Ir-rotta Estonjana lejn Sillamäe tgħaddi minn ilmijiet Russi

Fl-1 ta’ Ottubru, gwardjani tal-fruntiera Russi waqqfu l-Västerbotten, bastiment tal-merkanzija li kien sejjer lejn il-port ta’ Sillamäe fl-Estonja, hekk kif għadda minn medda qasira ta’ ibħra Russi. Żammewh għal sigħat, imbagħad ħallewh ikompli, u l-Estonja tgħid li Moska qatt ma spjegat għaliex (ERR). Din kienet it-tieni darba li r-Russja waqqfet bastiment fuq din ir-rotta. Wara li r-Russja żammet tanker hemmhekk fl-2025, l-Estonja bdiet tiddevja t-traffiku lejn Sillamäe mill-ibħra tagħha stess (Yle). Dan il-bastiment xorta għadda mir-rotta Russa.

Sigħat ankrat, mingħajr spjegazzjoni

Il-bastiment baqa’ ankrat fl-ibħra territorjali Russi għal ħafna mill-ġurnata. Dejta dwar il-movimenti tal-bastimenti, analizzata mill-gazzetta Finlandiża Aamuposti, uriet li reġa’ beda jbaħħar tard wara nofsinhar (Aamuposti).

Ir-Russja ma qalet xejn dwar il-waqfien. L-ebda uffiċjal Russu ma ħa r-responsabbiltà għad-deċiżjoni, u fir-rappurtar ma ħarġet l-ebda ordni, akkuża jew rekord ta’ spezzjoni.

Għaliex bastimenti kbar jgħaddu mill-ibħra Russi

Il-bastiment daħal fl-ibħra Russi għax il-ġeografija ġġiegħel bastimenti kbar jieħdu dik ir-rotta. Ir-rotta mill-ibħra Russi hi aktar sikura għall-bastimenti l-kbar milli jgħaddu minn bejn ilmijiet baxxi fiż-żona marittima tal-Estonja. Ir-rapporti jiddeskrivu dan bħala arranġament bejn l-Estonja, il-Finlandja u r-Russja, għalkemm ħadd minnhom ma jsemmi l-ftehim jew jikkwota t-test tiegħu (ERR).

Ir-Russja tikkontrolla dawk l-ibħra, iżda hemm limiti għal dan il-kontroll. Il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar tagħti lill-bastimenti d-dritt ta’ “passaġġ innoċenti”, jiġifieri jistgħu jgħaddu mill-ibħra kostali ta’ pajjiż ieħor sakemm ma jheddux is-sigurtà tiegħu. It-trattat jipprojbixxi wkoll lill-istat kostali milli jfixkel dan il-passaġġ, ħlief kif tippermetti l-konvenzjoni (NU).

Are Piel, li jmexxi l-ġestjoni tat-traffiku tal-bastimenti fl-Amministrazzjoni tat-Trasport tal-Estonja, offra l-interpretazzjoni l-aktar benevola tal-azzjoni ta’ Moska. Huwa qal li l-permess biex bastiment jgħaddi ma jeżentahx minn spezzjoni, u ssuġġerixxa li r-Russja setgħet qieset li spezzjoni kienet meħtieġa. Din it-tieni ħaġa hi konġettura tiegħu, mhux spjegazzjoni tar-Russja. Ir-Russja ma tat l-ebda raġuni, għalhekk għadu ħadd ma jista’ jiġġudika jekk dan il-waqfien kienx konformi mat-trattat.

Id-devjazzjoni ta’ Tallinn, u kemm tasal ’il bogħod

Il-każ ta’ qabel kien jinvolvi lill-Green Admire, tanker li r-Russja waqqfet hekk kif kien qed jitlaq minn Sillamäe. L-awtoritajiet Estonjani mbagħad riedu li t-traffiku tal-port ma jgħaddix aktar mill-ibħra Russi (The Maritime Executive).

L-Amministrazzjoni tat-Trasport implimentat din il-bidla u ddeċidiet li l-bastimenti li jaslu Sillamäe u jitilqu minn hemm jużaw l-ibħra Estonjani. Yle tippreżenta din id-deċiżjoni bħala tweġiba għall-każ tal-2025, mhux għall-waqfien ta’ din il-ġimgħa (Yle).

Il-Västerbotten xorta għadda mill-ibħra Russi. L-ebda wieħed mir-rapporti ċċitati ma jirriproduċi t-test tad-direttiva ta’ Tallinn, għalhekk mhux ċar jekk din torbotx lill-kaptani kollha jew tħallix l-għażla f’idejn il-bastiment. Xejn fl-informazzjoni disponibbli ma juri li l-Västerbotten kiser regola meta ħa l-kanal iqsar u aktar sikur.

Din il-lakuna hi importanti għax il-kanal innifsu hu l-problema. L-Estonja tista’ tagħti parir lill-bastimenti biex jibqgħu fl-ibħra tagħha, iżda ma tistax tagħmel l-ilmijiet baxxi tagħha aktar fondi. Sakemm ir-rotta aktar sikura tibqa’ tgħaddi mill-ibħra Russi, Moska tiddeċiedi kemm il-bastimenti jaslu bla xkiel f’port Estonjan, u issa wriet darbtejn li lesta tuża din il-pożizzjoni.

Il-pajjiż bl-aktar responsabbiltà formali ċara fir-rigward ta’ dan il-bastiment għadu ma tkellimx. Il-Västerbotten kien iġorr il-bandiera ta’ Ċipru, u l-istat tal-bandiera hu responsabbli għall-bastimenti tiegħu fuq il-baħar. Il-midja Ċiprijotta rrappurtat dwar il-waqfien, iżda SigmaLive rriproduċiet ir-rakkont Estonjan u ma ppubblikat l-ebda dikjarazzjoni mill-ministeru Ċiprijott responsabbli mit-trasport marittimu (SigmaLive).

Għalissa, il-piż jaqa’ fuq il-kaptani. Kull min jagħżel il-kanal aktar sikur lejn Sillamäe jrid iqis il-possibbiltà li jqatta’ sigħat ankrat taħt għajnejn il-gwardji Russi, mingħajr spjegazzjoni u mingħajr ma Moska tgħid xejn wara. Hi spiża żgħira għal kull vjaġġ. Iżda, fuq ħafna vjaġġi, tagħti lir-Russja mezz kontinwu ta’ pressjoni fuq kemm il-bastimenti jaslu faċilment f’port Estonjan.

Id-devjazzjoni mħabbra minn Tallinn ma żammitx lil dan il-bastiment ’il barra mill-ibħra Russi, u r-Russja żammitu hemmhekk. Ir-rappurtar s’issa ma jistabbilixxix jekk il-kaptani kinux obbligati jsegwu d-direttiva ta’ Tallinn.