Ceithre stát AE deighilte faoi cheadanna Úcránach

Ón 5 Lúnasa i leith, ní mór d’Úcránaigh atá ag cur isteach ar chead nua cosanta sealadaí san Aontas Eorpach a léiriú gur chomhlíon siad a n-oibleagáidí míleata faoi dhlí na hÚcráine. Ní dhéanann an coinníoll difear do na milliúin atá faoi chosaint cheana féin. Ach fágadh na sonraí chomh doiléir sin i dtéacs an Aontais go bhfuil tíortha ag déanamh seiceálacha éagsúla, le raonta aoise éagsúla agus cáipéisí éagsúla a nglactar leo. Is í an tír ina ndéanann duine iarratas anois a chinneann cén cruthúnas a nglactar leis.

An méid a chinn an tAontas, agus an méid a fágadh ar oscailt

Ghlac an Chomhairle (ina leagann rialtais náisiúnta beartas an Aontais síos) Cinneadh 2026/1912 an 30 Iúil, lena gcuirtear síneadh leis an gcosaint shealadach go dtí Márta 2028 agus lena gcuirtear an coinníoll maidir le comhlíonadh oibleagáidí míleata léi. Ba é an Coimisiún Eorpach a mhol an beart. Ní raibh aon ról reachtach ag Parlaimint na hEorpa. Is iad na húdaráis náisiúnta imirce atá á chur i bhfeidhm anois.

Ceanglaítear sa téacs ar iarratasóirí a léiriú go bhfuil oibleagáidí míleata na hÚcráine comhlíonta acu “nuair is infheidhme”. Ní luaitear aon inscne, aon raon aoise ná aon cháipéis ar leith ann. Tá díolúine ag aon duine a raibh cosaint leanúnach aige sa Bhallstát céanna roimh an 31 Iúil. Cumhdaítear leis sin formhór mór na bhfear Úcránach san Eoraip: de réir Eurostat, bhí 4.43 milliún tairbhí cosanta sealadaí ann san iomlán.

D’fhéadfadh sé, áfach, go gcuirfí tairbhí atá ann cheana faoin tástáil nua dá n-athródh sé Ballstát. Tá díolúine an chinnidh ceangailte le cónaí leanúnach in aon tír amháin.

An tSeicia agus an tSualainn: an riail chéanna, tástálacha éagsúla

Thosaigh an tSeicia ag scagadh iarratasóirí idir 18 agus 60 bliain d’aois ón 5 Lúnasa (IPC/OAMP na Seicia). Is i bPrág a leagadh síos an tseiceáil fhoilsithe is déine: éilíonn oifigigh taifead clóite ó chóras clárúcháin mhíleata Reserv+ na hÚcráine agus próifíl dhigiteach bheo an iarratasóra araon, chun iad a chur i gcomparáid. Faoi thús Mheán Fómhair, dúirt an tAire Gnóthaí Baile Lubomír Metnar go raibh laghdú géar tagtha ar sciar na n-iarratasóirí a bhí in aois seirbhíse míleata (Novinky).

Déanann an tSualainn fir idir 23 agus 65 bliain d’aois a scagadh. Glacann a Gníomhaireacht Imirce le réimse níos leithne cáipéisí, ina measc stampa imeachta i bpas nach sine ná 90 lá (Migrationsverket). Ní mhínítear i dtreoir na gníomhaireachta cén fáth ar socraíodh an uasteorainn ag 65 bliain.

An Ghearmáin agus an Pholainn: gan aon treoir phoiblí

Eascraíonn ceadanna cónaithe na Gearmáine d’Úcránaigh as cinneadh ceangailteach an Aontais, ach níor foilsíodh aon treoir fheidearálach ina sonraítear raonta aoise ná na cáipéisí riachtanacha (§24 den Acht Cónaithe). Ní luaitear taifid mhíleata ná an coinníoll nua i dtreoir chlárúcháin na Polainne (gov.pl). D’fhéadfadh treoracha inmheánacha neamhfhoilsithe a bheith ann, ach níl aon bhealach soiléir ag iarratasóirí in dhá cheann de na tíortha san Eoraip a bhfuil an líon is mó Úcránach á n-óstáil acu (Eurostat) chun a fháil amach cad a iarrfar orthu.

Dlí ar leith agus níos déine sa Danmhairg

Roghnaigh an Danmhairg gan páirt a ghlacadh i gcreat tearmainn an Aontais faoi chonradh, mar sin níl feidhm ag cinneadh na Comhairle inti. Rith Cóbanhávan a dlí féin, a tháinig i bhfeidhm an 3 Meán Fómhair agus a chumhdaíonn fir idir 23 agus 59 bliain d’aois (Berlingske). Téann riail na Danmhairge níos faide ná cur chuige an Aontais ar phointe amháin: is féidir le húdaráis na Danmhairge ceadanna a deonaíodh cheana a tharraingt siar i gcás iarratais a comhdaíodh ón 25 Meitheamh i leith, fiú má ceadaíodh an sealbhóir sular tháinig an dlí i bhfeidhm. Thug cumainn bhardasacha agus grúpaí den tsochaí shibhialta rabhadh go bhféadfadh an chumhacht chúlghabhálach seo teaghlaigh a scaradh ó chéile (KL).

Níl méid an ghrúpa lena mbaineann tomhaiste fós

Níl aon sonraí uile-Aontais ann maidir le diúltuithe ó mhí Lúnasa i leith. Thuairiscigh oifigigh na Seicia na mórán cásanna in aghaidh an lae; níor fhoilsigh gníomhaireachtaí imirce na Sualainne, na Gearmáine ná na Polainne a scrúdaíodh don alt seo aon fhigiúirí faoi dhiúltuithe. Ní bhaineann an coinníoll ach le ceadanna nua, mar sin níl sa daonra a thagann faoina réir ach cuid den daonra atá faoi chosaint cheana féin. Sé seachtaine tar éis thabhairt isteach an bheartais, ní fios fós cé chomh mór is atá an chuid sin ná cé mhéad duine a ndiúltaítear dóibh.

Bunús dlí nár tástáladh

Tá áitithe ag Steve Peers, an scoláire dlí AE a tharraing aird ar an gceist den chéad uair, nach gá go dtugann cumhacht na Comhairle chun síneadh a chur leis an gcosaint shealadach cead di an dream atá incháilithe a chúngú. Cumhdaíonn forais eisiaimh na Treorach um Chosaint Shealadach féin coireacht thromchúiseach agus bagairtí slándála, seachas mainneachtain oibleagáidí míleata tíre eile a chomhlíonadh (Treoir 2001/55). Is é seasamh na Comhairle go bhfuil an chumhacht chun coinníollacha nuashonraithe a leagan síos san áireamh sa chumhacht síneadh a thabhairt. Níor tástáladh é seo os comhair cúirte. Ar dtús, bheadh ar iarratasóir ar diúltaíodh dó dúshlán a thabhairt don chinneadh i gcúirt náisiúnta, agus d’fhéadfadh an chúirt sin an cheist a tharchur ansin chuig Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh lena hathbhreithniú.

Cé go bhfuil na sonraí faoi dhiúltuithe fós neamhiomlán, tá scagadh éagothrom ar fud na hEorpa mar thoradh ar an mbeart, gan aon fhianaise gur chuidigh sé le slógadh míleata na hÚcráine.