SoftBank obiecuje €75 mld na francuską AI

75 mld EUR – taką kwotę japoński SoftBank zadeklarował na budowę centrów danych dla sztucznej inteligencji w północnej Francji. Zapowiedź padła podczas szczytu Choose France w Wersalu. Jeśli pieniądze rzeczywiście popłyną, byłaby to największa pojedyncza umowa infrastrukturalna związana z AI podpisana w Europie i inwestycja niemal równa łącznym 87 mld EUR, które wszystkie dziewięć edycji Choose France przyciągnęły od 2018 r.. Osobną sprawą pozostaje wiarygodność człowieka, który tę deklarację złożył.

Co naprawdę oznacza 5 gigawatów

Sednem umowy jest 5 GW mocy centrów danych. Pięć gigawatów pracujących bez przerwy odpowiada mniej więcej połowie szczytowego zapotrzebowania Belgii na energię elektryczną. Cała ta moc miałaby służyć trenowaniu i obsłudze modeli sztucznej inteligencji.

Francja ma dziś zaledwie 1,5 GW zainstalowanej mocy w centrach danych. Projekt SoftBanku zwiększyłby ją ponad czterokrotnie. Pierwsza faza, wyceniana na 45 mld EUR, zakłada 3,1 GW w trzech lokalizacjach na północy kraju do 2031 r.: w Dunkierce, Bosquel i Bouchain, gdzie EDF przekształca zamkniętą elektrownię cieplną w teren pod centrum danych. Schneider Electric ma z kolei zbudować zrobotyzowaną fabrykę w porcie w Dunkierce, która będzie lokalnie produkować moduły zasilania.

Centra danych dla AI zużywają ogromne ilości energii, a Francja ma zasób, którego brakuje większości europejskich sąsiadów: flotę reaktorów jądrowych produkujących stabilny prąd niezależnie od pogody. Założyciel SoftBanku Masayoshi Son ujął to wprost: „Fakt, że kraj jest producentem i eksporterem energii, ma absolutnie kluczowe znaczenie dla inwestycji infrastrukturalnych w sztuczną inteligencję”.

Irlandia pokazuje, co dzieje się bez takiej przewagi. Tamtejsze centra danych zużywają już 22% krajowej energii elektrycznej, więcej niż wszystkie miejskie gospodarstwa domowe razem, a nowe przyłączenia do sieci zostały zamrożone do 2028 r. W najbardziej pożądanych lokalizacjach dla centrów danych w Europie czas oczekiwania na dostęp do sieci sięga 7–13 lat. Polityka energetyczna stała się więc polityką AI.

Człowiek, który stracił na WeWork i sprzedał Nvidię

Historia SoftBanku każe traktować tę obietnicę jako zakład o wysokiej zmienności. Vision Fund stracił 32 mld USD po inwestycji w WeWork, którego wycena na poziomie 47 mld USD załamała się jeszcze przed wejściem spółki na giełdę. SoftBank miał też kiedyś 4,9% akcji Nvidii kupionych po 4 USD za sztukę, po czym sprzedał cały pakiet w 2019 r., by pokryć straty. Dziś ten udział byłby wart około 40 mld USD.

Son odbudował pozycję dzięki jednemu ogromnemu zakładowi. SoftBank zainwestował ponad 30 mld USD w OpenAI, a w roku fiskalnym 2026 Vision Fund wykazał 46 mld USD zysków, z czego 92% było związane ze wzrostem wyceny OpenAI. S&P obniżyła perspektywę ratingu SoftBanku do negatywnej, ostrzegając, że tak silna koncentracja może ograniczyć elastyczność finansową grupy. Jeśli wycena OpenAI spadnie, zaplecze finansowe francuskich centrów danych stanie się słabsze.

Historia deklaracji Sona układa się w podobny wzór. W 2016 r. obiecywał nowej administracji Donalda Trumpa dziesiątki miliardów dolarów inwestycji w USA, kierowanych przez Vision Fund, zanim fundusz wpadł w poważne kłopoty. Tym razem język komunikatu jest ostrożny: „do” 75 mld EUR, „zobowiązanie do rozwoju”, a druga faza wciąż nie ma ani lokalizacji, ani harmonogramu.

Kapitał zalążkowy wobec globalnego wyścigu zbrojeń

Umowa obnaża strukturalną lukę Europy. Niemcy, największa gospodarka kontynentu, odpowiedziały na wyścig infrastruktury AI programem 125 mln EUR dla laboratoriów frontier AI, prowadzonym przez agencję innowacji SPRIND. Sama pierwsza faza projektu SoftBanku jest od niego 360 razy większa.

W skali globalnej różnica wygląda jeszcze ostrzej. Cztery największe amerykańskie spółki technologiczne planują wydać łącznie 650 mld EUR na infrastrukturę AI tylko w 2026 r.. Pięcioletnia deklaracja SoftBanku odpowiada około 11% rocznych nakładów amerykańskich gigantów technologicznych.

Francja zakłada, że jądrowa moc podstawowa, czyli stałe zasilanie dostępne przez całą dobę i niezależne od pogody, przyspieszone pozwolenia oraz grunty wspierane przez państwo dadzą jej przewagę, której sąsiedzi nie są w stanie łatwo skopiować. Logika energetyczna jest spójna. Logika finansowa zależy od tego, czy Son utrzyma wypłacalność, OpenAI zachowa wysoką wycenę, a przyłączenia do sieci powstaną zgodnie z harmonogramem. W Europie to właśnie ostatni warunek najczęściej pęka pierwszy.