L-UE tissanzjona 1,569, tħalli barra fornitur ta’ Silmet

Fit-12 ta’ Ottubru, il-ministri tal-UE ssanzjonaw 826 kumpanija tal-industrija militari Russa u 743 mill-eżekuttivi tagħhom, f’dak li l-Kunsill isejjaħ l-akbar pakkett ta’ żidiet fil-lista minn mindu r-Russja bdiet l-invażjoni fuq skala sħiħa tal-Ukrajna (Kunsill). Fornitur Russu wieħed tħalla barra wara talba mill-Estonja, li semmiet lil NPM Silmet, impjant f’Sillamäe li għadu jiddependi mill-materjali ta’ dik il-kumpanija (ERR). L-Estonja użat is-setgħa tagħha f’deċiżjoni li riedu japprovawha l-Istati Membri kollha biex tagħti lil Silmet żmien issib sors ieħor.

X’jeħtieġ l-elenkar mingħand l-Ewropej

Il-pakkett sar liġi f’żewġ stadji. L-ambaxxaturi tal-UE, li jħejju d-deċiżjonijiet tal-ministri, qablu dwaru fis-7 ta’ Ottubru (Reuters), kif irrapportajna dak iż-żmien (To Brief). Il-pubblikazzjoni tiegħu fil-Ġurnal Uffiċjali tal-UE fit-12 ta’ Ottubru bidlet dak il-ftehim politiku f’liġi vinkolanti b’miri msemmija (EUR-Lex).

Il-banek u l-kumpaniji kollha suġġetti għal-liġi tal-UE issa jridu jiffriżaw il-fondi li huma proprjetà tal-miri jew li dawn jikkontrollaw. Lanqas ma jistgħu jgħaddulhom flus jew riżorsi ekonomiċi oħra, direttament jew permezz ta’ intermedjarji (EUR-Lex). Il-gwida tal-Kummissjoni tgħid li l-iffriżar iwaqqaf l-użu tal-assi mingħajr ma jikkonfiskahom (Kummissjoni Ewropea). L-eżekuttivi elenkati lanqas ma jistgħu jidħlu fl-UE (Kunsill).

Ir-raġuni tal-Kunsill għall-elenkar tal-kumpaniji hija speċifika. Ir-regolament jgħid li t-826 kumpanija jidhru f’lista reċenti tal-gvern Russu ta’ kumpaniji tal-industrija militari eliġibbli għal sussidji tal-istat (EUR-Lex). Ir-reġistru ta’ Moska stess iqiegħdhom fi ħdan l-ekonomija tal-gwerra tagħha, u l-Kunsill jibbaża parti mill-argument tiegħu fuqu. L-UE tiddeskrivi lill-kumpaniji bħala manifatturi ta’ daqs medju ta’ tagħmir elettroniku, radars, splussivi, u sistemi ta’ missili u ta’ navigazzjoni, b’fatturat annwali ta’ mill-inqas €20 biljun u aktar minn 250,000 impjegat (EEAS).

L-iffriżar ikollu effett biss meta mira jkollha relazzjonijiet ma’ banek, fornituri jew klijenti Ewropej. Il-Kyiv School of Economics tistma li ċ-Ċina forniet madwar 75% tal-importazzjonijiet Russi rrappurtati fl-2026 ta’ prodotti kritiċi li jiġu ssorveljati, kummerċ li l-iffriżar tal-assi mill-UE ma jkoprix direttament (KSE). Xi rapporti jpoġġu t-total tal-ġurnata għal 1,646, ċifra li tinkludi 77 persuna li tniżżlu f’atti separati talli organizzaw l-elezzjonijiet tad-Duma Russa f’territorju Ukren okkupat (EUR-Lex).

Għaliex l-Estonja talbet eċċezzjoni

Qabel il-ftehim tal-ambaxxaturi, l-Estonja talbet li kumpanija Russa u eżekuttiv marbut magħha jitneħħew mill-abbozz. L-envoy tagħha fi Brussell, Kerstin Lepik, qalet lix-xandar pubbliku ERR li l-kumpanija tipprovdi materjali strateġiċi lil Silmet, li l-prodotti tagħha jintużaw fil-vetturi elettriċi Ewropej, fit-turbini tar-riħ, fl-elettronika u fl-avjazzjoni (ERR).

It-talba qasmet il-politika Estonjana. Il-kumitat parlamentari għall-affarijiet barranin semma lill-fornitur bħala Solikamsk Magnesium Plant u sejjaħ it-tneħħija tiegħu “preċedent politiku tassew spjaċevoli” (Riigikogu). Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Margus Tsahkna jargumenta li l-Ewropa trid iżżid il-pressjoni fuq ir-Russja u fl-istess waqt teħles il-produzzjoni strateġika mill-materja prima Russa. Jgħid ukoll li l-Estonja ma talbitx it-tneħħija mil-lista ta’ ħadd li kien diġà taħt sanzjonijiet (Ministeru għall-Affarijiet Barranin tal-Estonja). Il-Prim Ministru Kristen Michal qal lill-istess xandar li r-riżultat kien imur kontra l-approċċ tal-Estonja bbażat fuq il-valuri, u ħeġġeġ lil Silmet issib fornitur ieħor malajr.

Dipendenza mingħajr skadenza

L-influwenza tal-Estonja kienet ġejja mir-regoli. Biex persuni jew entitajiet jitniżżlu taħt sanzjonijiet hemm bżonn l-unanimità, jiġifieri kull Stat Membru jrid jaqbel, u għalhekk oġġezzjoni minn gvern wieħed tista’ tbiddel abbozz. Ir-rekord ma jurix theddida espliċita ta’ veto, iżda biss talba li ntlaqgħet.

Ir-rotta biex tintemm id-dipendenza tgħaddi wkoll minn Brussell. Fid-9 ta’ Ottubru, il-Kummissjoni għażlet il-pjan ta’ Silmet biex taqleb għal materja prima oħra bħala wieħed minn 46 proġett strateġiku ġdid, status maħsub biex iħaffef l-approvazzjoni u l-finanzjament (Kummissjoni Ewropea). Tsahkna mbagħad insista li dan l-appoġġ Ewropew ikun marbut ma’ skadenza biex tintemm id-dipendenza ta’ Silmet fuq materja prima Russa (Ministeru għall-Affarijiet Barranin tal-Estonja).

L-UE ħalliet lil dan il-fornitur barra mil-lista waqt li Silmet qed tfittex materja prima oħra, u s’issa r-rekord pubbliku ma fih l-ebda skadenza biex tintemm din id-dipendenza. L-għażla tal-proġett mill-Kummissjoni waħedha ma turix min għandu jistabbilixxi skadenza bħal din. Sakemm ma jkunx hemm data, is-sanzjonijiet Ewropej kontra l-industrija tal-armi tar-Russja jinkludu eċċezzjoni mfassla madwar katina tal-provvista li l-Ewropa għadha teħtieġ.