Boom ośmiornic obciąża połowy skorupiaków

Boom na ośmiornice w Kanale La Manche odbija się na połowach skorupiaków

Przez lata rybacy wyławiali w Kanale La Manche mniej niż 30 ton ośmiornicy zwyczajnej rocznie. W 2025 r. przywieźli do portów około 2 600 ton, a w 2026 r. już ponad 3 000 ton, wynika z danych brytyjskiej Marine Management Organisation przytoczonych przez Reuters (Reuters via AsiaOne). Dla Iana Perkesa, handlarza rybami z Brixham, oznacza to duże dostawy i zainteresowanie kupców z południa Europy. Wzrost połowów zbiegł się z najcieplejszym latem europejskich mórz w pomiarach sięgających 1982 r. Od czerwca do sierpnia temperatura powierzchni wody wynosiła średnio 21,6°C, wynika z tej samej analizy Reutersa (Reuters via AsiaOne).

Niespodziewany zysk, który ma swoją cenę

Skala skoku zwróciła uwagę naukowców. Recenzowana analiza danych o połowach szacuje, że komercyjne wyładunki ośmiornic w 2025 r. były niemal 65 razy większe niż średnia roczna z lat 2017–2024 (Journal of Fish Biology). Ponieważ badanie wykorzystuje te same dane o wyładunkach co Reuters, dokładniej opisuje wzrost, ale nie potwierdza go niezależnie.

Ośmiornice żywią się krabami brunatnymi, homarami i przegrzebkami, na których opierają się od dawna działające floty skorupiakowe Kanału. Marine Biological Association oszacowało, że od stycznia do września 2025 r. boom mógł oznaczać utratę połowów skorupiaków wartych około 10 mln GBP, przy mniej więcej 12 mln GBP wartości wyładunków ośmiornic (Reuters via To Vima). To szacunek za ubiegły rok, sprzed tegorocznych upałów.

Dane o wyładunkach pokazują, że ośmiornice pojawiły się w połowach, ale nie wyjaśniają, dlaczego tak się stało. Wzrost zbiegł się z ociepleniem wód, lecz połowy zależą też od liczby łodzi szukających danego gatunku, stosowanego sprzętu i popytu. Cefas, brytyjska rządowa agencja naukowa zajmująca się rybołówstwem, odnotował tego lata rekordowe temperatury w kilku punktach pomiarowych oraz doniesienia o nietypowych pojawieniach się rekinów, samogłowów i meduz. Agencja nadal ocenia, co te zmiany oznaczają dla branży (Cefas).

Co właściwie mierzy „rekordowo ciepłe morze”

Europejski rekord dotyczy powierzchni oceanu. Satelity mierzą ciepło emitowane przez jego wierzchnią warstwę, a boje i statki mierzą temperaturę wody bezpośrednio, pomagając sprawdzać wiarygodność danych satelitarnych (NOAA). Można to porównać do zanurzenia dłoni w wannie: wiadomo wtedy, że gorąca jest powierzchnia, ale nie to, czy ciepło sięga dna, gdzie żyją kraby i przegrzebki.

Naukowcy oceniają też temperaturę morza w odniesieniu do normy dla danego miejsca i pory roku (Hobday i in.). Temperatura zwyczajna na Morzu Śródziemnym może być wyjątkowa dalej na północ. Latem średnia temperatura Zatoki Biskajskiej, między Francją a Hiszpanią, wyniosła 21,4°C, czyli była o ponad 2,4°C wyższa od normy z lat 1991–2020 (Reuters via To Vima).

Zanik podwodnych żłobków u wybrzeży Hiszpanii

Ośmiornice pokazują, które gatunki mogą napływać wraz z ociepleniem wód. Po drugiej stronie zatoki, u północnych wybrzeży Hiszpanii, niepokój budzi to, co znika. Ekolog morza José Manuel Rico Ordás szacuje, że od 2010 r. zniknęło około 95% rozległych lasów brunatnic u wybrzeży Asturii (Reuters via Gulf Times).

Lasy brunatnic pełnią funkcję podwodnych żłobków: wśród wysokich glonów młode ryby znajdują pokarm i schronienie. Ordás przypisuje ich zanik przede wszystkim zmianie klimatu, a także żerowaniu salpy (Sarpa salpa), ryby dobrze radzącej sobie w cieplejszych wodach. Jego szacunek obejmuje ponad dekadę strat i nie pozwala ustalić, jaki wpływ miało na nie tegoroczne lato.

Wszystko to dzieje się na tle coraz cieplejszych mórz. IPCC łączy ocieplenie spowodowane działalnością człowieka z częstszymi i dłuższymi morskimi falami upałów (IPCC). Na początku września Copernicus poinformował o wyjątkowo wysokiej temperaturze powierzchni oceanów na świecie w sierpniu. To odrębny obszar i zbiór danych od europejskiego rekordu (Copernicus). Pisaliśmy o tym w zestawieniu upałów morskich i lądowych (To Brief).

Na nabrzeżu w Brixham zmianę widać już w skrzynkach i w cenach, jakie gotowi są zapłacić kupcy z południa Europy. Wzrost połowów ośmiornic zmienił to, co rybacy wyławiają i sprzedają. Nie wykazano jednak, jak duże straty poniosły floty łowiące skorupiaki.