Il-konsulenti tal-UE ma jgħassux il-fruntiera tal-Libanu

Fit-12 ta’ Ottubru, il-gvernijiet tal-UE ħolqu missjoni biex tagħti pariri u tħarreġ lill-armata u lill-pulizija tal-Libanu. Il-missjoni għandha mandat inizjali ta’ tliet snin, skont il-Kunsill. Se tgħin lill-forzi Libaniżi jiżguraw is-sigurtà tal-fruntiera tagħhom. Mhux se tagħmel għassa fil-fruntiera, u l-forzi tan-NU għaż-żamma tal-paċi li jagħmlu dan iridu jtemmu l-operazzjonijiet normali tagħhom fil-31 ta’ Diċembru 2026 (UNIFIL).

X’se jagħmlu l-konsulenti

Il-Libanu talab din il-missjoni. Il-konsulenti militari tagħha se jaħdmu mal-Forzi Armati Libaniżi fuq il-kontroll tal-fruntiera fuq l-art, is-sigurtà marittima, it-tkixxif u l-ġlieda kontra l-kuntrabandu. Tim ċivili se jagħti pariri lill-pulizija (Kunsill). Il-President Joseph Aoun laqa’ d-deċiżjoni u sejjaħ lill-armata u lill-pulizija l-mezzi leġittimi biex tiġi estiża l-awtorità tal-Istat (MTV Lebanon).

Il-ħolqien tal-missjoni ma jfissirx li xi ħadd se jkun qed jaħdem f’Bejrut. L-ippjanar għadu għaddej, u l-gvernijiet iridu jieħdu deċiżjoni separata biex jagħtu bidu għall-missjoni (Kunsill). Kull gvern jiddeċiedi wkoll hu stess jekk jibgħatx persunal. Is-servizz diplomatiku tal-UE jgħid li l-postijiet ċivili li ħabbar jiddependu minn deċiżjonijiet politiċi u mill-approvazzjoni tal-baġit (EEAS). Għad ma ġewx ippubblikati l-isem ta’ kmandant jew baġit għall-missjoni, u lanqas lista ta’ liema pajjiżi se jibagħtu persunal.

X’jagħmlu l-għases li l-konsulenti mhux se jagħmlu

UNIFIL, il-forza tan-NU, tagħmel rondi fiż-żona bejn il-Linja Blu (il-linja mmarkata min-NU li tindika l-irtirar Iżraeljan) u x-Xmara Litani. Tirrapporta ksur u żżomm kanal ta’ komunikazzjoni miftuħ bejn il-forzi Libaniżi u Iżraeljani (UNIFIL). Id-dokument tal-UE ma jagħti lill-konsulenti ebda rwol ta’ rondi, ta’ monitoraġġ tal-waqfien mill-ġlied jew ta’ żamma ta’ żona ta’ lqugħ (Kunsill). Kaja Kallas, il-kap tal-politika barranija tal-UE, qalet f’Bejrut li l-missjoni mhux se tieħu post UNIFIL (EEAS).

L-armata li suppost tieħu f’idejha dan ix-xogħol diġà tinsab taħt pressjoni. Fi Frar 2026 kellha aktar minn 9,000 suldat fin-Nofsinhar tal-Litani (rapport tan-NU). L-Aġenzija tal-UE għall-Ażil tiddeskrivi l-forzi tas-sigurtà tal-Libanu bħala sottofinanzjati b’mod kroniku u mgħammra b’tagħmir skadut (EUAA).

L-UE diġà tħallas għal parti minn dak it-tagħmir. Il-Faċilità Ewropea għall-Paċi, fond tal-UE barra mill-baġit għall-għajnuna militari, tat €182 miljun lill-armata Libaniża mill-2022 ’l hawn (Kunsill). Il-konsulenti jistgħu jżidu l-ħiliet ma’ dak l-appoġġ. Ma jistgħux iħallsu s-salarji, u t-taħriġ jieħu ż-żmien li l-kalendarju tan-NU ma jippermettix.

Min għad jista’ jimla l-vojt

Fadal tliet gruppi ta’ dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet, u kull wieħed minnhom jieħu deċiżjonijiet għal rasu. Il-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU jiddeċiedi jekk forza tan-NU tiħux post UNIFIL. Is-Segretarju Ġenerali ppreżenta tliet għażliet ta’ madwar 5,525, 3,370 jew 1,980 membru tal-persunal bl-uniformi (NU). Washington, li għandu d-dritt tal-veto fil-Kunsill, kien ta x’jifhem li jimblokka tiġdid mingħajr data ċara tat-tmiem (Security Council Report).

Franza u l-Italja qed isegwu t-tieni triq, barra min-NU u mill-UE. Fi stqarrija konġunta f’Ġunju 2026, qalu li kienu se jesploraw il-possibbiltà li jmexxu l-koalizzjoni internazzjonali tagħhom stess wara UNIFIL (Élysée). Għadha biss idea esploratorja. Ikun hemm bżonn ta’ deċiżjonijiet separati f’Pariġi u Ruma, kontribut minn pajjiżi oħra u, preżumibbilment, il-kunsens tal-Libanu.

It-tielet grupp huwa l-gvernijiet tal-UE stess. Għadhom ma vvutawx biex jagħtu bidu għall-missjoni, u ħadd minnhom mhu obbligat jibgħat persunal.

Id-deċiżjoni tal-UE tindirizza l-bżonn fit-tul: armata u pulizija li jkunu jistgħu jżommu n-Nofsinhar tal-Libanu taħt kontroll aħjar waħedhom. Iżda tħalli miftuħ dak li se jiġri fil-futur immedjat. L-operazzjonijiet normali ta’ UNIFIL jintemmu fil-31 ta’ Diċembru, u għalhekk mill-1 ta’ Jannar il-linja bejn Iżrael u l-Libanu tista’ titlef lill-persuni li jirreġistraw l-inċidenti u jżommu liż-żewġ armati f’kuntatt (UNIFIL). Xejn minn dak li adottat l-UE fit-12 ta’ Ottubru ma jimla dak ir-rwol (Kunsill). Jekk xi ħadd jagħmel dan, jiddependi mill-Kunsill tas-Sigurtà, fejn Washington jista’ jimblokka forza tan-NU li tieħu post UNIFIL, u minn jekk Franza, l-Italja jew kapitali oħra jibdlux it-taħdit dwar koalizzjoni fi truppi.