Francuski czołg bez niemieckiej gwarancji

Francja musi planować następcę czołgu Leclerc bez publicznego planu wspólnej produkcji z Niemcami, a Berlin nie wyjaśnił, co pozostało z ich wspólnego programu. 8 października generał Fabien Mandon, szef sztabu generalnego francuskich sił zbrojnych, powiedział komisji obrony Zgromadzenia Narodowego, że wyniki programu „ne sont pas bons” („nie są dobre”), a Niemcy „zdecydowali się opuścić projekt” (wysłuchanie w Zgromadzeniu Narodowym, BFMTV). To stwierdzenie idzie dalej niż wszystko, co oba rządy dotąd oficjalnie uzgodniły.

Mandon złagodził też własną ocenę. Nie nazwał prac całkowitą porażką, bo obie armie przez lata uzgadniały założenia dotyczące przyszłego czołgu. Przyznał jednak, że ich wynik jest złą wiadomością dla przemysłu (BFMTV).

Co faktycznie uzgodniły oba rządy

Program nosi nazwę MGCS, od angielskiego Main Ground Combat System. Miał obejmować więcej niż jeden czołg: sieć pojazdów załogowych i bezzałogowych, sensorów oraz uzbrojenia, które zastąpiłyby francuskie Leclerc i niemieckie Leopardy 2.

Ten szerszy zakres ma dziś znaczenie. Niemcy mogą przerwać prace nad wspólnym pojazdem, a jednocześnie nadal rozwijać otaczające go systemy. Rzecznik niemieckiego rządu zwrócił na to uwagę 15 czerwca: prace nad technologiami niezwiązanymi z jednym konkretnym pojazdem nie oznaczają wycofania się z całego MGCS (rząd Niemiec).

Na wspólnej radzie obrony 17 lipca oba rządy zobowiązały się jedynie do badań nad „współdziałaniem bojowym”, które mają doprowadzić do sprawdzenia koncepcji. Nie ponowiły obietnicy budowy wspólnego podwozia (Pałac Elizejski). Niemiecki portal branżowy Behörden Spiegel odczytał to przemilczenie jako koniec wspólnego czołgu (Behörden Spiegel).

Taka interpretacja jest uzasadniona, ale nadal pozostaje interpretacją. Lipcowy komunikat usunął obietnicę wspólnego czołgu, lecz jej formalnie nie odwołał. Wypowiedź Mandona sugeruje coś więcej: że Niemcy wycofali się również z pozostałych badań. Berlin nie opublikował odpowiedzi na jego słowa. Nie pojawiło się też zawiadomienie o zakończeniu programu, zmieniona umowa ani informacja o anulowaniu kontraktu. Dopóki Berlin nie przedstawi własnego stanowiska, szersze twierdzenie o wycofaniu opiera się na relacji francuskiego generała.

Dlaczego partnerstwo się załamało

W maju generał Pierre Schill, szef francuskich wojsk lądowych, powiedział senatorom, że oba kraje różnią się w ocenie tego, ilu pojazdów potrzebują i kiedy będą ich potrzebować (Senat Francji). Spór objął też to, który producent miałby je zbudować.

Konflikt przemysłowy miał konkretny wymiar. Do kruchego układu między krajowymi producentami dołączył niemiecki koncern zbrojeniowy Rheinmetall z armatą kalibru 130 mm, konkurencyjną wobec francuskiej ASCALON kalibru 140 mm (Ifri). Dwie konkurencyjne armaty oznaczały dwie różne koncepcje tego samego czołgu.

Berlin miał też mniej powodów do kompromisu. W kwietniu 2026 r. zaprezentowano zmodernizowanego Leoparda 2A8 (niemieckie ministerstwo obrony), co daje niemieckiej armii rozwiązanie zastępcze, którego Paryżowi brakuje.

Termin dla Francji

Mandon podał komisji konkretne daty. Stopniowe wycofywanie francuskich czołgów Leclerc ma rozpocząć się w 2038 r., a prace nad ich następcą powinny ruszyć w 2027 r. (wysłuchanie w Zgromadzeniu Narodowym). Schill mówił, że armia potrzebuje około 200 czołgów lub równoważnych ciężkich pojazdów. Dodał też, że jeśli plany wielonarodowe się opóźnią, Francja wystawi własne rozwiązanie w latach 2035–2040 (Senat Francji).

W oficjalnych dokumentach pozostaje dziś zobowiązanie do badań, ale nie ma uzgodnienia o wspólnym czołgu. Żaden podpisany przez oba rządy dokument nie zobowiązuje ich do budowy pojazdu przed rozpoczęciem wycofywania Leclerców. Berlin powinien publicznie wyjaśnić, które części MGCS nadal finansuje. Paryż nie może czekać na tę odpowiedź: prace nad następcą mają ruszyć w 2027 r. (wysłuchanie w Zgromadzeniu Narodowym), a Niemcy mają już zmodernizowany czołg.