USA wznowiły ostrzeżenia rakietowe po trzech dniach

Wołodymyr Zełenski powiedział, że przez trzy dni Ukraina nie otrzymywała amerykańskich ostrzeżeń o wystrzeleniu przez Rosję pocisków balistycznych. Przepływ informacji został następnie „odblokowany przez stronę amerykańską” (NBC). Europa nie ma porównywalnego systemu satelitarnego, który mógłby uzupełnić tę lukę. Publicznie nie ustalono, dlaczego ostrzeżenia przestały napływać.

Relacja Zełenskiego jest węższa niż wnioski, jakie wyciągnięto z niej w nagłówkach. Powiedział, że ostrzeżenia „zablokowano na pewien czas”, podczas gdy napływały informacje wywiadowcze od europejskich służb i innych partnerów (ten sam zapis rozmowy NBC). Nie podał dat ani nie wskazał amerykańskiej agencji odpowiedzialnej za ostrzeżenia.

Reuters opisał wznowienie ostrzeżeń jako relację Zełenskiego, a nie fakt niezależnie potwierdzony (Reuters). Żaden przedstawiciel USA nie potwierdził przerwy ani nie podał jej przyczyny. Z wypowiedzi Zełenskiego nie wynika, by wstrzymano cały amerykański wywiad.

Co oznacza brak ostrzeżenia

Ostrzeżenie o starcie rakiety nie strąci pocisku. Daje cywilom kilka minut na dotarcie do schronu, a obsłudze obrony powietrznej — na przygotowanie się do ataku. 12 października pięć rosyjskich rakiet uderzyło w Kijów, a eksplozje nastąpiły przed ogłoszeniem alarmu lotniczego (AP). Niedatowana relacja Zełenskiego nie łączy tego ataku z przerwą w ostrzeżeniach, pokazuje jednak, co w praktyce oznacza utrata kilku minut.

Jedną lukę potwierdzono. Podczas ataku z 13 na 14 października rzecznik ukraińskich sił powietrznych powiedział, że partnerzy nie uprzedzili o pierwszej fali pocisków balistycznych, ale ostrzegli przed trzema kolejnymi (Ukrainska Pravda). Potwierdza to brak ostrzeżenia przed jedną falą, ale nie wyjaśnia szerszej przerwy opisanej przez Zełenskiego.

Możliwy motyw, brak potwierdzonego wyjaśnienia

Publicznie dostępne informacje wskazują możliwy motyw celowej przerwy, ale oficjalne wypowiedzi podają w wątpliwość taką interpretację. Nie rozstrzygają, co stało się z tym kanałem ostrzegania.

Tłem jest rzeczywisty spór. Według Financial Times po rozmowach w Miami 9 października wysłannicy Donalda Trumpa, Steve Witkoff i Jared Kushner, poruszyli możliwość zakończenia wymiany informacji wywiadowczych. Miałoby to zależeć od tego, czy Kijów wstrzyma ataki na rosyjskie rafinerie ropy.

Przedstawiciel administracji USA zaprzeczył, by padła wprost taka groźba. Jak powiedział, wysłannicy jedynie przypomnieli Kijowowi, że Stany Zjednoczone dostarczają mu amunicję i dane wywiadowcze (Axios). O domniemanej groźbie pisaliśmy w ubiegłym tygodniu (To Brief).

Inną wersję przedstawili inni przedstawiciele władz. Minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha powiedział, że ogólna wymiana informacji trwała, a opóźnienie jednego ostrzeżenia tłumaczył właściwościami rosyjskiej broni (ZEIT). Trump zapewnił, że USA nadal dzieliły się informacjami wywiadowczymi, a Komisja Europejska oznajmiła, że nie widzi oznak ogólnego wstrzymania współpracy (Euronews).

Żadna z tych wypowiedzi nie opiera się na kontroli konkretnego, tajnego kanału ostrzegania. Żaden przedstawiciel władz publicznie nie przyznał, że podjęto decyzję o wstrzymaniu ostrzeżeń, ani nie przedstawiono dokumentów potwierdzających awarię. Brak publicznego rozkazu nie dowodzi, że decyzji nie było. Oznacza, że z zewnątrz nie da się tego rozstrzygnąć.

Dlaczego Europa nie może wypełnić luki

Szef francuskiej dyplomacji Jean-Noël Barrot twierdził, że Europejczycy, a zwłaszcza Francja, dostarczają Ukrainie dwie trzecie informacji wywiadowczych (Vie publique). Nie opublikowano danych potwierdzających tę liczbę. Mowa też o wywiadzie rozumianym szeroko — od zdjęć satelitarnych po przechwycone komunikaty — a nie o ostrzeżeniach przed startem rakiet.

Wykrywanie startu rakiet to odrębne zadanie. W styczniu 2026 r. IISS uznał Stany Zjednoczone za jedynego dostawcę dla Europy ostrzeżeń przed pociskami balistycznymi z satelitów (IISS). System opiera się na satelitach podczerwieni, które chwilę po zapłonie silnika wykrywają ciepło rakiety.

Oba twierdzenia mogą być prawdziwe. Europa może dostarczać większość informacji o rosyjskich siłach, a jednocześnie nie mieć czujnika wykrywającego pocisk w chwili startu. Na zastępczy system trzeba czekać latami. Aktualizacja francuskiego planu wojskowego z kwietnia 2026 r. przewiduje umieszczenie satelity wczesnego ostrzegania w podczerwieni, o szerokim polu widzenia, w 2035 r. (francuskie ministerstwo obrony).

Rozmowy z Waszyngtonem trwają. 18 października Zełenski rozmawiał z Witkoffem i Kushnerem, a kontakty między zespołami określił jako „niemal nieprzerwane” (prezydent Ukrainy). W jego komunikacie nie było jednak zapewnienia, że ostrzeżenia będą docierać.

Najpilniejsza część ukraińskiej obrony powietrznej zależy od amerykańskiego kanału, który może zamilknąć bez uprzedzenia. Kijów ani żaden rząd europejski nie wyjaśnił, dlaczego tak się stało. Tylko administracja Trumpa może powiedzieć, czy cisza była skutkiem decyzji, czy awarii. Według francuskiego harmonogramu Europa nie będzie mieć własnego systemu przed 2035 r., więc do tego czasu rządy wspierające Ukrainę pozostaną zależne od ostrzeżeń, których nie kontrolują.