla jego budżetu; żadna z tych partii nie zapowiedziała głosu za.

Partnerzy Francji obserwują sytuację z własnych powodów. 8 października ministrowie finansów państw strefy euro zaapelowali do Paryża o uchwalenie budżetu na 2027 r., by uspokoić rynki, a komisarz ds. gospodarki Valdis Dombrovskis ocenił, że solidny budżet pomógłby uspokoić inwestorów (Reuters). Ich obawy mają też wymiar prawny. Od lipca 2024 r. Francja jest objęta unijną procedurą nadmiernego deficytu, która ma sprowadzić deficyt poniżej 3% PKB. W styczniu 2025 r. ministrowie finansów UE wyznaczyli Francji wymaganą ścieżkę korekty (Rada UE).

Komisja Europejska i ministrowie finansów państw strefy euro oceniają budżet Francji jako całość, a nie pojedyncze przepisy. Każde osłabienie planowanych dochodów utrudnia utrzymanie wyznaczonej ścieżki deficytu, chyba że rząd znajdzie oszczędności gdzie indziej. Francuski dług zajmuje centralne miejsce na rynku strefy euro, dlatego niepokój inwestorów wokół Paryża przeniósł się już na obligacje innych państw członkowskich i na samo euro (To Brief).

Piątkowe głosowanie przesądziło mniej, niż sugeruje jego wynik. Komisja nie znalazła większości dla zmienionego projektu dochodów, a Lecornu musi teraz zbudować ją dla pierwotnych propozycji rządu. Na początek wrócą dwa rozwiązania, które komisja już skreśliła.