Francja nie podaje skali wsparcia w Zatoce

Szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Francji, generał Fabien Mandon, powiedział posłom 8 października, że około 2 000 francuskich żołnierzy pomaga chronić sojuszników Francji w Zatoce, przede wszystkim Katar i Kuwejt (Le Figaro, Reuters). Nie podał, ilu wysłano tam w związku z obecną wojną na Bliskim Wschodzie. Ta liczba pokazałaby, czy Paryż zwiększył zaangażowanie w strefie konfliktu, czy zaliczył do tej puli żołnierzy, którzy już wcześniej byli w regionie.

Mandon zabrał głos podczas posiedzenia komisji parlamentarnej poświęconego budżetowi obronnemu na 2027 r. (nagranie posiedzenia Zgromadzenia Narodowego). Nie opublikowano listy żołnierzy ani harmonogramu ich przybycia.

Łączna liczba bez punktu odniesienia

Francuskie wojska były w Zatoce jeszcze przed tą wojną. Ministerstwo Obrony podaje, że około 900 żołnierzy stacjonuje w trzech bazach w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (Ministerstwo Obrony). Tej liczby nie można po prostu odjąć od 2 000 podanych przez Mandona: pierwsza dotyczy jednego państwa, druga obejmuje także Katar i Kuwejt. Nie wiadomo też, jakie jednostki uwzględniono w każdym zestawieniu.

W puli 2 000 może więc być rzeczywiste wzmocnienie sił. Może ona jednak obejmować głównie żołnierzy, którzy stacjonowali tam wcześniej. Rozstrzygnąć to może tylko porównanie liczebności przed kryzysem i po jego rozpoczęciu.

Przypadek Arabii Saudyjskiej pokazuje, dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie. 24 września prezydent Emmanuel Macron zapowiedział wysłanie francuskich żołnierzy i systemów obrony przeciwlotniczej do Janbu, saudyjskiego terminalu naftowego nad Morzem Czerwonym (TF1). Wcześniejszy tekst To Brief opisał tę zapowiedź jako przerzut wojsk (To Brief). 8 października Mandon powiedział jednak, że plan wciąż jest „na etapie analiz” (Reuters). Nie ma zatem podstaw, by uznać Janbu za miejsce, do którego wojska już wysłano.

Podobne pytanie dotyczy włoskich żołnierzy. Minister obrony Włoch Guido Crosetto powiedział 8 października, że siły jego kraju w Arabii Saudyjskiej przeniesiono z innego miejsca w Zatoce; nie wysłano ich tam w ramach nowej misji (ANSA).

Co chronią dodatkowe siły

Dane o sprzęcie są dokładniejsze niż informacje o liczbie żołnierzy. Pod koniec kwietnia Mandon powiedział senatorom, że do samolotów stacjonujących już w Zjednoczonych Emiratach Arabskich dołączyło sześć dodatkowych myśliwców Rafale (zapis posiedzenia Senatu). Wymienił też system obrony przeciwlotniczej SAMP/T oraz krótkiego zasięgu pociski Mistral, rozmieszczone w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Katarze. Mistrale trafiły także do Kuwejtu.

Mandon określa główne zadanie francuskich sił jako powstrzymywanie irańskich dronów i pocisków (Le Figaro). Mistral stanowi ostatnią warstwę tej osłony. Chroni konkretne obiekty wojskowe, nie całe państwo (Ministerstwo Obrony).

Nie opublikowano informacji, jakie obiekty w Katarze i Kuwejcie chronią francuskie siły ani ile zagrożeń ich załogi zneutralizowały. Ministerstwo powiązało około 700 żołnierzy z regionalnym systemem Mistral działającym od początku kryzysu. Nie podało, gdzie służą ani czy wliczają się do 2 000 Mandona (Ministerstwo Obrony).

Kto może zażądać dokładnych danych

Francja wysyła żołnierzy na podstawie umów z poszczególnymi państwami Zatoki. Umowa z Kuwejtem z 2009 r. przewiduje natychmiastowe konsultacje w razie zagrożenia, a następnie wspólnie uzgodnioną pomoc wojskową (Légifrance). Umowa z Katarem z 1994 r. jest tajna nawet dla sprawozdawcy Zgromadzenia Narodowego (wykaz Zgromadzenia Narodowego).

Umowy wyjaśniają, dlaczego Francja odpowiada na wezwanie do pomocy. Nie nakładają na nią obowiązku informowania francuskich wyborców, ilu żołnierzy wysłała.

Obowiązek wobec parlamentu wynika z francuskiej konstytucji. Artykuł 35 nakazuje rządowi poinformować parlament w ciągu trzech dni o wysłaniu sił zbrojnych do interwencji za granicą, a jeśli interwencja trwa ponad cztery miesiące, zwrócić się o zgodę w głosowaniu (Légifrance). Jeśli wzmocnienie sił w Zatoce jest nową interwencją, te terminy obowiązują. Jeśli oznacza jedynie rozszerzenie stałej obecności, mogą nie mieć zastosowania. Żaden przedstawiciel władz nie wyjaśnił, która interpretacja jest właściwa; odpowiedź zależy od brakującego punktu odniesienia.

Francuskie systemy obrony przeciwlotniczej w Zatoce są rozmieszczone, a część wzmocniono po rozpoczęciu kryzysu. Sama liczba 2 000 podana przez Mandona nie dowodzi jednak, że tylu żołnierzy przybyło do regionu. Złożone 1 października pisemne pytanie senatora o mandat misji i zasady użycia siły wciąż czeka na odpowiedź (pytanie do Senatu). Ministerstwo obrony dysponuje zestawieniem liczebności przed kryzysem i po jego rozpoczęciu. Posłowie, którzy mają uchwalić budżet finansujący te misje, mogą się go domagać.