Il-wegħda Ċiniża dwar l-ibridi mingħajr limitu ppubblikat

Iċ-Ċina se “trażżan” l-esportazzjonijiet tagħha ta’ karozzi ibridi u ibridi rikarikabbli minn sokit lejn l-UE. F’Beijing fid-9 ta’ Ottubru, il-Kummissarju tal-UE għall-kummerċ Maroš Šefčovič qal li l-arranġament jista’ jnaqqas b’aktar min-nofs l-għadd ta’ karozzi esportati fuq erba’ snin (stqarrija tal-Kummissjoni, EFE). Dan it-tnaqqis jitkejjel skont it-tbassir tal-Kummissjoni stess ta’ kemm kienet se tibgħat iċ-Ċina li kieku ma jinbidel xejn. Il-Kummissjoni ma ppubblikatx dan it-tbassir, għalhekk l-importazzjonijiet Ċiniżi jistgħu jibqgħu jiżdiedu mil-livell tal-lum u xorta waħda l-wegħda tkun qed tintlaħaq.

Šefčovič qal li hu u l-ministru Ċiniż għall-kummerċ Wang Wentao kienu laħqu “fehim komuni”. Il-ministeru tal-kummerċ taċ-Ċina kkonfermah u qal li huwa konsistenti mar-regoli tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (ministeru tal-kummerċ Ċiniż). Karozza ibrida konvenzjonali tgħaqqad magna tal-kombustjoni ma’ batterija li tiċċarġja waqt is-sewqan. Karozza ibrida rikarikabbli tista’ tiċċarġja wkoll minn sokit.

Dak li ż-żewġ naħat ma żvelawx huwa importanti daqs dak li ħabbru. Ħadd minnhom ma ppubblika kwota, kif se tinqasam bejn il-kumpaniji, data tal-bidu, regoli għall-monitoraġġ jew penali (Reuters).

Tnaqqis imqabbel ma’ tbassir mhux ippubblikat

It-tnaqqis imħabbar jaħdem hekk: Brussell fasslet linja li turi kemm kienu se jiżdiedu l-esportazzjonijiet Ċiniżi ta’ karozzi ibridi fuq erba’ snin mingħajr ftehim. Skont Šefčovič, l-esportazzjonijiet fil-fatt se jispiċċaw aktar minn nofs taħt dik il-linja, u b’hekk “diversi miljuni” ta’ karozzi ma jintbagħtux (stqarrija tal-Kummissjoni). Jekk il-linja titla’ sew, l-esportazzjonijiet jistgħu jiżdiedu kull sena u xorta jispiċċaw ferm taħtha. Brussell ma żvelatx il-volum inizjali tat-tbassir, il-projezzjoni għal kull sena jew il-metodu użat, għalhekk ħadd barra l-Kummissjoni ma jista’ jivverifika l-kalkoli.

L-ibridi jinsabu fil-mira għax ma kinux milquta minn ostaklu preċedenti. Mit-30 ta’ Ottubru 2024, l-UE applikat dazji kumpensatorji (tariffi addizzjonali fuq l-importazzjonijiet maħsuba biex ipattu għas-sussidji mogħtija minn Stati barranin) sa 35.3% fuq karozzi Ċiniżi li jaħdmu biss b’muturi elettriċi, minbarra t-tariffa normali ta’ 10% fuq il-karozzi (Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-UE 2024/2754). L-ibridi għandhom magna tal-kombustjoni, għalhekk id-dazju ma japplikax għalihom.

L-esportaturi ħadu vantaġġ minn din il-lakuna. Skont Electrive, li kkwota rapporti preċedenti, l-esportazzjonijiet ta’ karozzi ibridi miċ-Ċina żdiedu minn madwar 3,800 f’Ottubru 2024, ix-xahar li fih bdew id-dazji, għal 50,000 f’Lulju 2026. Dawn iċ-ċifri juru tkabbir qawwi minn meta daħal fis-seħħ id-dazju. Ma jurux x’jassumi t-tbassir tal-Kummissjoni minn dan il-punt ’il quddiem.

Min jista’ jibbenefika u min jista’ jħallas

Jekk ir-restrizzjoni jkollha effett, jistgħu jibbenefikaw il-manifatturi tal-karozzi li jipproduċu fl-Ewropa. Inqas karozzi ibridi magħmula fiċ-Ċina jħallu aktar spazju fis-suq għall-mudelli tagħhom u aktar ordnijiet għall-fornituri tagħhom. Ix-xerrejja jista’ jkollhom inqas għażla jew roħs iżgħar. Iżda mingħajr limitu ppubblikat, ma jistax jiġi stmat kemm jista’ jkun kbir l-effett fuq il-prezzijiet, jew jekk hux se jkun hemm effett.

Id-distinzjoni ssir aktar imċajpra għax, skont dak li ġie żvelat, limitu fuq il-karozzi mibgħuta miċ-Ċina ma jkoprix il-marki Ċiniżi li jiġbru l-karozzi fl-UE. Il-manifatturi Ċiniżi għandhom l-għan li jipproduċu sa 1.2 miljun vettura fis-sena fl-Ewropa sal-2030, fil-kategoriji kollha tal-karozzi, irrapportat Le Monde fis-6 ta’ Ottubru. Din hija mira, mhux lista ta’ fabbriki, u għalhekk ma turix fejn se jinħolqu l-impjiegi jew jispiċċaw il-kuntratti mal-fornituri. Ifisser, iżda, li parti mill-bejgħ li l-manifatturi Ewropej tal-karozzi jittamaw li jieħdu lura tista’ tmur minflok għand fabbriki fl-Ewropa li huma proprjetà ta’ kumpaniji Ċiniżi.

X’se jeżaminaw il-mexxejja

Šefčovič irrifjuta li jispjega kif se jaħdem it-tnaqqis qabel jagħti informazzjoni lill-gvernijiet tal-UE. Il-mexxejja se jeżaminaw il-pakkett fi Brussell fil-15 ta’ Ottubru (DW).

Se jkunu qed jeżaminaw wegħda mkejla b’ċifra li l-Kummissjoni biss rat. Skont l-informazzjoni pubblika, il-wegħda ma tispeċifika ebda tnaqqis li jista’ jiġi vverifikat, u qatt ma twiegħed li l-għadd ta’ karozzi ibridi li jaslu llum se jonqos bin-nofs. Għadhom neqsin il-livell ta’ referenza, il-lista tal-karozzi koperti u l-korp responsabbli biex jgħoddhom. Sakemm il-Kummissjoni ma tippubblikax din l-informazzjoni, “aktar minn nofs” tiddeskrivi biss id-differenza bejn żewġ previżjonijiet. Ma tgħid xejn dwar kemm karozzi ibridi Ċiniżi se jaslu fil-vetrini tal-karozzi fl-Ewropa.