Pentagon rozważa bazę w Polsce, brygada czeka

W maju Armia USA odwołała wysłanie do Polski ponad 4 tys. żołnierzy brygady pancernej (Defense News). 25 września wiceminister obrony powiedział, że żołnierze nadal nie dotarli (RMF24). W tym czasie Elbridge Colby, szef polityczny Pentagonu, poinformował Senat USA, że Waszyngton bada możliwość stałego stacjonowania wojsk w Polsce (WNP/PAP). Odwołanie stałej bazy byłoby trudniejsze niż anulowanie rotacji, ale dotychczasowe informacje nie wskazują, by oznaczała ona większą liczbę amerykańskich żołnierzy.

Brygada bez terminu przyjazdu

Chodzi o brygadę pancerną: czołgi, bojowe wozy piechoty i ich załogi, które miały przyjechać na około dziewięć miesięcy (Task & Purpose). Rotacja oznacza, że jednostka służy przez określony czas, wraca do kraju, a jej miejsce zajmuje kolejna.

Zapewnienia Warszawy zmieniały się w ciągu lata. Według doniesień z 17 września Pentagon wycofał się z decyzji o odwołaniu i poinformował Polskę, że brygada przyjedzie (POLITICO). Późniejsza wypowiedź wiceministra Pawła Zalewskiego wskazywała jednak, że brygada nadal nie dotarła do Polski, a publicznie nie podano terminu jej przyjazdu. W ubiegłym tygodniu To Brief informował, że rotacja wciąż jest wstrzymana (To Brief).

Co oznaczałaby baza, a czego nie przesądza

Stałe bazowanie oznacza stacjonowanie żołnierzy w jednym miejscu przez lata, a nie przechodzenie kolejnych jednostek przez Polskę. Waszyngton używa ostrożnego sformułowania: „bada” tę możliwość. Zalewski idzie dalej: mówi, że decyzja polityczna w praktyce już zapadła, i opisuje bazę dla około 5 tys. Amerykanów (TVN24).

Jego koleżanka Magdalena Sobkowiak-Czarnecka mówi, że ostateczna decyzja należy do prezydenta Donalda Trumpa i ma zapaść po przeglądzie Pentagonu dotyczącym rozmieszczenia sił USA na świecie (Polskie Radio). Nie ujawniono lokalizacji, przydzielonej jednostki ani terminu otwarcia bazy.

Warszawie najwyraźniej zależy na obecności, którą trudniej będzie odwrócić. Maj pokazał, że jednym rozkazem Armia USA może odłożyć rotację. Wycofanie się ze stałej instalacji wymagałoby znacznie więcej.

Najmocniejszy argument Waszyngtonu dotyczy podziału zadań. Colby przekonuje, że Europejczycy powinni w większym stopniu odpowiadać za własną obronę konwencjonalną, czyli siły lądowe, czołgi i artylerię, podczas gdy USA pozostaną sojusznikiem pełniącym inne ważne role (Bloomberg).

Decyzje zapadają w Waszyngtonie i Warszawie, nie w Brukseli. Polska może zgodzić się na przyjęcie wojsk. To USA wybiorą, jakie jednostki tam skierują, pokryją ich koszty i będą nimi dowodzić. Żadna instytucja UE nie ma w tej sprawie głosu.

Dlatego sama wielkość bazy niewiele rozstrzyga. Obiekt dla 5 tys. Amerykanów (TVN24) nie oznacza, że przybędzie ich o 5 tys. Mogliby tam trafić żołnierze przeniesieni z innych części Europy. Baza mogłaby też stać się stałym miejscem służby dla tych, którzy i tak przyjeżdżaliby do Polski w ramach rotacji.

Mniej brygad, zależnie od tego, kto liczy

Polskie media podają również, że Colby mówił o zmniejszeniu liczby amerykańskich brygad bojowych w Europie z pięciu do trzech (WNP/PAP, RMF24). To relacje prasowe z jego wypowiedzi. Nie udostępniono tekstu wystąpienia Pentagonu, który pozwoliłby je zweryfikować.

Doniesienia wskazują na dwa widoczne ubytki: brygadę, która miała trafić do Polski, oraz amerykańską rotację w Rumunii, zakończoną w październiku 2025 r. bez przysłania kolejnej (Europa Liberă).

Punkt wyjścia nie zgadza się z wcześniejszymi danymi. W maju Pentagon opisywał spadek liczby amerykańskich brygad w Europie z czterech do trzech (ZEIT). Nie opublikowano zestawienia, które wyjaśniałoby tę różnicę. Kierunek zmian pozostaje jasny: na wschodniej flance NATO jest mniej amerykańskich ciężkich jednostek niż rok temu.

Amerykańska brygada pancerna nadal nie dotarła do Polski, a Waszyngton potwierdził jedynie, że analizuje możliwość utworzenia stałej bazy. Dotychczasowe informacje nie pokazują, czy baza zwiększyłaby liczbę żołnierzy, czy tylko przeniosła tych już obecnych w Europie. Odpowiedź może dać wyłącznie Waszyngton: wskazując, jaka jednostka miałaby stacjonować w polskiej bazie, i podając termin przyjazdu opóźnionej brygady.