Rosja szykuje jesienny pobór

500 000. Tylu mężczyzn Rosja miałaby powołać jesienią, według Andrija Kowalenki, szefa ukraińskiego Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji, państwowej instytucji działającej przy Radzie Bezpieczeństwa Narodowego (RMF24, Liga.net). Tej liczby nie potwierdza ani rosyjski dekret, ani niezależny wywiad. Dla Europy najważniejsze nie jest więc samo pół miliona. Ważniejsze jest to, czy rządy potrafią przełożyć wspólną diagnozę zagrożenia na wspólną odpowiedź materialną, zanim presja na froncie wzrośnie.

Uzupełnienie strat, nie armia przełomu

Od 2022 r. Rosja pokazała, że potrafi odtwarzać masę wojskową w warunkach wojny: rozbudowuje jednostki i sięga po sprzęt z magazynów (War on the Rocks). Z analiz CSIS wynika jednak, że rosyjski system rezerw ma słaby punkt tam, gdzie armia najczęściej wygrywa lub przegrywa codzienną walkę: brakuje zawodowych podoficerów i młodszych dowódców, którzy z surowych rekrutów tworzą sprawne małe pododdziały (CSIS).

Dlatego istotny jest szczegół podany przez Kowalenkę: część zmobilizowanych miałaby trafić na front po dwóch tygodniach, inni po miesiącu (Liga.net, RMF24). Taki kalendarz daje przede wszystkim uzupełnienia strat, a nie wyszkolone formacje manewrowe. Już dziś rosyjskie działania idą w tym kierunku: rozproszone szturmy, drony, motocykle i pozycyjne ścieranie ukraińskiej obrony (Critical Threats).

Jeżeli mobilizacja na poziomie 500 000 ludzi rzeczywiście nastąpi, nie stworzy drugiej kolumny inwazyjnej. Zwiększy natomiast rosyjską ławkę rezerwowych: więcej uzupełnień będzie docierać szybciej, presja na różnych odcinkach frontu może rosnąć równolegle, a zużycie ukraińskiej amunicji i obrony powietrznej stanie się trudniejsze do utrzymania.

Państwa frontowe już przestawiają wajchę

Estonia i Rumunia są najbliżej tej presji i działają tak, jak działają państwa, które nie traktują ostrzeżeń jako abstrakcji. Premier Estonii Kristen Michal wezwał przed jesienią do wzmocnienia ukraińskiej obrony powietrznej i przeciwrakietowej (valitsus.ee). Tallinn podpisał też porozumienie dronowe, które pozwala kupować nowoczesne uzbrojenie bezpośrednio od ukraińskich producentów, traktując ukraiński przemysł wojenny jako źródło systemów sprawdzonych na polu walki (ERR).

Rumunia odczytuje to samo ostrzeżenie przez własną granicę czarnomorską. Rosyjskie ataki na Odessę, Czarnomorsk i Izmaił sprawiają, że zagrożenie ma dla Bukaresztu bardzo konkretną geografię (Euronews România). Prezydent Nicușor Dan zapowiedział, że decyzja o przekazaniu Ukrainie rakiet do baterii przeciwlotniczych Patriot może zapaść w ciągu kilku tygodni (Jurnalul). Na niedawnym szczycie państw Europy Południowo-Wschodniej z Wołodymyrem Zełenskim omawiano również współpracę antydronową, choć szczegóły wykonawcze pozostają skąpe.

Hamulec zakupowy i odmowa polityczna

Niemcy pokazują drugi koniec skali. Berlin dobrze rozpoznaje problemy wojskowe: uderzenia dalekiego zasięgu, obronę przeciwrakietową, zapasy amunicji. Między planem a zdolnością pozostają jednak zgody budżetowe Bundestagu, terminy produkcji i dostawy. Zainteresowanie amerykańskim systemem Typhon, czyli wyrzutnią naziemną dla pocisków manewrujących, wciąż wymaga głosowania w parlamencie i wpisuje się w harmonogram liczony w latach (Handelsblatt). Budżet obronny obejmuje miliardy na amunicję, ale równocześnie ciągnie za sobą 67 mld EUR zaległości infrastrukturalnych (Hightech und Blech).

Słowacja Roberta Ficy słyszy to samo ostrzeżenie i odmawia przełożenia go na działanie. Fico potwierdził w liście do sekretarza generalnego NATO Marka Ruttego, że Słowacja nie weźmie udziału w dalszej wojskowej pomocy finansowej dla Ukrainy (JOJ 24). Ćwiczenia NATO nadal odbywają się na słowackim terytorium, ale rząd odrzuca nowe zobowiązania finansowe (Denník N).

Prezydent Łotwy ostrzegł, że Rosja może nasilić prowokacje wobec regionu bałtyckiego, aby testować jedność NATO (LRT). Moskwa nie potrzebuje, by każda stolica zmieniła stronę. Wystarczy jej różnica tempa między Estonią kupującą ukraińskie drony a Słowacją, która odmawia finansowania ukraińskiej obrony.

Jeśli ostrzeżenie mobilizacyjne okaże się trafne, słabością Europy nie będzie brak rozpoznania zagrożenia. Będzie nią szybkość konwersji: tempo, w jakim rządy zamieniają ostrzeżenia w pociski przechwytujące, drony, amunicję i decyzje budżetowe. Państwa najbliższe frontu już wydają pieniądze. Berlin i Bratysława muszą odpowiedzieć, czy dozbrojenie pozostanie projektem średnioterminowym, gdy zegar wojny na wyczerpanie tyka już teraz.