Rumunia zestrzeliła dwa drony, Litwa zgubiła obiekt

Dwa rumuńskie F-16 wystartowały w sobotę o 17:43 z bazy lotniczej w Borcei. Kilka minut po tym, jak drony wleciały w rumuńską przestrzeń powietrzną, myśliwce zestrzeliły oba cele (MApN, Reuters). Następnego ranka myśliwce NATO nad Litwą straciły we mgle kontakt z niezidentyfikowanym obiektem. Podejrzane szczątki drona uszkodziły później samochód cywilny (15min). Bukareszt potrafi wskazać, gdzie zestrzelił drony, ale wciąż nie ustalił, kto je wysłał. Wilno i Warszawa nie uzgodniły, skąd nadleciał obiekt.

Jak pisaliśmy po zestrzeleniu dronów (To Brief), Rumunia poderwała myśliwce, zanim zagrożenie dotarło do jej przestrzeni powietrznej. Pierwszy dron wleciał tam o 17:59; oba zniszczono nad rumuńskimi wodami terytorialnymi w pobliżu portu Sulina, o 18:01 i 18:05 (MApN, aktualizacja MApN). Rumuński radar śledził cele nad Morzem Czarnym, a rumuńskie myśliwce je zestrzeliły.

Co Bukareszt ujawnił, a czego nie

Ministerstwo obrony określiło cele jako odrzutowe drony uderzeniowe z rodziny Geran, używanej przez Rosję. W aktualizacji nie podało miejsca startu, operatora, zamierzonego celu ani pełnej trasy lotu (aktualizacja MApN). Żaden z dwóch komunikatów ministerstwa nie zawiera zapisów radarowych ani wyników badań szczątków, które pozwoliłyby osobom spoza rządu zweryfikować te ustalenia.

Pełniący obowiązki ministra obrony Radu Miruță zasugerował w niedzielę, że drony mogły być nowszą odmianą Geran-4 (Agerpres). Powiedział to publicznie; ta informacja nie znalazła się w pisemnych komunikatach. Nawet jeśli ma rację, dokładniejsza nazwa modelu pozwala określić rodzaj broni, ale nie wskazuje, kto ją wystrzelił.

Nad Litwą ślad urwał się na radarze

O 6:15 w niedzielę poderwano myśliwce NATO z bazy w Šiauliai, by rozpoznały obiekt lecący na północ. Wskazania litewskiego radaru sugerowały, że nadleciał z Polski (LRT). Były to włoskie Eurofightery uczestniczące w natowskim patrolu (Reuters). Myśliwce dotarły do obiektu, ale nie zdołały go zidentyfikować.

Minister obrony Robertas Kaunas mówił, że radar śledził obiekt, lecz przez mgłę piloci go nie widzieli. Do oceny zagrożenia potrzebowali kontaktu wzrokowego (LRT). Potem sygnał zniknął z radaru. Około 7:28 policja otrzymała zgłoszenie o czymś, co spadło w pobliżu Juodžionys w rejonie Pasvalys. Szczątki uszkodziły tam samochód; nikt nie został ranny (15min).

Warszawa twierdzi, że polskie radary nie potwierdziły przekroczenia granicy z Polski. Żaden z rządów nie opublikował swoich zapisów radarowych (Onet/PAP). Sąsiednie państwa sojusznicze przedstawiają więc sprzeczne wersje tego samego lotu, a opinia publiczna nie ma danych, by je porównać.

Kaunas nazwał szczątki prawdopodobnie ukraińskim dronem FP-1, użytym w ataku na Petersburg. Kijów przeprosił i wyjaśnił, że rosyjskie zakłócenia radioelektroniczne, które mogą zepchnąć drony z kursu, mogły skierować je na Litwę (Ukrainska Pravda). To oficjalne wyjaśnienie, a nie wynik ekspertyzy. Tłumaczyłoby, jak ukraiński dron znalazł się na Litwie, ale nie wskazuje, z którego kierunku wleciał.

Co stolice muszą jeszcze wyjaśnić

Oba incydenty wydarzyły się w ciągu jednej doby na wschodniej flance NATO, w przestrzeni powietrznej UE. W Rumunii krajowe radary i myśliwce zatrzymały dwa cele nad wodami terytorialnymi. Na Litwie poderwano myśliwce sojusznicze, lecz mgła uniemożliwiła im identyfikację obiektu. Bez opublikowanych zapisów, które Wilno i Warszawa mogłyby porównać i uzgodnić, żaden z rządów nie rozstrzygnie, którędy leciał obiekt.

Bukareszt powinien ujawnić zapisy radarowe i wyniki badań szczątków, które pozwoliłyby ustalić, kto wysłał drony. Wilno i Warszawa powinny przedstawić opinii publicznej jedną trasę lotu, zaakceptowaną przez oba rządy.