PET nie wskazała celu sabotażu

Duńska służba bezpieczeństwa PET twierdzi, że nasiliły się rosyjskie działania wymierzone w firmy zbrojeniowe, ale nie wskazała ani jednej firmy, obiektu czy uszkodzonej dostawy, które potwierdzałyby, że doszło do ataku. Jak podał Reuters, analityczka PET Josefine Christensen powiedziała 7 października na konferencji poświęconej bezpieczeństwu w Kopenhadze, że aktywność wzrosła wczesnym latem. Jej celem ma być produkcja uzbrojenia dla Ukrainy. Na razie to ocena wywiadowcza, a nie opis udokumentowanego incydentu.

Co dokładnie powiedziała PET

Słowa Christensen znamy z relacji Reutersa; stenogram nie został opublikowany. Analityczka powiedziała, że wiosną służba obserwowała „dużo planowania, ale niewiele z tego przeprowadzono”, a od wczesnego lata Rosja zaczęła działać „znacznie szerzej” i teraz „próbuje uderzać w cele” (Reuters). Opisała też przypadki werbowania ludzi przez Telegram i inne platformy. Początkowo mieli oni często tylko fotografować wybrany obiekt.

„Znacznie szerzej” nie mówi, co się wydarzyło ani gdzie. Może chodzić o obserwację, przygotowania, udaremnioną próbę albo działania przeciw firmom powiązanym z Danią, lecz działającym za granicą. PET może też dysponować informacjami, których nie może ujawnić. To możliwe interpretacje, nie ustalone fakty.

Nowe sformułowania idą dalej niż komunikat PET z 5 września. Wtedy służba opisywała konkretne rosyjskie plany i przygotowania oraz próby werbowania w Danii osób do fotografowania firm i infrastruktury. Chodziło głównie o przedsiębiorstwa związane z pomocą wojskową dla Ukrainy (PET). Nie wskazała jednak żadnego incydentu, który wyrządziłby tym podmiotom szkody. To Brief śledzi ostrzeżenia duńskich służb od tego czasu (To Brief). Angielska strona PET nadal podaje, że służba nie zna konkretnego przypadku rosyjskiego sabotażu fizycznego w Danii (PET), choć nie wiadomo, czy zaktualizowano ją po wypowiedzi Christensen.

Gdzie inne rządy wskazały konkretne przypadki

Przykłady z sąsiednich krajów pokazują, dlaczego europejskie rządy poważnie traktują to zagrożenie. Polscy prokuratorzy twierdzą, że w nocy z 15 na 16 listopada 2025 r. pod pociągiem towarowym wybuchł ładunek C4. Według śledczych sprawcy działali na rzecz rosyjskiego wywiadu (polscy prokuratorzy). Chodzi o linię z Warszawy do Dorohuska, przy granicy z Ukrainą, ważną dla dostaw kierowanych na wschód. Opublikowane informacje mówią o niewielkich zniszczeniach i krótkiej przerwie w ruchu, nie o utracie transportu wojskowego.

Estoński przykład dotyczy fabryki. 29 września tamtejsza służba bezpieczeństwa KAPO przypisała rosyjskim służbom pożar wzniecony w sierpniu w firmie zbrojeniowej Milrem Robotics (KAPO). Podobne przypisanie sprawstwa przedstawił niemiecki rząd w sprawie drona z ładunkami wybuchowymi, znalezionego 4 sierpnia w pobliżu ukraińskich samolotów transportowych na lotnisku Leipzig/Halle (rząd niemiecki).

W każdym z tych przypadków władze wskazały miejsce, datę i domniemanego zleceniodawcę. Żaden z przywołanych komunikatów nie mówi, że dostawa dla Ukrainy została utracona albo opóźniona. PET nie podała dotąd żadnego z tych trzech konkretów.

Kto chroni zakłady

Ta różnica ma znaczenie, bo ochrona przed sabotażem pozostaje zadaniem państw. W Danii PET ocenia zagrożenie, policja chroni obiekty, a prokuratura wnosi oskarżenia. Po wybuchu w Polsce uruchomiono specjalną operację policyjną, by strzec kolei (polska policja). Dania nie ujawniła niczego porównywalnego: ani tego, które obiekty wymagają ochrony, ani jak ma ona wyglądać.

Skutki tej niejasności wykraczają poza Danię. Jeśli PET ma rację, że Rosja celuje w produkcję dla ukraińskiego frontu, zagrożone zakłady wspierają wysiłek wojenny Kijowa równie bezpośrednio jak duńską gospodarkę. Państwa zależne od ich produkcji nie mogą ocenić ryzyka na podstawie informacji, które PET podała publicznie.

Przypadki z Polski i Estonii uzasadniają poważne traktowanie ostrzeżeń PET, ale nie potwierdzają, że w Danii doszło do sabotażu. Na podstawie dostępnych publicznie informacji PET przedstawiła wiarygodną ocenę zagrożenia, nie udokumentowane ataki na duńskim terytorium. PET i duński rząd powinny wyjaśnić opinii publicznej, które działania przeszły od rozpoznania do ataku i czy któryś z nich wpłynął na dostawę przeznaczoną dla Ukrainy.