Wang Yi Visits Sweden on Nordic Tour

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin taċ-Ċina, Wang Yi, żar id-Danimarka, l-Iżvezja, il-Finlandja u n-Norveġja lejn l-aħħar ta’ Ġunju u l-bidu ta’ Lulju. Kienet l-ewwel dawra diplomatika ta’ livell għoli miċ-Ċina fir-reġjun Nordiku f’aktar minn 15-il sena (Politiken). Il-mument ma kienx każwali: l-ogħla diplomatiku ta’ Beijing daħal f’reġjun li l-identità strateġika tiegħu nbidlet sew minn meta l-Iżvezja u l-Finlandja ssieħbu fin-NATO, u ftit jiem biss wara li taħditiet kummerċjali bejn l-UE u ċ-Ċina fi Brussell wasslu għal qbil fraġli biex il-kanali jibqgħu miftuħa sa verifika oħra f’Ottubru (de.euronews.com).

Fuq il-wiċċ, iż-żjarat kienu edukati u kkontrollati. Il-valur politiku tagħhom kien band’oħra: Beijing kien qed ikejjel jekk kanali bilaterali jistgħux ibaxxu t-temperatura madwar deċiżjonijiet tal-UE li, fl-aħħar mill-aħħar, jittieħdu fi Brussell.

Risposta koordinata

Id-Danimarka tat l-aktar sinjal ċar li l-gvernijiet Nordiċi qraw id-dawra bħala test kollettiv, mhux bħala serje ta’ laqgħat separati. Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Lars Løkke Rasmussen poġġa fuq quddiem ir-rwol taċ-Ċina fl-appoġġ indirett għall-gwerra tar-Russja kontra l-Ukrajna u l-iżbilanċ kummerċjali bejn l-UE u ċ-Ċina. Ried li Wang Yi jisma’ l-istess messaġġ f’kull kapital Nordiku, mhux biss f’Kopenħagen (Politiken, BT/Reuters). Jekk Beijing kien qed jittama li jsib prezz politiku differenti f’kull pajjiż, Kopenħagen ippruvat tagħlaq dak l-ispazju.

Il-Finlandja mxiet fuq loġika simili. Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Elina Valtonen poġġiet il-laqgħa fil-kuntest tar-relazzjoni bejn l-UE u ċ-Ċina u tas-sigurtà Ewropea, u talbet “kontribut kostruttiv” miċ-Ċina fuq it-tnejn (Ulkoministeriö, Yle). Ħelsinki ma ppreżentatx il-laqgħa bħala bidu ġdid fuq bażi bilaterali. Poġġietha mal-linja Ewropea, mhux kontra tagħha.

Fl-Iżvezja, il-laqgħa mal-Prim Ministru Ulf Kristersson ġiet taħt pressjoni minn attivisti minħabba l-każ tal-pubblikatur Żvediż-Ċiniż Gui Minhai, li jinsab il-ħabs. Dan żied saff ta’ drittijiet tal-bniedem u naqqas l-ispazju għal reset sħun ma’ Beijing. Is-South China Morning Post qrat id-dawra kollha bħala tentattiv ta’ Beijing biex jara jekk it-“taqlib transatlantiku” setax irattab lill-“hawks Nordiċi” tal-Ewropa (SCMP). Dik il-qari għandu saħħa analitika, iżda ebda uffiċjal Nordiku ma uża dak il-lingwaġġ fil-pubbliku.

Kif pressjoni bilaterali tasal Brussell

Il-mappa tal-poter fl-UE tispjega għaliex id-dawra tgħodd anki mingħajr konċessjonijiet viżibbli. Il-Kummissjoni, mhux il-kapitali nazzjonali, tmexxi l-każijiet ta’ difiża kummerċjali tal-UE, bħat-tariffi u l-investigazzjonijiet dwar sussidji inġusti. Din hija kompetenza esklussiva taħt it-Trattati tal-UE (TFEU Art. 207).

Il-politika barranija u tas-sigurtà taħdem b’mod differenti. Għadha tiddependi fuq l-unanimità fil-Kunsill, fejn il-gvernijiet nazzjonali jiltaqgħu biex jiddeċiedu pożizzjonijiet tal-UE. Dan ifisser li kull kapital iżomm vuċi politika u, f’ħafna każijiet, veto (TEU Art. 31).

Iċ-Ċina ma tistax tuża laqgħa f’Ħelsinki jew Stokkolma biex twaqqaf każ anti-sussidju tal-Kummissjoni. Imma tista’ tuża kuntatt bilaterali biex tinfluwenza jekk l-Ewropa tibqax tagħfas jew tibda tnaqqas il-pass bil-kwiet. Il-Ġermanja turi l-mekkaniżmu l-aktar ċar. Wara l-kuntatti Ewropej ta’ Wang, rapporti Ġermaniżi wrew lil Beijing iħeġġeġ lil Berlin jippromwovi pożizzjoni tal-UE aktar “razzjonali”, waqt li l-industrija Ġermaniża tibqa’ esposta ħafna kemm għas-swieq Ċiniżi kif ukoll għal ritaljazzjoni possibbli (Zeit, zdfheute.de). Il-kompetenza legali tibqa’ Brussell. Il-pressjoni politika tgħaddi minn Berlin.

Il-bidla kwieta tal-Litwanja

L-akbar kumplikazzjoni għal storja nadifa ta’ “hawks Nordiċi jirreżistu s-seħer Ċiniż” tiġi minn aktar lejn il-Lvant. Il-Litwanja saret il-każ simboliku tal-UE għal min ried jara pajjiż Ewropew iqum kontra Beijing, wara li fl-2021 ippermettiet Uffiċċju Rappreżentattiv Tajwaniż f’Vilnius. Iċ-Ċina niżżlet il-livell tar-relazzjonijiet diplomatiċi u applikat pressjoni ekonomika. Issa l-Litwanja qed tiddiskuti b’mod miftuħ normalizzazzjoni tar-relazzjonijiet (LRT, Lrytas). Rapporti Litwani jindikaw mira politika li r-rabtiet jiġu restawrati fi żmien madwar sitt xhur, għalkemm esperti fl-istess dibattitu qalu li dak il-kalendarju huwa ambizzjuż.

Dan jgħodd għall-istampa usa’. Jekk l-istat membru li ħallas l-ogħla prezz viżibbli talli kkonfronta liċ-Ċina issa qed ifittex arranġament, kapitali oħra se jiġbdu l-konklużjonijiet tagħhom dwar jekk konfront ma’ Beijing jiswiex il-prezz.

Ebda sors ivverifikat ma wera konċessjonijiet konkreti minn xi gvern Nordiku waqt id-dawra ta’ Wang. Ebda dikjarazzjoni konġunta ma bidlet pożizzjoni fil-Kunsill. Ebda fajl kummerċjali ma mexa. Il-verifika ta’ Ottubru bejn l-UE u ċ-Ċina tibqa’ t-test iebes li jmiss: jekk il-lieva tal-Kummissjoni żżommx, jew jekk il-kanali bilaterali jkunux diġà bdew idgħajfu, bil-kwiet, ir-rieda kollettiva warajha.