Skip to main content
It-Tnejn, 19.10.2026 · 00:00
to briefeu
ħarġa№ 155
edizzjoni ta' filgħodu·ħarġa №155·It-Tnejn, 19 ta’ Ottubru

Bonġu.

Din hija l-edizzjoni ta' filgħodu.

0/ 10 maqruwa
Jekk għandek żewġ minuti — ibda hawn

Zelensky qal li t-twissijiet Amerikani dwar il-missili reġgħu bdew wara waqfa ta’ tlett ijiem; l-avjazzjoni militari Ukrena kkonfermat li twissija waħda ma waslitx waqt l-attakk tat-13 u l-14 ta’ Ottubru. L-emissarji ta’ Trump allegatament qajmu l-possibbiltà li jerġgħu jinfetħu l-pipelines tal-gass Russi, għalkemm il-liġi tal-UE tipprojbixxi l-kuntratti l-ġodda li jkunu meħtieġa biex dawn jerġgħu jitħaddmu.

aqra
ĠEOPOLITIKA
+5

Ir-Rumanija twaqqa’ żewġ drones; il-Litwanja titlef il-kuntatt

Żewġ inċidenti fit-tarf tal-Lvant tan-NATO kixfu lakuni differenti fir-rekord pubbliku. F-16 Rumeni qerdu żewġ drones tal-familja Geran fuq l-ibħra Rumeni, iżda Bukarest għadha ma identifikatx min niedahom. Fil-Litwanja, ajruplani tal-ġlied tan-NATO ma setgħux jidentifikaw oġġett fiċ-ċpar; fdalijiet suspettati li kienu tiegħu għamlu ħsara lil karozza, u r-rakkonti Litwani u Pollakki dwar ir-rotta tiegħu ma jaqblux.

ĠEOPOLITIKA
+5

Jisplodi drone fil-Litwanja; twissijiet ikkontestati

Id-drone sploda fuq triq fid-distrett ta’ Pasvalys fil-Litwanja, u għamel ħsara lil karozza li kienet għaddejja mingħajr ma weġġa’ lil ħadd. L-ajruplani tal-ġlied kienu telqu, iżda l-bdoti ma setgħux jidentifikaw l-oġġett minħabba s-sħab u ċ-ċpar. Il-Litwanja u l-Polonja jagħtu verżjonijiet konfliġġenti dwar ir-rotta tiegħu, filwaqt li għadhom ma ġewx ippubblikati l-ordnijiet wara t-twissijiet pubbliċi mhux uniformi tal-Litwanja.

ĠEOPOLITIKA
+7

Trump jipproponi tranżitu tal-gass Russu minkejja l-liġi tal-UE

L-emissarji ta’ Trump issuġġerew li jerġa’ jibda t-tranżitu tal-gass Russu mill-Ukrajna bħala inċentiv għall-paċi, skont The New York Times. Il-liġi tal-UE diġà tipprojbixxi kuntratti ġodda għall-gass Russu u tistabbilixxi Settembru 2027 bħala d-data tat-tmiem għall-aħħar ftehimiet fit-tul dwar il-provvista bil-pipeline. Il-proposta rrappurtata ma ssemmix xerrej jew skeda, u biex titwettaq tkun teħtieġ bidla fil-liġi tal-UE.

ĠEOPOLITIKA
+8

Twissijiet tal-US dwar il-missili jerġgħu jibdew

L-Ukrajna reġgħet qed tirċievi twissijiet tal-US dwar missili ballistiċi, jgħid Zelensky, wara interruzzjoni ta’ tlett ijiem li l-kawża tagħha għadha mhix magħrufa. It-twissijiet jagħtu liċ-ċivili u lill-ekwipaġġi tad-difiża tal-ajru ftit minuti biex jitħejjew. Matul l-interruzzjoni, l-intelligence Ewropea baqgħet tasal Kyiv, iżda l-Ewropa m’għandhiex sistema satellitari komparabbli biex tiskopri t-tnedijiet tal-missili.

