Francja uchwala zbrojenia za €436 billion

Francuskie zbrojenia wchodzą w etap, w którym mniej liczą się deklaracje, a bardziej zdolność państwa do zamiany budżetowych zapisów w realny sprzęt. 1 lipca Zgromadzenie Narodowe przyjęło znowelizowaną ustawę o programowaniu wojskowym, czyli LPM, stosunkiem 375 głosów do 113. Zakłada ona wzrost wydatków obronnych z 47,2 mld EUR w 2024 r. do 75,7 mld EUR w 2030 r. (Sénat, Le Monde). W siedmioletniej perspektywie daje to około 436 mld EUR, wobec wcześniejszego planu na poziomie 413 mld EUR (Arab News/AFP).

Dla jedynego państwa UE dysponującego bronią jądrową to poważne zobowiązanie, z którego kolejne rządy będą rozliczane. Tyle że ustawa programowa nie jest jeszcze pieniędzmi na koncie armii. Wyznacza ścieżkę, ale środki muszą co roku przejść przez ustawy budżetowe, resort obrony musi podpisać kontrakty, przemysł musi dostarczyć uzbrojenie, a wojsko musi zamienić dostawy w gotowość bojową. Z punktu widzenia Europy ważniejsze od samego głosowania jest to, czy ten łańcuch nie zerwie się po drodze.

Od obietnic do linii produkcyjnych

Europejska debata obronna wyszła już poza spór o procent PKB. Sojusznicy w NATO mierzą się dziś z punktem odniesienia prowadzącym do 3,5% PKB na podstawową obronność do 2035 r. (NATO). Francuska ścieżka pozostaje wyraźnie poniżej tego poziomu. Luka ma znaczenie, bo Rosja się dozbraja, zaangażowanie USA coraz silniej zależy od polityki wewnętrznej w Waszyngtonie, a NATO podnosi wymagania dotyczące gotowości sił.

Trudniejszy od samego zwiększenia wydatków jest mechanizm ich konwersji: budżety trzeba przełożyć na pociski, drony, części zamienne i wyszkolone jednostki. Kryzys programu FCAS/SCAF, francusko-niemiecko-hiszpańskiego projektu myśliwca szóstej generacji, pokazuje, co dzieje się wtedy, gdy pieniądze są, ale brakuje sprawnego zarządzania. Niemiecki minister obrony Boris Pistorius ocenił, że program został „źle ustawiony politycznie”, bo partnerzy nie rozstrzygnęli, kto dostaje miejsca pracy w przemyśle i kto kontroluje projekt samolotu (FAZ). Berlin buduje już alternatywną ścieżkę dla nowego myśliwca z Airbusem i siedmioma firmami partnerskimi (Deutschlandfunk).

Inaczej wygląda relacja francusko-włoska. 36. dwustronny szczyt przyniósł mapę drogową współpracy obronnej na lata 2026–2031, obejmującą system obrony powietrznej SAMP/T, pociski Aster i wspólny pocisk przechwytujący przeciw zagrożeniom hipersonicznym (French Diplomacy). Współpraca działa tam, gdzie firmy są już powiązane, a zaufanie przemysłowe poprzedza polityczny układ, zamiast być jego niepewnym skutkiem.

Czego potrzebuje wschodnia flanka

Dla Polski i Rumunii test francuskich wydatków jest prosty: czy przełożą się na sprzęt, którego ich armie mogą użyć. Polska w ostatnich latach kupowała przede wszystkim gdzie indziej: obronę powietrzną w USA, okręty podwodne w Szwecji i czołgi w Korei Południowej (Polish Ministry of Defence, Money.pl). Warszawa premiuje dostawców, którzy dowożą szybko i budują część zdolności lokalnie. Francja nie pełni jeszcze takiej roli.

W Rumunii Paryż ma lepszą pozycję. Francja dowodzi wielonarodową grupą bojową NATO w Cincu, co oznacza, że francuskie wojska i struktury dowodzenia są wpięte w pierwszą linię sojuszniczej obrony Rumunii (NATO). W rumuńskiej debacie ta obecność bywa odczytywana jako sposób ograniczania zależności od amerykańskich cykli politycznych (Adevărul). Także tam jednak rozstrzygające są nie kwoty w nagłówkach, lecz zapasy amunicji, utrzymanie sprzętu i gotowość jednostek.

Rachunek za rachunkiem

Francuski Trybunał Obrachunkowy, czyli Cour des comptes kontrolujący finanse publiczne, wskazał, że deficyt sektora publicznego w 2025 r. wyniósł 5,1% PKB, a dług publiczny 115,7% PKB. Instytucja ostrzegła zarazem, że Francja nie ma wiarygodnego planu finansowania zobowiązań po 2026 r. (Cour des comptes). Koszty obsługi długu państwa wzrosły w pierwszym kwartale 2026 r. o 37% (Le Monde). Minister obrony Catherine Vautrin mówi o dodatkowych 8,5 mld EUR na amunicję, ale dopiero kontrakty i dostawy pokażą, ile z tej kwoty zamieni się w realne zapasy (Le Figaro).

Francja uchwaliła poważną podstawę popytu obronnego w Europie. O tym, czy ten popyt stanie się odstraszaniem, zdecydują kolejne etapy: roczne budżety odblokowujące środki, umowy z fabrykami zdolnymi do produkcji i sprzęt trafiający do jednostek, które potrafią go wykorzystać. Ustawa programowa otworzyła drogę. O bezpieczeństwie wschodnich sojuszników Europy przesądzi łańcuch dostaw, zanim dekada dobiegnie końca.