L-Ewropa titħalla barra mit-taħditiet f’Abu Dhabi

It-taħditiet biex tintemm il-gwerra tar-Russja kontra l-Ukrajna jibdew f’Abu Dhabi fl-10 u l-11 ta’ Novembru, bil-Washington, Kyiv u Moska fuq il-mejda (il-post ta’ Kushner). Washington jgħid li se jikkonsulta lis-sħab Ewropej “fil-ġenb” u jiftaħ format usa’ biss “jekk isir progress” (RFE/RL).

Din l-esklużjoni tiltaqa’ ma’ problema sempliċi: il-forza li għandha żżomm fis-seħħ kwalunkwe ftehim hija Ewropea. Franza u r-Renju Unit imexxu flimkien il-kwartieri ġenerali tal-Forza Multinazzjonali għall-Ukrajna, li hi ppjanata għall-perjodu wara li jieqfu l-ostilitajiet, fuq talba ta’ Kyiv (il-Ministeru Franċiż għad-Difiża). In-Netherlands qed tħejji biex tieħu sehem, iżda qalet lill-parlament tagħha li d-deċiżjoni dwar skjerament effettiv se tittieħed aktar tard fuq livell politiku, għax it-termini tal-paċi għadhom mhumiex ċari (il-gvern Netherlandiż). Ikun xi jkun miktub fl-abbozz, is-suldati jiġu skjerati biss meta jagħtu l-approvazzjoni tagħhom il-parlamenti nazzjonali.

Qafas mingħajr garanziji

Dak li ppubblikat il-White House huwa lista ta’ għanijiet, mhux pjan. It-test ta’ Kushner jelenka ħames għanijiet, minn komunikazzjoni affidabbli fi żminijiet ta’ kriżi sa “qafas dejjiemi” għas-sigurtà Ewropea. Jitlob ukoll li n-NATO tibqa’ ċentrali u li ebda pajjiż ma jkollu veto fuq l-alleanzi ta’ pajjiż ieħor (il-post ta’ Kushner, RFE/RL). Ma jgħidx liema forzi jkunu ristretti mill-“miżuri reċiproċi”, min jivverifika dawn il-miżuri, x’jiġri f’każ ta’ ksur, jew kif taħdem il-parti Ewropea fl-infurzar (Le Grand Continent).

Fil-5 ta’ Novembru, Trump laqa’ lill-mibgħut ta’ Vladimir Putin, Kirill Dmitriev, fil-White House u bassar ftehim “kbir” li jinvolvi “aktar mill-Ukrajna” (Politico). Volodymyr Zelenskyy wieġeb billi talab garanziji bil-miktub li jispeċifikaw min kien se jwieġeb għal attakk Russu ġdid, b’liema mezzi u meta (Ukrinform). Il-qafas ippubblikat din il-ġimgħa ma jwieġeb għal xejn minn dan, u Zelenskyy jgħid li ftit kien jaf minn qabel dwar id-dettalji tiegħu (CNN).

Min jitkellem f’isem l-Ewropa

L-ewwel problema tal-Ewropa hija li tiddeċiedi min jinnegozja f’isimha. F’ittra datata l-5 ta’ Novembru, il-Prim Ministru Taljana Giorgia Meloni staqsiet lil António Costa, il-president tal-Kunsill Ewropew fejn jiltaqgħu l-mexxejja tal-UE, biex jiddeċiedi “min joqgħod fuq il-mejda tan-negozjati f’isem l-Unjoni Ewropea, u b’liema mandat”. Qalet li kien urġenti li l-Ewropa titkellem b’vuċi waħda dwar l-Ukrajna (Corriere della Sera). Costa wieġeb li l-interessi Ewropej għandhom jiġu rrappreżentati permezz tal-istituzzjonijiet tal-UE u poġġa l-kwistjoni fuq l-aġenda tal-laqgħa tal-mexxejja f’Dublin fit-13 ta’ Novembru (La Stampa). Ma semma ebda mibgħut.

Wara laqgħa tal-ministri tal-Istati tal-Baħar Baltiku f’Varsavja, il-kap tal-politika barranija tal-UE Kaja Kallas qalet li kwalunkwe ftehim li jikkonċerna garanziji tas-sigurtà, sanzjonijiet jew l-adeżjoni tal-Ukrajna mal-UE jkun jeħtieġ il-parteċipazzjoni tal-Unjoni biex jiġi implimentat (EEAS). Radosław Sikorski tal-Polonja stabbilixxa kundizzjoni aktar ċara: waqfien mill-ġlied qabel kull diskussjoni dwar l-arkitettura tas-sigurtà tal-Ewropa. Huwa wissa lill-kapitali tal-Punent biex ma jinnegozjawx “minn fuq rashom” il-madwar 120 miljun ruħ li jgħixu fuq il-ġenb tal-Lvant (Euronews).

It-talbiet ippubblikati minn Moska jispjegaw għaliex Varsavja tinsisti fuq din is-sekwenza. It-talbiet li għadha tagħmel ir-Russja jinkludu l-Krimea, erba’ reġjuni Ukreni, Ukrajna barra min-NATO u armata Ukrena iżgħar (AP). L-abbozzi ta’ trattati tagħha ta’ Diċembru 2021 marru lil hinn, billi pproponew li jitwaqqaf it-tkabbir tan-NATO u li tiġi ristretta l-preżenza militari tal-alleanza fl-Istati li ssieħbu wara l-1997 (NATO). Ir-rifjut li terġa’ titfassal is-sigurtà tal-Ewropa qabel tintemm il-gwerra jservi ta’ salvagwardja kontra li dawn it-termini jerġgħu jidhru f’abbozz aktar tard. Dawn huma t-termini li l-kapitali tal-Lvant jisimgħu fil-frażi “aktar mill-Ukrajna”.

L-Ewropa tassew mhix preżenti fl-ewwel rawnd, iżda l-esklużjoni tagħha hija aktar limitata milli tidher. Il-gvernijiet Ewropej jistgħu jkunu assenti mill-ewwel taħditiet, iżda Washington ma jistax jorbot truppi Ewropej jew deċiżjonijiet tal-UE f’isimhom. Xejn minn dak li ġie ppubblikat s’issa ma joħloq obbligi legali; min jimla d-dettalji jkun qed ifassal il-ftehim veru. L-Ewropej xorta għandhom f’idejhom l-impenji li jkun jeħtieġ ftehim, it-truppi u d-deċiżjonijiet tal-UE li jkunu meħtieġa għall-implimentazzjoni. Fadal żewġ ostakli distinti: li jintlaħaq qbil dwar min jitkellem f’isem l-Unjoni, u li Washington jiġi konvint jagħti post lil dak ir-rappreżentant. L-ittra ta’ Meloni tressaq l-ewwel ostaklu quddiem il-mexxejja f’Dublin. It-tieni hija għażla li tista’ tagħmel biss l-Istati Uniti.