Franza tnaqqas 1,588 post għall-għalliema fost protesti

Nhar il-Ħamis, il-gvern tal-Prim Ministru Sébastien Lecornu ppreżenta l-baġit għall-2027. Sa filgħaxija, il-Ministru għall-Edukazzjoni kien wiegħed li jneħħi miżata ġdida tar-reġistrazzjoni għal xi studenti (DNA). It-tnaqqis propost fil-postijiet għall-għalliema għadu fil-pjan, u l-istudenti li qed jipprotestaw ilhom jilmentaw dwar in-nuqqas ta’ għalliema. Lecornu għad irid ukoll jgħaddi l-baġit minn parlament fejn m’għandux maġġoranza.

X’qed jitolbu l-istudenti

Il-protesti fl-iskejjel bdew qabel ma ħadd kien ra l-baġit. Skont BFMTV, il-moviment beda fit-18 ta’ Settembru fil-Lycée Saint-Exupéry fi Créteil, subborg ta’ Pariġi. L-ilmenti tal-istudenti, kif irrappurtati minn dak l-istazzjon, huma dwar l-iskejjel li jattendu bħalissa: għalliema assenti li qatt ma jiġu sostitwiti, klassijiet iffullati, binjiet kesħin u l-istress ta’ Parcoursup, il-pjattaforma nazzjonali għall-ammissjoni fl-universitajiet.

Il-protesti kibru u wasslu għal konfront mal-pulizija. Il-Ministru għall-Intern Laurent Nuñez irrapporta li l-pulizija żammet 1,949 persuna waqt l-imblokk tal-iskejjel nhar il-Ħamis, 1 ta’ Ottubru (TF1).

X’jitlob il-baġit, u mingħand min

Il-gvern jelenka €43 biljun f’miżuri ġodda u €11-il biljun li jinġarru minn deċiżjonijiet preċedenti, għal ċifra totali ta’ €54 biljun (gvern Franċiż, Reuters). Din iċ-ċifra ma tfissirx li l-istat se jonfoq €54 biljun inqas milli jonfoq illum. Tkejjel id-differenza bejn il-pjan u kemm kienet tasal in-nefqa li kieku l-pensjonijiet, is-salarji u spejjeż oħra baqgħu jiżdiedu awtomatikament.

B’riżultat ta’ dan, id-defiċit jonqos ftit biss. Il-gvern ibassar li se jkun 5.4% tal-PDG din is-sena u jimmira għal 5.0% fl-2027 (gvern Franċiż).

Il-biċċa l-kbira tal-piż se jaqa’ fuq il-pagi fis-servizz pubbliku u fuq il-pensjonanti. Is-salarji tal-impjegati taċ-ċivil jibqgħu ffriżati, u l-pensjonijiet ta’ aktar minn madwar €1,260 fix-xahar jiżdiedu b’ritmu aktar bil-mod mill-prezzijiet (Reuters).

Il-miżura li kienet tolqot l-aktar direttament lill-istudenti kienet miżata tar-reġistrazzjoni għal dawk li ma jirċevux boroż ta’ studju: €178 fis-sena għall-korsijiet vokazzjonali tal-BTS u €270 għall-klassijiet preparatorji (Franceinfo). Il-miżata kienet mistennija ġġib madwar €33 miljun u baqgħet fil-pjan għal ftit sigħat biss, sakemm il-Ministru għall-Edukazzjoni Édouard Geffray qal li kellha titneħħa (DNA). Dik il-wegħda għadha ma ddaħħlitx fil-liġi proposta. Il-liġi proposta tiffriża wkoll l-allowances għall-akkomodazzjoni (APL), li jiddependu fuqhom ħafna studenti, iżda l-gvern ma wiegħed xejn dwarhom.

Aktar flus, inqas għalliema

Skont Le Monde, il-finanzjament tal-iskejjel jiżdied b’€1.2 biljun għal madwar €64 biljun, filwaqt li jitnaqqsu 1,588 post għall-għalliema. Geffray jgħid li n-numru ta’ studenti naqas b’madwar 180,000. Skont il-kalkolu tiegħu, tnaqqis strettament proporzjonali kien ineħħi madwar 9,600 post (France 24).

Il-paragun tiegħu huwa medja nazzjonali. F’xi żoni jonqsu l-istudenti, filwaqt li f’oħrajn in-numru tagħhom jibqa’ stabbli, u ċ-ċifri ppubblikati ma jgħidux liema skejjel se jitilfu l-għalliema. Skola li diġà ma ssibx sostitut għal kull assenza xorta tista’ titlef post. Din hija l-problema li jiddeskrivu l-istudenti.

Parlament li Lecornu ma jikkontrollax

L-Unjoni Ewropea tistabbilixxi limiti fuq iċ-ċifri ġenerali, iżda mhux fuq id-dettalji. Taħt il-proċedura tal-UE għal defiċit eċċessiv, il-ministri tal-finanzi tal-Istati Membri l-oħra jistgħu jagħmlu pressjoni fuq Franza biex tnaqqas defiċit li jaqbeż sew il-limitu ta’ 3% tal-PDG stabbilit fit-trattat (EUR-Lex). Ma jiddeċidux kemm se tingħata għalliema kull skola sekondarja Franċiża (lycée). Dik id-deċiżjoni tittieħed f’Pariġi.

F’Pariġi, Lecornu m’għandux maġġoranza affidabbli, kif innotajna fil-preview tagħna tal-pjan (To Brief). Nhar il-Ħamis, id-deputati Soċjalisti qalu li ma kinux jaraw bażi għal kompromess (Le Monde). L-Assemblea Nazzjonali mistennija tibda teżamina l-abbozzi ta’ liġi mit-13 ta’ Ottubru (EFE).

Il-kostituzzjoni toffri triq iqsar. L-Artikolu 49.3 jippermetti lill-gvern jadotta abbozz ta’ liġi mingħajr vot. Bi tpattija, l-Assemblea tista’ twaqqa’ l-gvern permezz ta’ mozzjoni ta’ sfiduċja, u Lecornu kien diġà wiegħed li ma jużax dan l-artikolu (Le Figaro).

Il-gvern ċeda dwar l-aktar ilment ġdid u l-inqas għali, il-miżata li setgħet lanqas biss kienet dak li wassal lill-istudenti joħorġu fit-toroq. Anki din il-konċessjoni għadha wegħda sakemm tiddaħħal fil-liġi proposta. It-tnaqqis fil-postijiet għall-għalliema għadu fil-pjan, għalhekk il-baġit ma jindirizzax l-ilment ewlieni tal-istudenti dwar l-għalliema assenti li ma jiġux sostitwiti. Meta jinfetaħ id-dibattitu fl-Assemblea, Geffray u Lecornu se jkollhom jispjegaw fejn se jitnaqqsu dawk l-1,588 post. Se jkollhom jispjegaw ukoll għaliex l-iskejjel li diġà jitħabtu biex isibu sostituti għal min ikun assenti mhumiex se jkunu fost dawk affettwati.