G7 obiecuje 100 mln baryłek, diesel niepewny

Przywódcy G7 uzgodnili 2 października uwolnienie w ciągu czterech miesięcy 100 mln baryłek ropy i paliw rafinowanych. Dostawy diesla mają ruszyć w ciągu pierwszych 20 dni (komunikat G7). Nie podano jednak, ile diesla obejmie plan, jak podzielą się nim poszczególne państwa ani jaka część baryłek będzie nowa. Cztery dni później europejscy odbiorcy wciąż nie wiedzieli, o ile obietnica zwiększy podaż świeżego diesla ani kiedy paliwo do nich dotrze.

Uwolnienie zapasów ma przebiegać za pośrednictwem IEA, Międzynarodowej Agencji Energetycznej, w której państwa importujące ropę koordynują wykorzystanie rezerw kryzysowych. Tego samego dnia Donald Trump wycofał się z groźby zakazu eksportu diesla z USA (The Journal), o czym już pisaliśmy (To Brief).

Marcowe zobowiązania w nowej puli

Niejasność bierze się z tego, że plan G7 może pokrywać się z marcowym zobowiązaniem. Wtedy 32 państwa należące do IEA zgodziły się udostępnić 400 mln baryłek po zakłóceniach na Bliskim Wschodzie (IEA). Do 2 października szef IEA Fatih Birol zaliczył do tej puli około 325 mln baryłek, a kolejnych 75 mln miało jeszcze trafić na rynek (Euronews).

„Uwolnienie” zapasów nie zawsze oznacza, że paliwo zmieniło właściciela. Włoski wkład z marca polegał na obniżeniu wymaganego poziomu zapasów, które firmy muszą utrzymywać za granicą. Dekret wymieniał koks naftowy, bitum, środki smarne i mazut, ale nie diesel (włoski dekret). Taki zapis pozwala firmom sięgnąć po zgromadzone zapasy, ale sam w sobie nie oznacza sprzedaży ani dostawy paliwa.

Komunikat G7 wymaga pełnej realizacji marcowych zobowiązań i stanowi, że uwzględnione zostaną również baryłki już dostarczone (komunikat G7). S&P Global uznał, że 100 mln baryłek to ostatnia transza marcowego planu. Reuters informował jednak, że skala nakładania się obu zobowiązań pozostaje niejasna (S&P Global, Reuters).

Liczy się nie tylko łączna liczba baryłek, lecz także to, co zawierają. Birol powiedział przywódcom, że eksport ropy z Bliskiego Wschodu odbudował się, podczas gdy dostawy paliw rafinowanych nadal były poważnie ograniczone (IEA). Ropę trzeba najpierw przerobić w rafinerii, by uzyskać diesel; zgromadzony diesel można dostarczyć bezpośrednio hurtownikom. Bez informacji o podziale puli Europa nie wie, jaka jej część odpowiada na opisany przez Birola niedobór.

Od przetargu do zbiornika

Przykład Holandii pokazuje, ile czasu może zająć droga zapasu na rynek. Krajowa agencja COVA sprzedaje diesel przypisany Holandii w ramach marcowego programu temu oferentowi, który zaproponuje najwyższą cenę. Jest ona powiązana z ceną hurtową (przetarg COVA). Sama sprzedaż nie oznacza więc z góry niższej ceny na stacjach. Ewentualna korzyść może pojawić się dopiero przez spadek cen hurtowych.

Oferty można składać do 11:00 8 października, a załadunek paliwa ma trwać od 1 do 30 listopada (przetarg COVA). Wiadomo zatem, że zwycięski oferent kupi paliwo, które zacznie opuszczać magazyny kilka tygodni po ogłoszeniu przetargu. Jeden przetarg nie przesądza jednak, kiedy cały diesel z rezerw dotrze do odbiorców.

Inne rządy podały jeszcze mniej szczegółów. Niemieckie ministerstwo gospodarki stwierdziło, że IEA nie określiła niemieckiego udziału w październikowej puli (rząd Niemiec). Emmanuel Macron, który przewodniczył rozmowie, zapowiedział, że Francja nada priorytet dieslowi, ale nie podał ani ilości, ani terminu (Pałac Elizejski).

Kto zyska i kiedy

2 października Komisja Europejska oceniła, że dostawy diesla w UE są na razie stabilne, choć ceny pozostają wysokie (Komisja Europejska). Problemem Europy jest dziś przede wszystkim koszt paliwa, a to zwiększa znaczenie dostaw z zagranicy. Wycofanie przez Waszyngton groźby zakazu utrzymało otwarty istniejący kanał dostaw: według BNP Paribas w pierwszej połowie 2026 r. USA odpowiadały za 40% importu diesla do Europy (BNP Paribas).

Europejskie kontrakty terminowe na diesel, czyli umowy na dostawę w późniejszym terminie, potaniały 2 października o około 83 USD za tonę, czyli o 5,75% (Reuters). Obie informacje pojawiły się tego samego dnia, a skala spadku później zmalała (S&P Global). Jednodniowa zmiana notowań nie przesądza, że diesel na dłużej potanieje.

Jeśli ceny hurtowe spadną, skorzystają przewoźnicy, rolnicy, firmy budowlane i kierowcy samochodów z silnikiem Diesla, ale z opóźnieniem. Cena na stacji obejmuje również podatki, marże sprzedawców i paliwo kupione kilka tygodni wcześniej.

Agencje będą musiały w końcu uzupełnić sprzedane zapasy, kupując paliwo po cenach, które będą wtedy obowiązywały. W Holandii kierowcy już finansują COVA przez opłatę w wysokości 0,8 eurocenta za litr, wliczoną w cenę paliwa na stacji (COVA). Żaden rząd nie podał, ile będzie kosztować uzupełnienie rezerw ani kto pokryje ewentualny wzrost wydatków.

Dostępne informacje nie pozwalają ustalić, jaka część 100 mln baryłek oznacza nowe dostawy diesla. Może to wyjaśnić raport Birola z realizacji planu, który ma zostać przedstawiony w ciągu 20 dni (komunikat G7). Powinien wskazać, ile baryłek jest nowych, ile zaliczono już do marcowych zobowiązań i jaka część całej puli to diesel.