Francja oferuje obronę przeciwlotniczą terminalu w Yanbu

Francja obiecała obronę przeciwlotniczą Yanbu, portu nad Morzem Czerwonym, który pozwala saudyjskiej ropie trafiać do odbiorców z pominięciem cieśniny Ormuz. Uszkodzenia, które w tym miesiącu ograniczyły ilość ropy docierającej do Yanbu, dotknęły stacje pomp położone daleko w głębi lądu, na rurociągu zasilającym port (Arab Gulf States Institute). Francuskie baterie mogłyby chronić terminal po przywróceniu sprawności rurociągu, ale nie naprawią awarii, która dziś ogranicza eksport.

Zapowiedź wciąż bez rozkazu wysłania sił

Emmanuel Macron ogłosił tę decyzję w wywiadzie telewizyjnym 24 września. Powiedział, że Francja chce chronić konkretny obiekt, a nie angażować się w wojnę regionalną (TF1). Przedstawił rozmowy z Rijadem jako zakończone.

27 września minister spraw zagranicznych Jean-Noël Barrot powiedział, że wysyłane środki będą „wyłącznie defensywne” i zostaną dostosowane do próśb Arabii Saudyjskiej oraz możliwości Francji (franceinfo). Dodał, że nie spodziewa się, by Huti — jemeński ruch zbrojny walczący z koalicją pod wodzą Arabii Saudyjskiej — uznali Francję za stronę wojny. To jego przewidywanie, nie gwarancja.

Gdy po raz pierwszy opisaliśmy tę zapowiedź (To Brief), nie podano, jaki sprzęt miałby trafić do Arabii Saudyjskiej. Nadal tego nie wiadomo. Paryż nie opublikował rozkazu rozmieszczenia sił, listy jednostek ani zasad określających, kiedy mogą otworzyć ogień. Nie wiadomo więc, co „wyłącznie defensywne” oznacza w praktyce.

Obiekt jest narażony na atak. Koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej podała, że 24 września przechwyciła sześć pocisków balistycznych wymierzonych w różne obszary, w tym Yanbu (Saudi Press Agency). To relacja samej koalicji, która nie informowała o trafieniu w terminal.

Dlaczego eksport ropy wyhamował

Znaczenie Yanbu wynika z położenia przy rurociągu East-West, który prowadzi ropę z pól naftowych na wschodzie Arabii Saudyjskiej nad Morze Czerwone. Stamtąd tankowce mogą płynąć na północ przez Kanał Sueski, w stronę Europy. Ten szlak nabrał znaczenia, gdy przepływ ropy przez cieśninę Ormuz zmalał z 21,6 mln baryłek dziennie pod koniec 2025 r. do 4,9 mln w drugim kwartale 2026 r., wynika z danych US Energy Information Administration.

Między 10 a 13 września drony uderzyły w trzy stacje pomp na rurociągu, poważnie uszkadzając jedną z nich (Arab Gulf States Institute). Nie potwierdzono, kto je wysłał.

Przepompowywanie ropy wznowiono 22 września, ale na niewielką skalę. Nie podano, ile surowca płynie rurociągiem (The National). Według tej samej relacji pełne przywrócenie jego sprawności ma zająć około sześciu tygodni.

Co może chronić obrona przeciwlotnicza, a czego nie

Gdy rurociąg znów będzie działał normalnie, radary i pociski przechwytujące rozmieszczone w pobliżu Yanbu mogłyby chronić nabrzeża i zbiorniki przed atakiem rakietowym. Trafienie w te obiekty ponownie zamknęłoby szlak eksportowy. Bateria na wybrzeżu nie naprawi jednak pompy w głębi lądu ani nie zabezpieczy całego rurociągu, stojąc na jego końcu.

Każdy odcinek tej drogi podlega innemu podmiotowi. Paryż decyduje o rozmieszczeniu własnych sił, a saudyjscy operatorzy odpowiadają za naprawy i załadunek ropy. Unijna misja morska Aspides eskortuje i chroni statki handlowe na morzu, nie saudyjskie nabrzeża ani stacje pomp (decyzja Rady).

Macron zasugerował, że zabezpieczenie takich obiektów mogłoby obniżyć ceny paliw we Francji w ciągu dwóch dni (TF1). Rynki mogą reagować na oczekiwaną podaż, zanim tankowiec wypłynie. Dotąd jednak dostępne informacje nie pokazują, by sama zapowiedź poprawiła dostawy lub obniżyła ceny paliw we Francji.

Przykład polskiego ORLEN-u pokazuje, kto odczuwa niedobór. Saudi Aramco dostarczało około 40% ropy przerabianej przez koncern, który prowadzi rafinerie w Polsce, na Litwie i w Czechach (Straits Times). Od tego czasu ORLEN zakontraktował 16 dostaw zastępczych od innych dostawców (LRT).

25 września ORLEN nadal nie miał potwierdzenia, że jego saudyjskie ładunki załadowano w Yanbu, a ropa kupiona w trybie pilnym kosztowała więcej (Rzeczpospolita). Jeden koncern nie mówi za całą Europę. Pokazuje jednak, że odbiorcy już płacą za lukę podażową, podczas gdy rurociąg wraca do pracy.

Francja zaoferowała obronę nadmorskiego końca szlaku, którego awaria nastąpiła daleko w głębi lądu. Dopóki stacje pomp nie osiągną pełnej wydajności, francuskie baterie w Yanbu będą chronić terminal, przez który przepływa niewiele ropy.