Polska przyjmie ćwiczenia, nie wyśle wojsk

W listopadzie 2026 r. Polska ma gościć na poligonach na południowym wschodzie pierwsze ćwiczenia Koalicji Chętnych — dobrowolnego grona państw planujących gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy (Rzeczpospolita). Warszawa wesprze przerzut i zaopatrzenie wojsk, ale zapowiada, że polscy żołnierze nie wkroczą na Ukrainę. Samo przećwiczenie przemieszczania sił nie daje nikomu mandatu do ich wysłania.

Co sprawdzą ćwiczenia

Według The Times u boku polskich sił ma ćwiczyć co najmniej 1500 żołnierzy z Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec. Ta liczba pochodzi od anonimowych źródeł; żaden rząd nie podał własnych danych. Polscy urzędnicy potwierdzają na razie udział tylko wojsk brytyjskich i francuskich, a dokładny termin zależy od porozumienia uczestników.

Udział Niemiec jest mniej pewny, niż sugeruje liczba podana przez „The Times”. 15 lipca rzecznik niemieckiego rządu Stefan Kornelius powiedział, że Niemcy wezmą udział w pierwszych ćwiczeniach, choć Berlin nadal ustalał, w jakiej formule (ZDF). Od tamtej pory nie wskazano niemieckiej jednostki ani jej zadań.

Polska ma przemieszczać sprzęt i ludzi, naprawiać pojazdy po drodze, tankować je, zapewniać żołnierzom wyżywienie i zakwaterowanie oraz opiekę medyczną. Ćwiczenia sprawdzą, czy oddziały kilku armii potrafią się zebrać i szybko przemieścić. Od tego zależałoby każde późniejsze wysłanie sił.

Granice polskiego zaangażowania

Warszawa wyraźnie wyznaczyła granice swojego udziału. Ministerstwo obrony podkreśla, że ćwiczenia są inicjatywą koalicji, a nie NATO, sojuszu transatlantyckiego. Zapowiada też, że polskie siły nie wejdą na Ukrainę „ani w rzeczywistości, ani w scenariuszu ćwiczeń” (Rzeczpospolita).

Ta deklaracja ma znaczenie ze względu na sposób działania koalicji: państwa mogą wspólnie planować ćwiczenia, ale każde z osobna zdecyduje, czy wyśle żołnierzy na Ukrainę. Polska już teraz przekłada europejskie wsparcie dla Ukrainy na transport, dostawy paliwa i zaplecze naprawcze. Kraj zapewniający logistykę wykluczył więc udział własnych wojsk w samej misji.

Kto zdecyduje o wysłaniu wojsk

Najdalej poszły Wielka Brytania i Francja. W styczniu podpisały z Ukrainą deklarację intencji dotyczącą wysłania oddziałów po zawieszeniu broni i na wniosek Kijowa (rząd Wielkiej Brytanii). Dokument nie podaje liczby żołnierzy, miejsca ani terminu ich rozmieszczenia. Wymaga też osobnego porozumienia w sprawie ich statusu prawnego: tego, czyjemu prawu podlegaliby na terytorium Ukrainy.

Inne stolice zachowują większy dystans. W styczniu kanclerz Friedrich Merz zasugerował, że niemieccy żołnierze mogliby działać z terytorium sąsiedniego państwa NATO, a nie z Ukrainy. Zastrzegł, że wymagałoby to zawieszenia broni, decyzji rządu i głosowania w Bundestagu, niemieckim parlamencie (rząd Niemiec). W tym samym miesiącu Giorgia Meloni oświadczyła, że włoscy żołnierze nie pojadą na Ukrainę (Sky TG24).

Koalicja określiła też warunek, którego żadne ćwiczenia nie mogą spełnić. W oświadczeniu z 13 lipca zapisano, że siły działałyby na prośbę Ukrainy po wiarygodnym zakończeniu działań zbrojnych (Élysée). Takiego zawieszenia broni nie ma. Rosja nadal atakuje ukraińskie elektrownie, a Kreml zaprzecza, by zgodził się na rozejm energetyczny (To Brief).

Niejasna pozostaje też rola Waszyngtonu. Styczniowy dokument z Paryża opisywał amerykańskie wsparcie jedynie jako propozycję, a ówczesne doniesienia wskazywały, że Stany Zjednoczone nie zobowiązały się do obrony europejskich wojsk w razie rosyjskiego ataku (DW). Obecne doniesienia nie wskazują, by coś się w tej sprawie zmieniło. Moskwa nie ma formalnego głosu w sprawie zaproszenia wojsk przez Kijów, ale jej sprzeciw wobec zachodnich sił na Ukrainie wpływa na to, jakiej ochrony wymagałaby taka misja.

Sprawny przebieg listopadowych ćwiczeń pokazałby, że Europa potrafi zebrać wspólne siły i przerzucić je przez sojusznicze państwo leżące przy froncie. Nie przesądziłby jednak, kto zgodzi się wysłać żołnierzy na Ukrainę. Nawet bezbłędne ćwiczenia nie zmienią odmowy Polski, a każdy rząd, którego wojska przećwiczą trasę, nadal będzie musiał osobno podjąć decyzję o ich wysłaniu.