Atak na grecki tankowiec bez potwierdzenia

Wieczorem 5 października greckie portale podały, że grecki tankowiec Maran Gas Mystras, przewożący skroplony gaz ziemny (LNG), został trafiony pociskiem podczas wychodzenia z cieśniny Ormuz (Protothema). Brytyjskie ostrzeżenia z tego dnia o atakach w cieśninie nie wskazują żadnego statku. Tymczasem ostatnia pozycja Mystras widoczna w jednym z publicznych serwisów śledzących jednostki pokazuje tankowiec w pobliżu Singapuru, po drugiej stronie Oceanu Indyjskiego (TankerMap).

Według greckich relacji pocisk nieznanego typu i pochodzenia uderzył w pobliżu linii wodnej. Potem pojawił się dym, ale statek kontynuował rejs o własnych siłach (Mononews). Portale zastrzegają, że informacje są wstępne; żadne nie przytacza relacji świadka.

Żaden z serwisów nie cytuje operatora tankowca, Maran Gas Maritime, ani greckiego ministerstwa żeglugi. Powielanie tej relacji przez kilka portali pokazuje, że doniesienie krąży, ale nie oznacza, że potwierdziły je niezależne źródła.

Co wynika z oficjalnych ostrzeżeń

UK Maritime Trade Operations (UKMTO) to brytyjska służba, która zbiera od statków zgłoszenia o incydentach i ostrzega pozostałych uczestników żeglugi. Od pierwszego ataku, o którym pisaliśmy (To Brief), opublikowała serię ostrzeżeń dotyczących Ormuzu. Wszystkie odnoszą się do tankowców, ale nie podają ich nazw.

W ostrzeżeniu 156-26 UKMTO opisuje uderzenie o 16.37 UTC 5 października, po którym w maszynowni wybuchł pożar (UKMTO). Nie wskazuje nazwy statku ani nie informuje, że chodziło o gazowiec.

Brak szczegółów działa w obie strony. Uspokajające informacje w komunikatach, na przykład że załoga jest bezpieczna i nie doszło do zanieczyszczenia, dotyczą niezidentyfikowanych jednostek. Nie można ich przypisać Mystras. UKMTO może ostrzec żeglarzy, nie ujawniając nazwy statku. Tylko operator może potwierdzić jego pozycję i stan.

Pozycja, która nie pasuje

30 września TankerMap pokazywał Mystras jako jednostkę stojącą w pobliżu cieśniny Singapurskiej (TankerMap). Zarówno greckie portale, jak i ostrzeżenie UKMTO umieszczają incydent w Ormuzie pięć dni później, 5 października (UKMTO).

Odległość w linii prostej między tymi punktami wynosi około 3 132 mil morskich. Pokonanie jej od 30 września do ataku 5 października wymagałoby średniej prędkości około 24,4 węzła bez postoju (TankerMap). To dolna granica, a nie szacunek: rzeczywiste trasy morskie są dłuższe niż linia prosta, a załadowany gazowiec musiałby przez całą drogę płynąć w takim tempie.

Publiczne pozycje statków mogą być nieaktualne lub błędne. Gdy jednostka przestaje nadawać sygnał albo wypływa poza zasięg odbiorników danego serwisu, na mapie pozostaje jej stary punkt. Osobno ostrzeżenie powiązane z UKMTO informuje o zakłóceniach sygnału i fałszywych śladach w rejonie Zatoki (UKMTO/JMIC). Mogłoby to zniekształcać pozycje w pobliżu Ormuzu, ale nie wyjaśnia wskazania Singapuru. Ta rozbieżność nie obala greckich doniesień, lecz żaden z cytowanych serwisów jej nie wyjaśnia.

Ubytki w europejskich dostawach gazu zaczęły się wcześniej

Greckie relacje nie podają informacji o ładunku, kupującym ani miejscu przeznaczenia, więc nic nie łączy Mystras z dostawami do Europy. Ryzyko dla europejskich dostaw jest realne, ale wynika z innych zdarzeń.

28 września włoska spółka Edison poinformowała, że QatarEnergy przedłużyła do początku grudnia stan siły wyższej (Edison). To formalne zawiadomienie dostawcy, że zdarzenia poza jego kontrolą uniemożliwiają mu realizację zobowiązań kontraktowych. Katar nie ma gazociągu, który pozwalałby ominąć cieśninę, w przeciwieństwie do części saudyjskiego i emirackiego eksportu ropy. Katarijski gaz musi więc przepłynąć przez Ormuz albo pozostać w kraju (EIA).

Dla Edisona przedłużenie stanu siły wyższej oznacza, że 35 ładunków nie dotrze do terminalu Adriatic LNG u wybrzeży Włoch (Edison). Część gazu nadal jednak opuszcza region. Reuters, powołując się na S&P Global, podał, że we wrześniu przez Ormuz przepłynęło 19 ładunków LNG, w tym 13 katarskich (Reuters).

Dostępne publicznie informacje nie potwierdzają na razie, że tankowiec Mystras został trafiony, a doniesienie nie dodaje żadnej potwierdzonej straty do bilansu dostaw gazu w Europie. Niedobór dostaw dla Włoch ogłoszono przed 5 października i pozostaje faktem niezależnie od tego, co stało się ze statkiem. Maran Gas Maritime mogłaby rozwiać wątpliwości, podając pozycję jednostki z konkretną datą i informację o jej stanie. Żaden z przywołanych serwisów nie zawiera ani jednego, ani drugiego.