Deficyt Rumunii maleje, sierpień pogarsza wynik

Od stycznia do sierpnia 2026 r. rumuński rząd wydał o 59,42 mld lei więcej, niż zebrał. Ta luka była o 26,94 mld lei mniejsza niż rok wcześniej, wynika z danych Ministerstwa Finansów przytoczonych przez AGERPRES. Poprawa jest wyraźna, ale wynik za cały rok pozostaje niepewny: sam sierpień wypadł gorzej niż przed rokiem, a koszty odsetek szybko rosną. Dzieje się to w chwili, gdy nowy gabinet zabiega w parlamencie o głosy potrzebne do objęcia władzy.

Deficyt kasowy to różnica między wpływami do budżetu a wydatkami, liczona w chwili, gdy pieniądze faktycznie wpływają lub są wypłacane. W relacji do PKB spadł z 4,51% do 2,89% (Digi24). Ten wskaźnik może jednak zawyżać skalę poprawy, bo PKB liczony jest tu w cenach bieżących, a sama inflacja podnosi jego wartość. Kwoty w lei rozwiewają tę wątpliwość: luka zmniejszyła się także w ujęciu nominalnym.

Więcej wpływów podatkowych, niższy rachunek płac, inwestycje bez cięć

Dużą część poprawy przyniosły wyższe wpływy. Dochody z VAT, czyli podatku od sprzedaży, wzrosły o 25,2% rok do roku (Știrile ProTV). Opublikowane zestawienia nie pokazują jednak, jaka część wzrostu wynikała z wyższych stawek, cen i sprzedaży, a jaka z lepszego poboru podatków. Nie wiadomo więc, kto poniósł dodatkowy ciężar ani czy ewentualne ograniczenie unikania podatków okaże się trwałe.

Po stronie wydatków pomogło zmniejszenie łącznego rachunku płac w sektorze publicznym o 4,26 mld lei (Știrile ProTV). Sama suma nie pozwala ustalić, czy państwo zatrudniało mniej osób, czy obniżyło wynagrodzenia.

Rząd nie zmniejszył luki przez wstrzymanie budów. Wydatki inwestycyjne wzrosły z 71,95 mld do 97,05 mld lei (Digi24). Pieniądze trafiły do wykonawców i dostawców, co utrudnia uznanie poprawy za efekt przesunięcia inwestycji na później.

Słabszy sierpień i szybko rosnące koszty odsetek

Wynik za osiem miesięcy nie pokazuje pogorszenia w ostatnim miesiącu. Zestawienie narastających danych z lipcowego i sierpniowego raportu ministerstwa pozwala oszacować, że sam sierpień przyniósł deficyt w wysokości 11,34 mld lei, wobec 9,92 mld rok wcześniej. To pogorszenie o 1,42 mld lei (AGERPRES, Digi24). Jeden słaby miesiąc jest sygnałem ostrzegawczym, ale nie przesądza o trendzie. Ministerstwo nie opublikowało danych, które wyjaśniałyby sierpniowy wynik.

Trudniejszym problemem są odsetki, których korekta budżetu nie obniży. W ciągu ośmiu miesięcy płatności odsetkowe sięgnęły 42,05 mld lei, o 26,7% więcej niż rok wcześniej (Știrile ProTV). Każdy lei pożyczony na pokrycie wcześniejszych deficytów nadal generuje odsetki. Po latach deficytów dług publiczny wyniósł około 60,1% PKB w pierwszym kwartale (Eurostat). Mniejszy deficyt spowalnia przyrost długu, ale nie zmniejsza odsetek już należnych. Trafiają one do posiadaczy obligacji, a budżet musi pokryć je oszczędnościami w innych wydatkach.

Cztery miesiące, jeden limit, wciąż bez większości

Całoroczny cel to deficyt kasowy w wysokości 6,2% PKB, czyli około 127–128 mld lei (Spotmedia, Bursa). Przy tych założeniach deficyt od września do grudnia mógłby być większy niż przez pierwsze osiem miesięcy, a cel nadal pozostałby osiągalny. Margines zmniejsza się jednak z każdym miesiącem, w którym deficyt przewyższa wynik sprzed roku, tak jak stało się w sierpniu.

Desygnowany na premiera Siegfried Mureșan podtrzymuje limit 6,2%, zapowiada brak nowych podatków i planuje korektę budżetu w ciągu 30 dni od objęcia urzędu (ZF). Przy rosnących odsetkach i wykluczeniu nowych podatków korekta musi znaleźć środki w wydatkach lub skuteczniejszym poborze należności. Dotyczy to także ustawy o wynagrodzeniach w sektorze publicznym, która podzieliła poprzednią koalicję (To Brief). Mureșan musi najpierw zdobyć większość: jego zwolennicy mają około 170 głosów wobec 233 potrzebnych, więc kluczowe staje się stanowisko socjaldemokratów (Mediafax).

Po ośmiu miesiącach deficyt kasowy Rumunii jest niższy zarówno w lei, jak i w relacji do PKB. Poprawę przyniosły wpływy podatkowe i niższy rachunek płac, a nie cięcia inwestycji. Sam sierpień nie rozstrzyga, czy uda się utrzymać cel 6,2%; więcej pokażą kolejne miesięczne dane. Jeśli także wrzesień wypadnie gorzej niż rok wcześniej, obrona limitu przypadnie rządowi, który wciąż nie ma głosów potrzebnych do przyjęcia korekty budżetu.