Niemcy kupują parytet w KNDS

Niemcy zapłacą do 8 mld EUR za 40% udziałów w KNDS, francusko-niemieckim koncernie produkującym czołgi Leopard 2, haubice Caesar i znaczną część europejskich pojazdów opancerzonych (Handelsblatt, n-tv). Francja ma mieć taki sam pakiet, czyli 40%. Transakcja zamknięta 20 maja tworzy dwustronnego czempiona zbrojeniowego pod kontrolą państw, wycenianego na około 20 mld EUR (Reuters). Wraz z nim powstaje struktura zarządzania niemal identyczna z tą, która przez ponad dekadę blokowała Airbusa.

Parytet zaprojektowany do zmniejszenia

W Berlinie przez tygodnie ścierały się dwie logiki: kontrola strategiczna i koszt fiskalny. Zwolennicy mocniejszego państwowego wejścia chcieli pełnego parytetu z Paryżem, aby chronić know-how przemysłowe i miejsca pracy. Ministerstwo finansów wolało 30%, czyli pakiet wystarczający do mniejszości blokującej według prawa niderlandzkiego, bo KNDS jest zarejestrowany w Holandii, ale bez kosztów głębokiej własności państwowej.

Kompromis wygląda następująco: teraz 40%, a w ciągu dwóch do trzech lat wiążące zejście do 30%. Niezależnie od wielkości pakietów oba rządy zachowają równe prawa głosu (Reuters).

Niemcy kupują udziały od rodzin Wegmann i Bode, które zbudowały poprzednika Leoparda, a teraz całkowicie wychodzą z firmy. Cena ma odpowiadać wycenie z planowanego debiutu giełdowego. KNDS zamierza latem wejść równolegle na giełdy we Frankfurcie i Paryżu, oddając inwestorom publicznym około 20% akcji (Defense News).

Człowiek, który raz już rozmontował ten model

Przewodniczący rady KNDS Tom Enders dobrze zna cenę takiego parytetu. Jako prezes Airbusa przez lata walczył ze skutkami francusko-niemieckiej równowagi, na której w 2000 r. zbudowano EADS, spółkę-matkę Airbusa. Model dwóch państw, dwóch ośrodków wpływu i podwójnego przywództwa prowadził do sporów kompetencyjnych oraz kryzysów produkcyjnych, których symbolem stała się klęska programu A380.

W 2013 r. Enders przeforsował reformę: ograniczenie udziałów państwowych i skoncentrowanie realnej władzy zarządczej. Teraz obserwuje, jak dwa rządy odbudowują konstrukcję, którą sam demontował. Publicznie ujął to ostrożnie, ale jasno: 80% łącznej własności państwowej „może być tylko początkiem. Celem musi być znaczące ograniczenie udziałów państwowych z czasem” (MarketScreener).

Ostatni wspólny projekt, który jeszcze stoi

Transakcja przychodzi w momencie, gdy francusko-niemiecka współpraca obronna ma niewiele innych sukcesów do pokazania. FCAS/SCAF, wspólny program myśliwca szóstej generacji mającego zastąpić Rafale i Eurofightera, faktycznie załamał się po tym, jak Dassault 22 kwietnia zerwał negocjacje z Airbusem (Opex360). MGCS, czyli planowany czołg następnej generacji, wciąż nie ma podpisanych kontraktów rozwojowych, a termin przesunął się z 2035 r. na lata 2040–2045 (Army Recognition).

Obie strony budują już warianty narodowe. Niemiecki urząd antymonopolowy zatwierdził rozszerzone joint venture Rheinmetall–KNDS Deutschland, które ma opracować przejściowego „Leoparda 3” do końca dekady (MarketScreener). Francuskie Zgromadzenie Narodowe przegłosowało w kwietniu rozpoczęcie analiz nad całkowitym porzuceniem MGCS na rzecz tymczasowego czołgu wyłącznie francuskiego (Assemblée nationale).

Poprzednie francusko-niemieckie fuzje obronne często biegły podobnym torem: najpierw ogłaszano parytet, potem pojawiał się impas, a następnie po cichu uruchamiano programy narodowe. Formalny rozwód przychodził zwykle pięć do dziesięciu lat po politycznym ślubie.

Czego parytet nie rozwiąże

Najpoważniejszy nierozwiązany problem dotyczy eksportu uzbrojenia. Berlin wielokrotnie stosował ostrzejsze ograniczenia sprzedaży broni niż Paryż, w tym blokował dostawy do Arabii Saudyjskiej, które francuski przemysł chciał kontynuować. Francja prowadzi politykę bardziej permissive. Dwustronna umowa eksportowa z 2019 r. zakłada, że jedno państwo nie może wetować sprzedaży, jeśli jego komponenty stanowią mniej niż 20% wartości systemu. W przypadku Leoparda 2 niemiecki wkład nie jest dodatkiem do systemu. Jest systemem.

Nie opublikowano dotąd porozumienia, które wyjaśniałoby, jak dwaj równi akcjonariusze mają rozstrzygać spory eksportowe wewnątrz spółki.

Na planowany debiut giełdowy nakłada się jeszcze jedno ryzyko. 29 kwietnia KNDS rozpoczął wewnętrzne śledztwo dotyczące 1,89 mld EUR w starych kontraktach z Katarem. Chodzi o podejrzenia korupcji przy umowach na Leopardy 2 i haubice sprzed fuzji (KNDS). Zbadane sprawozdania finansowe za 2025 r. nadal nie zostały opublikowane.

Przy martwym programie myśliwca i opóźnionym o dekadę czołgu przyszłości Niemcy i Francja wiążą się z firmą, która ma 23,5 mld EUR portfela zamówień (Defense News) oraz śledztwo korupcyjne na bilansie. Enders zna tę architekturę. Poprzednio jej naprawa zajęła trzynaście lat.