Blokada Hormuzu uderza w niemiecką stal

Niemiecka produkcja stali spadła o 2,8% rok do roku (Tradingeconomics). Sektor M+E, czyli przemysł maszynowy i elektrotechniczny będący kręgosłupem niemieckiego wytwarzania, skurczył się o 1,3% (Gesamtmetall). W logistyce liczba niewypłacalności wzrosła do 11,1 na 10 000 firm, najwyższego poziomu w tej branży. Po stu dniach blokady cieśniny Ormuz rachunek za kryzys dociera do przemysłowego centrum Europy szybciej niż do koszyków konsumentów.

Od cieśniny do hali produkcyjnej

Cieśnina Ormuz, wąski przesmyk między Iranem a Omanem, w normalnych warunkach przepuszcza około 14,8 mln baryłek ropy dziennie, czyli mniej więcej 14% światowego popytu. Ruch jest dziś niższy o ponad 90% od normy. Największe w historii uruchomienie rezerw kryzysowych, 400 mln baryłek uwolnionych 11 marca, szybko traci skalę. Zapasy awaryjne państw OECD spadły do bufora na 60-90 dni, a więc zbliżają się do ustawowego minimum bezpieczeństwa Międzynarodowej Agencji Energetycznej.

Cena ropy Brent, globalnego punktu odniesienia dla rynku, ustabilizowała się w okolicach 93-98 dol. za baryłkę. To około 35% powyżej poziomów sprzed kryzysu, ale nadal daleko od 200 dol., których obawiała się część analityków. Rurociągi omijające Ormuz w Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratach Arabskich mogą przesyłać poza cieśniną 3,7-5,7 mln baryłek dziennie. Import ropy przez Chiny spadł do najniższego poziomu od 2020 r., a światowy popyt na ropę w kwietniu był niższy o 2,3 mln baryłek dziennie rok do roku. Załamanie popytu było tak głębokie, że częściowo przykryło ubytek podaży.

Jak głębokie są pęknięcia

Majowe badanie instytutu ifo pokazało, że 15,9% niemieckich producentów zgłaszało braki materiałowe, wobec 13,8% w kwietniu. Najmocniej uderzona została chemia, gdzie problem zgłaszało 31,2% firm. Presja nie kończy się na surowcach. Szwajcarski producent środków smarnych Motorex informuje o wzroście kosztów wsadu o 200-300%, przy zapasach wystarczających jeszcze na 3-5 miesięcy.

Prognozy wzrostu PKB Niemiec na cały 2026 r. obniżono do 0,3-0,5%. Cała strefa euro skurczyła się w pierwszym kwartale o 0,2%.

Rachunek przyjdzie zimą

Największy koszt dla konsumentów dopiero się odkłada. Międzynarodowy Fundusz Walutowy szacuje, że podwojenie stawek frachtowych dodaje 0,7 pkt proc. do inflacji, a szczyt efektu pojawia się po około 12 miesiącach. Rabobank prognozuje, że holenderskie ceny żywności będą przed Bożym Narodzeniem o 7% wyższe, gdy przez łańcuchy dostaw przejdą droższe nawozy i transport. Stawki kontenerowe na trasach Azja-Europa wzrosły o 20-25% tylko w pierwszym tygodniu czerwca.

EBC, który ustala stopy procentowe dla 20 państw strefy euro, stoi przed wyborem bez dobrego wariantu. Inflacja w strefie euro sięgnęła w maju 3,2%, napędzana 9,9-procentowym wzrostem cen energii. Rynki wyceniają 99-procentowe prawdopodobieństwo podwyżki stóp do 2,25% 11 czerwca. Gospodarka już jednak hamuje. Podnoszenie stóp, by zwalczać inflację wywołaną szokiem podażowym na rynku ropy, oznacza klasyczną pułapkę stagflacyjną: ceny rosną nie dlatego, że popyt jest zbyt silny, lecz dlatego, że towary fizycznie nie docierają na rynek, a jednocześnie produkcja traci impet.

Nawet gdyby Ormuz został otwarty jutro, według Rabobanku normalizacja zajęłaby czas do września. Trzeba rozminować szlaki, przestawić tankowce i odbudować zapasy. Szkody, które już weszły w łańcuchy dostaw, przez kolejne miesiące będą przesuwać się w stronę rachunków za energię i półek z żywnością. Środowa decyzja EBC pokaże, czy bank centralny uzna za pilniejszą inflację widoczną w danych, czy recesję, której kształt widać już w przemyśle.