Rabhadh na Rúise; fanann Prague i Kyiv

Ar an 3 Deireadh Fómhair, thug Aireacht Gnóthaí Eachtracha na Rúise rabhadh do náisiúnaigh eachtracha, foireann taidhleoireachta san áireamh, gan fanacht san Úcráin ná taisteal chuici, agus gheall sí go leanfadh sí d’“ionsaithe díoltais ollmhóra” a dhéanamh ar Kyiv agus ar chathracha eile (TASS, Reuters). Tháinig an rabhadh i seachtain inar bhuail dróin Rúiseacha dhá cheann de na droichid a nascann dhá bhruach Kyiv (Kyiv Independent, CityNews/AP). Is féidir le Moscó rabhaidh a eisiúint. Is faoi na rialtais a bhfuil foireann acu i Kyiv a bhíonn sé a chinneadh an bhfanfaidh na daoine sin.

An méid a dúirt Moscó i ndáiríre

Thug roinnt ceannlínte le fios gur dhúirt an Rúis le taidhleoirí Kyiv a fhágáil (Polskie Radio). Bhain an rabhadh nua leis an Úcráin ar fad. Níor luadh Kyiv ach i sliocht a mheabhraigh gur iarr Moscó roimhe sin ar eachtrannaigh agus ar thaidhleoirí an chathair a fhágáil (Reuters).

Chuir an aireacht an teachtaireacht i láthair mar athrá. Thagair sí dá ráiteas féin an 25 Bealtaine agus do chruinniú faisnéise a chuir an Leas-Aire Gnóthaí Eachtracha Mikhail Galuzin ar fáil dhá lá ina dhiaidh sin (TASS). Mar sin, ní dhearna téacs Dé Sathairn ach seasamh a bhí ann cheana a athlua; níor thug sé beartas nua isteach.

Níor shínigh aon oifigeach ainmnithe an ráiteas a chuir an aireacht ar a suíomh gréasáin. Deirtear ann go bhfuil an Rúis ag díriú ar “shaoráidí míleata” mar fhreagra ar ionsaithe ón Úcráin ar shibhialtaigh na Rúise (Interfax). Ní luaitear dáta, arm ná sprioc ar leith ann. Ní dheimhníonn na tuairiscí a luaitear anseo gur saoráidí míleata a bhí sna spriocanna.

Níor éirigh linn leathanach bunaidh na haireachta a fháil. Dá bhrí sin, ní fios cén t-am beacht ar cuireadh suas an ráiteas ná cén uair a cuireadh suas é i gcomparáid le hionsaí Dé Sathairn.

Na droichid faoi ionsaí

Bhí na hionsaithe ag athrú an ghnáthshaoil i Kyiv cheana féin. Bhuail dróin Rúiseacha Droichead an Deiscirt arís agus arís eile ón 1 Deireadh Fómhair. Téann sé lána tráchta bóthair agus líne ghlas an mheitreo trasna an Dnipro (Yle).

Bhí ar bhusanna agus ar ghluaisteáin úsáid a bhaint as trasrianta eile na cathrach de bharr dhúnadh an droichid. Dúirt an méara Vitali Klitschko go raibh an cás tromchúiseach, mar a tuairiscíodh inár dtuairisc roimhe seo (To Brief).

Maidin Dé Sathairn, buaileadh Droichead an Tuaiscirt, trasnú eile. Rinne an t-ionsaí damáiste do dhromchla an bhóthair agus do línte tralaíbhusanna (CityNews/AP). Cuireann ionsaithe ar na trasrianta idir dhá chuid Kyiv brú ar chathair ina mbíonn daoine ag comaitéireacht, cibé sprioc a mhaíonn Moscó atá aici.

Is faoi gach rialtas féin an cinneadh

Níl aon chumhacht ag Moscó ordú a thabhairt d’aon ambasáid eachtrach imeacht ón Úcráin. Is faoi gach rialtas a sheolann taidhleoirí atá sé cinneadh a dhéanamh an bhfanfaidh a fhoireann, an mbogfaidh sí nó an laghdóidh sí a láithreacht. I gcás príomhchathair Eorpach, is í an cheist cén baol a chuireann na hionsaithe ar a muintir. Ní hé tuairim na Rúise faoin áit ar cheart don fhoireann a bheith a shocraíonn an cheist sin.

Tá freagra tugtha ag rialtas na Seicia go poiblí. Dúirt urlabhraí na hAireachta Gnóthaí Eachtracha Adam Čörgő go bhfanfadh foireann na hambasáide i Kyiv agus nach rud nua iad rabhaidh den sórt sin ón Rúis. Dúirt sé go leanfadh aon bhearta eile nósanna imeachta inmheánacha géarchéime na haireachta (Novinky).

Tháinig taobh Kyiv den scéal lá roimh an rabhadh. Dúirt urlabhraí Aireacht Gnóthaí Eachtracha na hÚcráine Heorhii Tykhyi an uair sin nár chuir aon mhisean eachtrach in iúl don Úcráin go raibh sé beartaithe aige athlonnú (ZN.ua). Tá a ráiteas níos luaithe ná téacs Mhoscó, mar sin ní féidir leis a léiriú cén chaoi ar fhreagair na misin dó.

Rinneamar seiceáil ar fhoinsí Rómánacha, Francacha agus Ungáracha freisin, agus ní bhfuaireamar aon chinneadh poiblí nua ó na rialtais sin. Níor fhógair toscaireacht an Aontais Eorpaigh féin i Kyiv aon rud ach oiread. Ní chruthaíonn an tost nár athraigh dada laistigh de na misin sin. Is é atá i gceist leis ná nár dhearbhaigh aon cheann de na rialtais sin aon athrú go poiblí.

D’athluaigh an rabhadh seasamh a chuir Moscó in iúl den chéad uair i mí na Bealtaine. Níor dhún an rabhadh aon ambasáid agus níor athraíodh aon riail faoi cé a dhéanann an cinneadh. Ba rud fisiciúil a d’athraigh an tseachtain seo: rinne dróin damáiste do na droichid a choinníonn Kyiv nasctha, agus b’éigean don chathair trácht a atreorú timpeall orthu. I bhfianaise an méid sin, is ó Phrág a tháinig an t-aon fhreagra ó rialtas Eorpach atá doiciméadaithe go dtí seo, agus tá an rialtas ansin ag coinneáil a thaidhleoirí san áit ina bhfuil siad.