Meridiam przejmuje większość w kablu

Francuski Meridiam ma już 66% udziałów w Great Sea Interconnector, podmorskim kablu energetycznym, który po raz pierwszy miałby połączyć Cypr z europejską siecią elektroenergetyczną. Zmiana właścicielska jest faktem. Nie wiadomo jednak, jak w umowie rozpisano ryzyko: między inwestorów, państwa i odbiorców energii.

Pięć dni po podpisaniu dokumentów w Atenach nie ujawniono ceny transakcji, wkładu kapitałowego, składu rady ani zapisów przesądzających, kto pokryje ewentualne dodatkowe koszty (Philenews, Baird Maritime). Wartość projektu szacuje się na ok. 1,9 mld EUR (Kathimerini Cyprus). Około 657 mln EUR pochodzi z unijnego instrumentu Connecting Europe Facility, czyli programu dotacji na infrastrukturę transgraniczną. Ponad 1,2 mld EUR trzeba więc pokryć kapitałem, długiem albo opłatami doliczanymi do rachunków za prąd (Knews Kathimerini). Jak pisaliśmy w ubiegłym tygodniu, cypryjska opozycja od razu zażądała ujawnienia szczegółów, a Komisja Europejska potwierdziła, że transakcji nie zgłoszono formalnie do kontroli koncentracji, czyli procedury uruchamiającej unijną ocenę konkurencyjną.

Brakująca mapa ryzyka

Podpisanie umowy 5 sierpnia połączono z równoległym porozumieniem, na mocy którego producent kabli Nexans ma wznowić badania dna morskiego na trasie liczącej ok. 898 km (Greek PM, Balkan Green Energy News). ADMIE, grecki operator sieci przesyłowej, zachowuje 34% udziałów, kierownictwo techniczne i przyszłą obsługę kabla (Politis). Nie ujawniono, czy ADMIE ma prawo weta wobec konkretnych decyzji.

Większościowy inwestor i producent kabla są teraz francuscy. Zastąpienie jednego sponsora powiązanego z państwem długoterminowym funduszem infrastrukturalnym na papierze ułatwia finansowanie projektu (EUAlive). Tyle że „łatwiejszy do sfinansowania” nie znaczy „sfinansowany”. Ostatecznej decyzji inwestycyjnej nadal nie podjęto.

Cypr może zapłacić pierwszy

Koszty mają zostać podzielone w proporcji 63% Cypr, 37% Grecja, co oznacza znacznie większe obciążenie per capita dla ok. miliona cypryjskich odbiorców niż dla dziesięciu milionów Greków (Cyprus Mail). Minister energii Michalis Damianos przyjął wejście Meridiamu z zadowoleniem, ale zastrzegł, że kabel nie oznacza automatycznie tańszej energii. Ceny mogą wzrosnąć, jeśli przesądzą o tym końcowe warunki finansowania (Euronews). Zapowiedział też, że Cypr poczeka na due diligence Europejskiego Banku Inwestycyjnego, zanim zdecyduje o bezpośrednim udziale państwa w projekcie (Sigmalive).

Według „Politis” Nikozja została zaskoczona komunikatem z Aten i wciąż nie zdecydowała, czy wejść do spółki projektowej (Politis). Dwie główne partie opozycyjne, AKEL i DISY, zażądały pełnych danych o kosztach, zanim Cypr przyjmie nowe zobowiązania (PafosNet).

Trzy bramki wciąż zamknięte

Nadal nierozwiązane pozostaje tureckie ryzyko morskie, które w 2024 r. zatrzymało badania dna w rejonie Kasos-Karpathos. Nie potwierdzono wydania nowego greckiego NAVTEX-u, czyli komunikatu bezpieczeństwa żeglugi pozwalającego na prowadzenie prac badawczych (Cyprus Mail). Ma to znaczenie finansowe: według Philenews grecki NAVTEX mógłby uruchomić dwie cypryjskie płatności po 25 mln EUR na rzecz ADMIE w ramach obowiązującego porozumienia międzyrządowego (Philenews). Jak ujęło to „Les Echos”, Meridiam wnosi francuski ciężar geopolityczny, ale nie neutralizuje sporu o morze (Les Echos).

Komisja nie otrzymała formalnego zgłoszenia koncentracji (CNA). Analiza EBI, którą Cypr traktuje jako warunek dalszych decyzji, nie jest gotowa. Wejście Meridiamu zmniejsza prawdopodobieństwo porzucenia projektu i zwiększa szanse na finansowanie. Nie dowodzi jednak, że kabel powstanie po obecnie zakładanym koszcie. Dopóki analiza EBI, zgłoszenie do KE i umowa wspólników nie będą publiczne, Cypr ma zaufać konstrukcji finansowej, której podziału ryzyka nie widzi.