ĠEOPOLITIKA
+6

Ħwienet misruqa fi Franza jistennew it-termini tal-kumpens

Macron wiegħed għajnuna wara li s-serq laqat madwar 1,500 negozju, iżda s-sidien tal-ħwienet għadhom ma jafux kemm se jingħata kumpens, min se jkun eliġibbli jew meta jsir il-ħlas. Il-laqgħa ta’ kriżi tal-Prim Ministru Sébastien Lecornu fid-data 19 October tista’ tistabbilixxi dawn il-kundizzjonijiet. Il-gvern tiegħu jrid ukoll iwieġeb għall-ilmenti usa’ li kien hemm wara l-marċi, fil-biċċa l-kbira paċifiċi, fosthom tilwima dwar baġit ikkontestat.

ĠEOPOLITIKA
+7

Prijorità tal-UE għad-ditti tas-satelliti tqanqal theddida Amerikana

Washington qed iwissi b’ritaljazzjoni hekk kif Brussell qed jikkunsidra li jagħti prijorità lil kumpaniji kkontrollati mill-UE għal nofs l-ispettru kummerċjali li jintuża biex is-satelliti jgħaqqdu direttament ma’ telefowns ordinarji. Il-proposta tal-Kummissjoni xorta tippermetti lill-offerenti barranin jipparteċipaw, filwaqt li kompromess fil-Kunsill jagħmel il-preferenza Ewropea mhux vinkolanti. Il-Parlament u l-Istati Membri għad iridu jaqblu dwar ir-regoli qabel ma jiskadu l-liċenzji attwali f’May 2027.

ĠEOPOLITIKA
+3

Google ma jistax jinjora akkużi foloz mill-AI tiegħu

Tabib Ġermaniż kiseb ordni li tipprojbixxi tliet tweġibiet tal-AI Mode li qalu b’mod falz li kien instab ħati ta’ sfurzar sesswali. Google kien irrifjuta jneħħihom wara li ġie mgħarraf li l-istqarrija kienet dwar raġel ieħor. Żewġ qrati Ġermaniżi issa żammew lil Google responsabbli għal dikjarazzjonijiet imfassla mill-AI tiegħu, iżda l-ebda waħda miż-żewġ deċiżjonijiet ma tiddefinixxi d-dmirijiet tiegħu madwar l-Ewropa.

ĠEOPOLITIKA
+3

Bejgħ Finlandiż ta’ elettronika lill-fornituri tal-armi Russi

Yle traċċat bejgħ ta’ elettronika ta’ kważi €30 miljun minn żewġ ċittadini Finlandiżi lil kumpaniji li jaqdu l-industrija militari tar-Russja. L-awtoritajiet tal-Istati Uniti kienu diġà poġġew lill-fornitur ewlieni fuq lista sewda, iżda dik il-lista waħedha ma tistabbilixxix ksur tal-liġi tal-UE. L-investigaturi Finlandiżi jkollhom bżonn in-numri tal-mudelli tal-komponenti neqsin u r-rekords tal-konsenji biex jiddeterminaw jekk merkanzija kkontrollata waslitx fir-Russja.

EKONOMIJA

Il-produzzjoni tar-ram Bulgara tiddependi fuq il-Belġju

L-espansjoni ta’ Pirdop se żżid il-kapaċità annwali tagħha għar-raffinar tar-ram minn madwar 230,000 għal 340,000 tunnellata, iżda l-Ewropa tipproduċi aktar ram biss jekk ir-raffinerija Belġjana ta’ Aurubis tissostitwixxi l-materjal Bulgaru li tipproċessa bħalissa. L-UE semmiet lil Pirdop bħala proġett strateġiku wara li l-kostruzzjoni, l-iskrutinju ambjentali u l-finanzjament b’self kienu diġà fis-seħħ. Ir-rekords pubbliċi ma juru ebda bidla fl-iskeda jew fil-produzzjoni wara din id-deċiżjoni.

ĠEOPOLITIKA
+7

Il-Belġju jitlob sanzjonijiet wara l-attakk f’Taybeh

Irġiel mgħottija aggredew sindku Franċiż waqt il-ħsad taż-żebbuġ fix-Xatt tal-Punent okkupat, li għalih attendew diplomatiċi Ewropej. Il-Belġju jrid li l-UE timponi sanzjonijiet fuq dawk responsabbli; Franza u l-Polonja qed jagħmlu pressjoni fuq Iżrael biex iżomm lill-aggressuri responsabbli. Il-pulizija Iżraeljana fetħet investigazzjoni, iżda sal-18 ta’ Ottubru ma kien tħabbar l-ebda arrest, u l-Belġju ma semma l-ebda mira għal sanzjonijiet.