USA grożą UE odcięciem LNG w 2027

Ambasador USA przy UE Andrew Puzder przekazał Brukseli, że od 1 stycznia 2027 r. dostawy amerykańskiej ropy i gazu do Europy mogą zostać wstrzymane, jeśli Unia nie złagodzi regulacji dotyczącej emisji metanu. Moment jest dla Europy niewygodny: magazyny gazu są zapełnione mniej więcej w 36%, najniżej o tej porze roku od 2018 r. (Columbia CGEP, Bloomberg). Od 2021 r. import amerykańskiego LNG, czyli skroplonego gazu ziemnego transportowanego tankowcami, wzrósł czterokrotnie i odpowiada już za blisko 57% unijnego importu LNG (IEEFA, Euronews). Spór o standard raportowania emisji stał się więc pytaniem o zimowe bezpieczeństwo energetyczne.

Czego wymaga prawo

Chodzi o rozporządzenie 2024/1787, pierwsze na świecie prawo, które nakłada na importerów gazu obowiązek wykazania, ile metanu ulatnia się przy jego wydobyciu. Unia nie wysyła inspektorów do Teksasu. Przenosi odpowiedzialność prawną na europejskiego nabywcę: od stycznia 2027 r. importer podpisujący nowy kontrakt będzie musiał wykazać, że dostawca mierzy i raportuje emisje metanu według standardu odpowiadającego unijnym zasadom (Oxford Institute for Energy Studies). Brak danych może oznaczać karę do 20% rocznego obrotu. W praktyce europejskie firmy handlowe przestałyby kupować od dostawców, którzy nie są w stanie dostarczyć wymaganej dokumentacji.

Sens tej regulacji wynika ze struktury rynku. UE importuje około 90% zużywanego gazu, więc objęcie przepisami wyłącznie producentów działających na jej terytorium miałoby marginalne znaczenie. Problem polega na tym, że obecnie tylko 7% światowej produkcji ropy i gazu spełnia wymagany standard monitoringu (OIES).

Kto odczuje to pierwszy

Ryzyko nie rozkłada się równomiernie. Niemcy sprowadzają z USA ponad 90% swojego LNG, Polska ponad 75% (OSW). Holandia, która w 2023 r. zamknęła złoże Groningen z powodu szkód sejsmicznych, importuje dziś 75–80% gazu, a w połowie maja miała magazyny zapełnione zaledwie w 12%. To te trzy państwa najszybciej odczułyby zakłócenia w amerykańskich dostawach.

Włochy mają inny rodzaj wrażliwości. Już teraz płacą najwyższą hurtową cenę energii elektrycznej w UE: 130,5 EUR/MWh na początku 2026 r., trzykrotnie więcej niż Hiszpania (EUNews). Powodem jest duży udział elektrowni gazowych w systemie. Na rynku energii cenę dla całego rynku wyznacza najdroższe paliwo potrzebne do zaspokojenia popytu; we Włoszech gaz robi to przez 89% godzin handlu. Jeśli ładunki spotowe z USA zostaną skierowane gdzie indziej, włoskie rachunki za prąd wzrosną jako pierwsze.

Blef i realne ryzyko

Ultimatum Puzdera brzmi ostro, ale amerykański rząd nie może zgodnie z prawem nakazać prywatnym firmom zerwania długoterminowych kontraktów typu take-or-pay, w których kupujący płaci niezależnie od tego, czy odbierze zakontraktowany wolumen. Ponad 90% produkcji Cheniere, największego eksportera LNG w USA, jest objęte takimi umowami (Congressional Research Service, CSIS). Także unijne zobowiązanie do zakupów energii z USA o wartości 750 mld USD, na którym opiera się groźba Waszyngtonu, nie ma charakteru prawnie wiążącego (LSE).

Prawdziwa słabość leży na rynku spotowym, obejmującym 10–15% ładunków sprzedawanych bez długoterminowych umów. Azjatyccy nabywcy już płacą o 1–3 USD za mln BTU więcej niż Europejczycy (Global LNG Hub). To wystarczy, by elastyczne dostawy popłynęły na wschód nawet bez politycznego nakazu.

Luka, o której Waszyngton milczy

Waszyngton nazywa unijne wymogi raportowania „niewykonalnymi” i wskazuje realny problem: amerykańskie gazociągi mieszają surowiec od tysięcy niezależnych producentów, więc przypisanie emisji do konkretnego źródła jest trudne. Tyle że dane satelitarne MethaneSAT pokazują, iż emisje metanu z amerykańskiego sektora ropy i gazu są ponad czterokrotnie wyższe niż wynika z raportów branży składanych do EPA (MethaneSAT). Administracja Trumpa równocześnie demontuje krajowe wymogi raportowania metanu (EPA), a 24 organizacje branżowe lobbują w Brukseli za osłabieniem reguł importowych (DeSmog). Przeciwny przykład daje Norwegia: ma najsurowsze przepisy metanowe spośród państw producenckich, najniższą intensywność emisji i pozostaje największym dostawcą gazu rurociągowego do Europy (IEA).

Komisja Europejska szuka teraz obejścia: zamiast sprawdzać każdego producenta, mogłaby uznawać całe krajowe systemy regulacyjne za „równoważne” z unijnym standardem (S&P Global). W takim wariancie amerykański gaz przeszedłby kontrolę na papierze, nawet jeśli EPA ogranicza monitoring u siebie. Bruksela napisała pierwsze na świecie prawo metanowe dla importu. To, czy je zastosuje, czy przed zimą odłoży na półkę, powie o europejskiej niezależności energetycznej więcej niż jakiekolwiek deklaracje zakupowe.