L-Ebola tinfirex f’seba’ provinċji tal-Congo

Iċ-ċifri tas-sorveljanza Kongoliżi rrappurtati minn Reuters qabżu żewġ limiti fl-istess ġimgħa: 7,022 każ ikkonfermat tal-Ebola u 3,398 mewta f’62 żona tas-saħħa sal-10 ta’ Settembru, kif ukoll l-ewwel każ ikkonfermat f’Sud-Ubangi, provinċja fil-majjistral imbiegħed, mijiet ta’ kilometri mir-reġjuni tal-Lvant fejn bdiet it-tifqigħa. B’hekk, issa huma affettwati seba’ provinċji. L-aktar rapport reċenti tad-WHO dwar it-tifqigħa tal-marda, li jkopri d-data sas-7 ta’ Settembru, irreġistra total aktar baxx ta’ 6,479 każ. Id-differenza tirrifletti d-dewmien bejn it-total proviżorju tal-provinċji u ċ-ċiklu ta’ verifika tad-WHO stess, aktar milli nuqqas ta’ qbil dwar il-firxa tat-tifqigħa.

Iċ-ċifri, li diġà huma kbar, aktarx huma inqas mir-realtà. Fl-aħħar ta’ Awwissu, il-kumitat ta’ emerġenza tad-WHO qies li n-numru reali ta’ infezzjonijiet jista’ jkun tliet darbiet sa erba’ darbiet ogħla mill-għadd identifikat, minħabba li ħafna każijiet f’żoni remoti jew milquta mill-kunflitt qatt ma jinstabu.

Vjaġġ bid-dgħajsa fuq ix-xmara li ħadd ma segwa

Il-każ ta’ Sud-Ubangi juri kif il-virus jista’ jinfirex mingħajr ma jiġi identifikat. Skont RFI, raġel ta’ 23 sena telaq minn South Kivu f’Lulju, qasam ir-Rwanda u l-Uganda, reġa’ daħal fil-Kongo minn Ituri, iddaħħal l-isptar wara inċident tat-traffiku f’Kisangani, u mbagħad tela’ fuq dgħajsa fix-Xmara Kongo diretta lejn il-majjistral. Żviluppalu s-sintomi xi mkien matul ir-rotta, ingħata l-kura minn infermier abbord, u miet wara li wasal Akula. L-Ebola ġiet ikkonfermata biss permezz ta’ kampjun meħud wara mewtu.

Dak il-vjaġġ għadda minn diversi provinċji u potenzjalment minn tliet pajjiżi qabel ma sar magħruf li r-raġel kien infettat. Issa, it-timijiet ta’ rispons iridu jirrikostruwixxu kull esponiment possibbli matul ir-rotta: fl-isptarijiet, fuq id-dgħajjes, fi kliniċi informali u fost il-membri tal-familja. Kienu ġew identifikati tmienja u tletin persuna li kellhom kuntatt miegħu qrib il-post fejn miet, iżda dan għadu għadd proviżorju. Sud-Ubangi tmiss ukoll mar-Repubblika Ċentru-Afrikana, u għalhekk jeħtieġ li jinħarġu twissijiet transfruntiera, minkejja li ma hemm ebda evidenza li l-pazjent daħal f’dak il-pajjiż.

L-Ebola tinxtered permezz ta’ kuntatt dirett mal-fluwidi tal-ġisem ta’ persuna marida jew mejta. Ma tinxteridx fl-arja. It-trażżin jiddependi fuq li kull persuna infettata tinstab malajr u tiġi iżolata, u li kull min kellu kuntatt magħha jiġi mmonitorjat għal 21 jum. Il-lista tal-persuni li kellhom kuntatt mal-pazjenti tista’ titqies bħala s-sistema ta’ twissija bikrija tar-rispons: meta jfeġġu pazjenti li qatt ma kienu fuqha, dan ifisser li l-virus mexa aktar malajr mit-timijiet li qed isegwuh.

Ebda vaċċin b’effikaċja pprovata għal din ir-razza

Tifqigħat preċedenti tal-Ebola fil-Kongo kienu kkawżati mill-virus Ebola ta’ Zaire. Din hija kkawżata mill-virus Bundibugyo, speċi differenti. Id-distinzjoni hija importanti għaliex Ervebo, il-vaċċin approvat mill-FDA tal-Istati Uniti kontra l-virus Ebola ta’ Zaire, jimmira lejn proteina tal-wiċċ speċifika għal dik l-ispeċi. Għadu ma ntweriex jekk jipprovdix xi protezzjoni kontra Bundibugyo fil-bnedmin. Id-WHO allokat 70,000 doża ta’ Ervebo għall-użu fir-riċerka, filwaqt li sas-7 ta’ Settembru kienu tlaqqmu 2,007 persuni skont protokoll li jinforma lil min jirċievi l-vaċċin li l-protezzjoni għadha mhix ipprovata.

Prova klinika msejħa PARTNERS qed tittestja żewġ trattamenti sperimentali, MBP134 u remdesivir, fuq aktar minn 300 pazjent irreġistrat. Ir-reġistrazzjoni għadha għaddejja u l-effikaċja taż-żewġ trattamenti għadha ma ġietx ipprovata. Vaċċini speċifiċi għal Bundibugyo żviluppati minn Oxford u Moderna jinsabu fi provi bikrija tas-sikurezza fir-Renju Unit u l-Kanada.

Il-Kongo kabbar il-kapaċità tat-trattament minn ċentru wieħed b’disa’ sodod f’Mejju għal 59 faċilità b’1,346 sodda sa Settembru. Pjan ta’ rispons rivedut għal 180 jum qed ifittex madwar $1.3 biljun.

Għall-qarrejja Ewropej li qed jistaqsu dwar ir-riskju ta’ każijiet importati: ir-rapport tad-WHO tas-7 ta’ Settembru irreġistra każ wieħed fi Franza u żewġ pazjenti trasferiti lejn il-Ġermanja għall-kura. It-trajettorja tat-tifqigħa se tkun determinata minn dak li jiġri fil-Kongo, fejn virus mingħajr vaċċin b’effikaċja pprovata qed jinfirex f’territorju li jagħmilha kważi impossibbli li jiġi rintraċċat kull kuntatt. Għad trid titfaċċa evidenza li t-trażżin qed jagħmel progress.