Trump obiecuje Polsce 5,000 żołnierzy z anulowanej rotacji

Donald Trump ogłosił w Truth Social, że Stany Zjednoczone wyślą do Polski dodatkowych 5 000 żołnierzy. Decyzję powiązał ze swoją „relacją” z prezydentem Karolem Nawrockim. Problem w tym, że pięć dni wcześniej Pentagon anulował rotację 4-tysięcznej brygady pancernej do Polski i potwierdził, że 5 000 amerykańskich żołnierzy opuści Europę. Liczby układają się zbyt równo, by je ignorować. Najbardziej prawdopodobna interpretacja jest prosta: Trump przedstawił odwołane rozmieszczenie wojsk jako osobisty prezent dla lojalnego sojusznika.

Ogłoszeniu nie towarzyszyły nazwa jednostki, harmonogram ani opis składu sił. Pentagon odesłał dziennikarzy do Białego Domu, a ten nie odpowiedział.

Anulowana brygada pod nową etykietą

Najwyższy dowódca wojskowy NATO, generał Christopher Grynkewich, powiedział 19 maja dziennikarzom, że redukcję osiągnięto przez anulowanie planowanych rozmieszczeń, a nie przez wycofywanie sił już stacjonujących w Europie. Odwołana brygada Black Jack była ciężką jednostką pancerną, przerzucaną przez Atlantyk z czołgami i bojowymi wozami piechoty. Nie wiadomo, czy zapowiedź Trumpa przywraca właśnie taką zdolność bojową, czy oznacza lżejszy, mniej kosztowny kontyngent.

Lukę w informacjach przyznał wiceminister obrony Cezary Tomczyk. Nie było jasne, czy 5 000 żołnierzy ma przyjechać oprócz anulowanych 4 000, czy zamiast nich. Szczegóły miałyby dopiero zostać ustalone między Grynkewichem a polskim Sztabem Generalnym (TVN24).

Waszyngton wybiera stronę w Warszawie

Mechanizm tej zmiany jest polityczny i osobisty. Trump wycofał żołnierzy z Niemiec po tym, jak kanclerz Friedrich Merz skrytykował amerykańską strategię wobec Iranu. Sekretarz obrony Pete Hegseth nakazał redukcję bezpośrednio po tych wypowiedziach. Obiecane rozmieszczenie pocisków Tomahawk anulowano, a niemiecki wniosek zakupowy celowo pozostaje bez odpowiedzi od niemal roku.

Polska otrzymała odwrotny sygnał, ale w formie, która wykracza poza relacje obronne. Nawrocki sprawuje w dużej mierze ceremonialną prezydenturę. Bieżąca władza wykonawcza, w tym polityka obronna, należy do premiera Donalda Tuska i jego rządu. Trump skierował jednak komunikat przez osobisty kanał Nawrockiego do Waszyngtonu. Szef gabinetu prezydenta natychmiast przypisał zasługę tej relacji, podczas gdy rząd Tuska miał dowiedzieć się o sprawie z mediów.

Polska działa dziś w warunkach kohabitacji, czyli podziału władzy między prezydentem i premierem z konkurencyjnych obozów politycznych. Przekazując poważne zobowiązanie bezpieczeństwa przez Nawrockiego, a nie przez Tuska, Waszyngton użył rozmieszczenia wojsk do wzmocnienia jednej frakcji podzielonej władzy wykonawczej. Jeżeli obecność wojskowa staje się narzędziem w sporach wewnętrznych państw członkowskich, każda stolica UE z niestabilną konfiguracją polityczną ma powód do ostrożności. Zewnętrzny gwarant bezpieczeństwa zaczyna uczestniczyć w polityce krajowej.

Ta sama logika transakcyjna dotyczy innych państw zabiegających o względy Waszyngtonu. Rumunia, która przedstawiała bazę Mihail Kogălniceanu jako alternatywne miejsce rozmieszczenia sił USA, nie dostała głównego komunikatu. Po cichu zapewniła sobie jednak kilkuset amerykańskich żołnierzy, samoloty tankowania w powietrzu oraz publiczną pochwałę sekretarza Rubio. Posłuszeństwo nagradza się dyskretnie. Lojalność pokazową nagradza się publicznie.

Co słyszą sojusznicy

W państwach bałtyckich pod dyplomatycznym spokojem widać niepokój. Ambasador Estonii przy NATO Jüri Luik ostrzegł, że najgorszym scenariuszem byłoby wycofanie przez Waszyngton struktur dowodzenia i systemów łączności przy pozostawieniu rotacyjnych żołnierzy na miejscu. Taki ruch wydrążyłby realną zdolność odstraszania, zachowując jej zewnętrzny obraz.

Francja odczytała sytuację inaczej. Paryż nie wydał publicznego komentarza, traktując ruch Trumpa jako potwierdzenie tezy Emmanuela Macrona powtarzanej od 2017 r.: zbiorowe gwarancje słabną, a ich miejsce zajmują dwustronne transakcje. Minister obrony Sébastien Lecornu podpisał wcześniej umowę fregatową ze Szwecją wartą 3,7 mld EUR i rozszerzył francuską doktrynę odstraszania nuklearnego na ośmiu europejskich partnerów. Francusko-nordycka oś obronna powstaje właśnie na taki świat.

Czy wpis Trumpa oznacza operacyjną decyzję wojskową, czy polityczny sygnał bez pokrycia w rozkazach? Dopóki nie poznamy jednostki i nie zostaną wydane rozkazy przemieszczenia, 5 000 żołnierzy „do Polski” istnieje głównie w mediach społecznościowych. Łączna obecność wojskowa USA w Europie spadła z około 85 000 do 80 000 żołnierzy i zbliża się do ustawowego progu 76 000, którego przekroczenie wymagałoby obowiązkowych konsultacji z Kongresem. Europejskie rządy funkcjonują dziś w architekturze bezpieczeństwa, w której zobowiązania gwaranta trwają do następnego wpisu.