Francja ustala cenę diesla z rezerw: €0.28

Od 28 października SAGESS, agencja zarządzająca francuskimi zapasami strategicznymi paliw, będzie sprzedawać dystrybutorom olej napędowy po około 0,28 EUR za litr — mniej więcej po cenie zakupu. Rząd szacuje cenę rynkową na blisko 1,10 EUR (Ministerstwo, rząd). Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE), za pośrednictwem której 32 państwa koordynują działania w kryzysach naftowych, uzgodniła 15 października szybsze uwolnienie pozostałej części zapasów interwencyjnych, ale nie wyznaczyła terminu dla diesla (MAE). Sama decyzja MAE nie uruchamia dostaw: paliwo trafia na rynek dopiero po decyzji rządu krajowego. Francuscy kierowcy mogą więc zobaczyć niższe ceny już w przyszłym miesiącu, choć dla większości uwalnianych zapasów nie opublikowano harmonogramu.

Dlaczego duży rabat oznacza niewielką obniżkę

Rząd Francji spodziewa się, że od 1 listopada ceny na stacjach spadną o 12–18 centów za litr (rząd). To znacznie mniej niż różnica między ceną z rezerw a rynkową. Wyjaśnia ją konstrukcja programu: 10 mln baryłek trafi do sprzedaży w listopadzie, grudniu i styczniu, a dystrybutorzy otrzymają je proporcjonalnie do swoich udziałów w rynku w 2025 r. (Ministerstwo).

Każdy dystrybutor miesza więc tani olej napędowy z rezerw z paliwem, które nadal kupuje po pełnej cenie. Jego średni koszt spada przez to znacznie mniej, niż sugeruje różnica między ceną z rezerw a rynkową. Tak wynika z mechanizmu programu; rząd nie opublikował własnych wyliczeń.

Nie wiadomo jeszcze, kto zatrzyma różnicę. Tanie paliwo najpierw trafia do dystrybutorów, a przewoźnicy, rolnicy i inni odbiorcy zużywający dużo paliwa skorzystają tylko wtedy, gdy uwzględnią ją ceny odsprzedaży i warunki ich umów. Program obejmuje też olej napędowy do maszyn rolniczych, rybołówstwa i budownictwa oraz olej opałowy (Franceinfo). TotalEnergies, największy sprzedawca paliw we Francji, przewiduje obniżkę o 8–12 centów, mniejszą od szacunków rządu (DNA). Na części stacji obniżki mogą być widoczne dopiero około 10 listopada. Ponad 300 wiejskich stacji otrzyma pomoc na bieżące finansowanie, by mogły obniżyć ceny, zanim dotrze do nich tańsze paliwo (TF1 Info).

Co faktycznie uzgodniła MAE

W marcu, po tym jak wojna zakłóciła transport przez Cieśninę Ormuz, państwa członkowskie MAE zobowiązały się udostępnić 400 mln baryłek. Była to łączna deklaracja, którą agencja później rozdzieliła między poszczególne państwa (MAE, MAE). Późniejsze sumy również są zaokrąglone. 15 października zarząd agencji poinformował, że uwolniono około 330 mln baryłek, i uzgodnił uwolnienie pozostałych około 100 mln, w tym ponad 20 mln baryłek diesla „tak szybko, jak to możliwe” (MAE).

Szacunkowe liczby sumują się do ponad 400 mln baryłek między innymi dlatego, że część państw uwolniła więcej, niż zadeklarowała. Zarząd MAE nie podał ostatecznej sumy (Reuters). Przyspieszenia działań domagała się grupa G7, czyli siedem dużych rozwiniętych gospodarek. 2 października jej przywódcy zaapelowali o przyspieszenie uwolnienia 100 mln baryłek w ciągu czterech miesięcy, zaczynając od diesla (G7).

Diesel jest na pierwszym miejscu, bo właśnie tego paliwa zaczyna brakować. We wrześniu dostawy produktów rafinowanych z Bliskiego Wschodu spadły do około 1,9 mln baryłek dziennie, wobec 4,7 mln przed wojną (MAE). Diesel zgromadzony w zapasach jest już rafinowany, więc może niemal od razu trafić do odbiorców. Ataki na statki w pobliżu cieśniny w tym tygodniu jeszcze bardziej ograniczyły podaż (To Brief).

Niemcy zwiększają podaż, Holandia wstrzymuje uwalnianie

Każdy rząd sam decyduje o uruchomieniu własnych zapasów. Krajowa agencja może wtedy sprzedać paliwo albo obniżyć poziom rezerw, które muszą utrzymywać przedsiębiorstwa (ZDFheute). W oświadczeniu MAE nie podano ani ilości dla Niemiec, ani terminu uwolnienia zapasów (MAE). Niemiecka agencja EBV sprzedaje uwolnione zapasy po cenach rynkowych (ZDFheute). Dodatkowe baryłki mogą złagodzić niedobór, ale niemieccy odbiorcy nie dostaną obniżki porównywalnej z francuską.

Na początku października Holandia uwolniła prawie 4,7 mln z zadeklarowanych 5,4 mln baryłek. Sprzeciwia się dodatkowemu uwolnieniu diesla, argumentując, że odbudowanie uszczuplonych rezerw jest trudne (NU.nl). Każde państwo członkowskie staje przed takim wyborem. 7 października w zapasach publicznych państw MAE pozostawało około 1,1 mld baryłek paliwa na sytuacje kryzysowe, w tym ponad 200 mln baryłek diesla (MAE). Agencja nie oczekuje jednak, że światowy niedobór oleju napędowego i opałowego zostanie wyrównany przed drugą połową 2027 r. (MAE).

Francja podała datę, cenę i listę odbiorców paliwa z rezerw. Kierowcy powinni odczuć część obniżki, ale jej skala zależy od tego, ile dystrybutorzy przeniosą na ceny, gdy tańsze paliwo będzie trafiać do sprzedaży przez trzy miesiące. W Niemczech i Holandii, a także w komunikacie MAE, uwalnianiu zapasów nie towarzyszy podobnie konkretny harmonogram dostaw. Zwiększa to podaż na kilka miesięcy, ale nie przywraca szlaku, którym diesel z Zatoki Perskiej trafiał do Europy.