Francuskie firmy: rachunek 10 czy 20 mld euro

Francuskie ministerstwo gospodarki i główna organizacja pracodawców różnią się dwukrotnie w ocenie, ile firmy zapłacą w ramach budżetu na 2027 r. 3 października minister gospodarki Roland Lescure oszacował ich wkład na około 10 mld EUR i uznał, że szacunek Medef — blisko 20 mld EUR — jest nieprawidłowy (Le Figaro). Żadna ze stron nie opublikowała listy uwzględnionych działań ani punktu odniesienia dla wyliczeń. Nie da się więc sprawdzić, czy oba szacunki dotyczą tego samego.

Prezes Medef Patrick Martin przekonuje, że projekt budżetu pogorszy sytuację gospodarczą Francji, ale relacja z jego stanowiska nie zawiera szczegółowego wyliczenia (Franceinfo). Na początku tygodnia kwota 20 mld EUR krążyła jako szacunek kosztów dla firm, gdy socjaliści grozili zablokowaniem budżetu (To Brief). Teraz wiadomo, kto ją podał, a rząd ją kwestionuje.

Podatek, który przynosi wpływy, a zarazem obciąża firmy mniej

Wpływ daniny można przedstawić na trzy sposoby: jako kwotę, którą przyniesie w danym roku; jako zmianę wobec poprzedniego roku; albo jako różnicę wobec prognozy zakładającej niezmienioną politykę. Wybór punktu odniesienia może sprawić, że ta sama miara będzie wyglądać raz jak dodatkowy ciężar, a raz jak ulga.

Dopłata do podatku od zysków firm dobrze pokazuje tę różnicę. Płacą ją grupy, których obroty — czyli wartość sprzedaży przed odliczeniem kosztów — wynoszą co najmniej 1,5 mld EUR (KPMG). Początkowo miała być rozwiązaniem tymczasowym. Projekt przedłuża jej obowiązywanie na trzeci rok, ale obniża stawki: z 20,6% do 15,7% w niższym przedziale i z 41,2% do 31,4% dla największych grup (Deloitte Avocats).

W ujęciu wpływów dopłata przyniesie w 2027 r. 5 mld EUR (Le Figaro, Reuters via Boursorama). Le Figaro porównuje tę kwotę z wcześniejszym szacunkiem 7,3 mld EUR. Przy takim punkcie odniesienia przedłużenie dopłaty oznacza niższe obciążenie największych grup we Francji. Bercy — jak nazywa się ministerstwo finansów od paryskiej dzielnicy, w której ma siedzibę — wlicza jednak dopłatę do swoich 10 mld EUR.

Zmiana składek płacowych działa w przeciwnym kierunku

Drugie duże działanie przynosi odwrotny skutek. Francuscy pracodawcy płacą składki na system emerytalny, ochronę zdrowia i ubezpieczenie od bezrobocia, naliczane ponad wynagrodzenia; wielu z nich korzysta przy tym z ich obniżki. Projekt zawęża tę ulgę, uwzględniając większą część wynagrodzenia pracownika przy ustalaniu prawa do niej. Ma to przynieść państwu 3,7 mld EUR oszczędności (Bourse Direct/AFP).

Dla pracodawców korzystających z obniżki koszt składek na pracownika wzrośnie względem obecnych zasad. To nowe obciążenie, w przeciwieństwie do dopłaty do podatku od zysków firm. Zsumowanie wpływów z obniżanej daniny z oszczędnościami wynikającymi z ograniczenia ulgi łączy dwa różne rodzaje wielkości. Każda z nich może być rzetelna sama w sobie, ale bez wyjaśnienia metod nie sposób ustalić, jaka część kwoty 10 czy 20 mld EUR oznacza w 2027 r. nowy wypływ pieniędzy z firm.

Wyższa kwota Medef mogłaby wynikać z dodania pełnych wpływów ze wszystkich działań, także tych ustalonych przed obecnym budżetem. To hipoteza; tylko rozpiska Medef pozwoli ją potwierdzić albo odrzucić. Sposób przedstawienia własnego planu przez rząd pokazuje, jak wiele zależy od przyjętej metody. Nagłówkowe 54 mld EUR „wysiłku” obejmuje 43 mld EUR nowych działań i 11 mld EUR ustalonych wcześniej; plan porównano z prognozą zakładającą niezmienioną politykę, a nie z faktycznymi wydatkami w 2026 r. (rząd Francji).

Co obie strony powinny wyjaśnić przed głosowaniem

Stawka jest konkretna: debata nad budżetem na sali plenarnej zacznie się 13 października (AEF). Premier Sébastien Lecornu nie ma stabilnej większości, a socjaliści chcą przenieść większą część ciężaru na zamożniejszych podatników (Le Monde). Obie strony będą się spierać o to, ile firmy już dokładają do budżetu. Rząd broni pakietu jako sposobu na zmniejszenie deficytu — rocznej różnicy między wydatkami a dochodami państwa — z 5,4 do 5,0% PKB (rząd Francji).

Spór może najłatwiej uporządkować resort Lescure’a, publikując tabelę z listą działań, rokiem ich obowiązywania i podstawą porównania. Medef powinien zrobić to samo, jeśli chce, by jego szacunek 20 mld EUR traktowano poważnie. Dopóki takich zestawień nie ma, opublikowane informacje nie pozwalają ocenić, który szacunek jest bliższy prawdy ani czy obie liczby w ogóle są porównywalne.