Il-baġit ta’ €54 biljun inaqqas ftit id-defiċit

Il-Prim Ministru Sébastien Lecornu wiegħed sforz baġitarju ta’ madwar €54 biljun għall-2027, iżda d-defiċit li jrid jilħaq jonqos biss mill-previżjoni ta’ 5.4% tal-PDG (il-Prodott Domestiku Gross, jiġifieri l-produzzjoni annwali tal-ekonomija) għal din is-sena għal 5% is-sena d-dieħla (France 24, Le Monde). Il-biċċa l-kbira tal-flus tpatti għal żidiet fl-ispejjeż li xorta kienu se jseħħu. Il-bqija jaqa’ b’mod mhux ugwali fuq il-pensjonanti, l-impjegati taċ-ċivil u l-kunsilli lokali, filwaqt li l-kumpaniji l-kbar jispiċċaw iħallsu inqas.

Għaliex €54 biljun ftit li xejn inaqqsu d-defiċit

Il-gvern ikejjel l-isforz tiegħu ma’ xenarju immaġinarju għall-2027 li fih ma jagħmel xejn. F’dak ix-xenarju, l-ispejjeż tal-imgħax, tal-pensjonijiet u tas-saħħa jibqgħu jiżdiedu, u Lecornu qal li d-defiċit seta’ jaqbeż is-6.5% tal-PDG (Deutschlandfunk). Meta jitqabbel ma’ dak ix-xenarju, iż-żamma tal-infiq fl-istess livell titqies bħala ffrankar.

Le Monde qasmet it-total fi tnejn. Madwar €40 biljun ipattu għaż-żieda fl-infiq li xorta kienet se sseħħ, u madwar €14-il biljun biss imorru lil hinn minn hekk biex inaqqsu d-defiċit (Le Monde).

Din hija l-interpretazzjoni ta’ gazzetta, u l-kontijiet uffiċjali mistennija jitħabbru llum. Iż-żewġ abbozzi, wieħed għall-baġit tal-istat u l-ieħor għas-sigurtà soċjali, għandhom jitressqu fit-08:30 ta’ dalgħodu (Ministeru tal-Finanzi).

Min se jħallas skont l-abbozzi

Il-piż l-aktar ċar se jaqa’ fuq il-pensjonanti. Il-Ministru tax-Xogħol Jean-Pierre Farandou jrid jiġbor madwar €5.5 biljun mill-pensjonijiet, li €4.1 biljun minnhom jiġu miż-żieda fil-pensjonijiet ta’ aktar minn madwar €1,260 b’rata aktar baxxa mill-inflazzjoni (TF1). Il-Ministeru tal-Finanzi jistenna li l-prezzijiet jogħlew b’1.8% fl-2027 (Previżjonijiet tal-Ministeru tal-Finanzi). Il-pensjonanti li jaqbżu dan il-livell jirċievu aktar ewro, iżda dawk l-ewro jixtru inqas.

L-€1.4 biljun l-oħra jiġu mit-taxxa fuq id-dħul, billi l-limitu massimu fuq tnaqqis ta’ 10% jitbaxxa minn €4,439 għal €3,000. Dan it-tnaqqis jippermetti lill-pensjonanti jneħħu parti mill-pensjoni tagħhom mid-dħul taxxabbli (TF1). Dan jolqot grupp differenti: pensjonanti li d-dħul tagħhom mill-pensjoni jkun għoli biżżejjed biex jilħaq il-limitu massimu tat-tnaqqis, u li se jħallsu aktar taxxa.

L-impjegati taċ-ċivil se jiffaċċjaw iffriżar tal-punt tal-indiċi, il-valur bażi wara parti kbira mill-iskala tas-salarji tagħhom. Dan jiswa madwar €2 biljun fi ffrankar (La Dépêche). Il-parti tas-salarju marbuta ma’ dan il-punt tibqa’ l-istess waqt li jogħlew il-prezzijiet, għalkemm komponenti oħra tas-salarji individwali xorta jistgħu jinbidlu.

L-awtoritajiet lokali jintalbu jikkontribwixxu madwar €5.4 biljun, b’piż immirat lejn korpi b’aktar riżorsi, fosthom madwar 40% tal-komuni ta’ Franza, jiġifieri l-muniċipalitajiet tagħha (BFMTV). Jean-François Debat, li jmexxi l-kumitat għall-finanzi lokali, sejjaħ din it-talba sproporzjonata u wissa li tista’ trażżan l-investiment lokali.

Il-kumpaniji l-kbar joħorġu aħjar milli tissuġġerixxi t-tikketta ta’ “sforz”. Imposta supplimentari temporanja fuq kumpaniji kbar, li ġġenerat madwar €8 biljun, tibqa’ fis-seħħ iżda f’livell li jġib madwar €5 biljun. Għalhekk, il-kumpaniji milquta jħallsu madwar €3 biljun inqas minn kemm iħallsu llum (Ministeru tal-Baġit).

X’jista’ jinbidel fil-parlament

Lecornu m’għandux maġġoranza soda li jista’ jserraħ fuqha. F’Settembru, is-Soċjalisti eskludew li jappoġġawh (Deutschlandfunk). Marine Le Pen wissiet li l-partit tagħha, Rassemblement National, jista’ jirrifjuta baġit li ma jgħollix il-pensjonijiet skont l-inflazzjoni (Die Zeit).

Lecornu kien wiegħed li ma jużax l-Artikolu 49.3, li jgħaddi abbozz mingħajr vot sakemm maġġoranza ma twaqqax lill-gvern. Fit-30 ta’ Settembru, l-użu tiegħu reġa’ kien qed jiġi diskuss bħala għażla ta’ riżerva (Le Figaro).

Il-kunsilli għandhom xi raġuni għat-tama. Is-sena l-oħra, proposta biex il-gvernijiet lokali jagħmlu sforz ta’ aktar minn €4.7 biljun spiċċat f’madwar €2 biljun (BFMTV). Kull konċessjoni din is-sena jkollha tiġi kkumpensata x’imkien ieħor, tkun riflessa f’mira ta’ defiċit inqas ambizzjuża jew tkun koperta minn tkabbir ogħla mill-previżjoni tal-ministeru ta’ 1% għall-2027 (Previżjonijiet tal-Ministeru tal-Finanzi).

Skont iċ-ċifri tal-gvern stess, dan il-baġit inaqqas ir-ritmu tad-deterjorament fil-finanzi pubbliċi ta’ Franza, iżda ma jwaqqfux. Il-biċċa l-kbira tal-isforz sempliċement iżomm lura żieda fl-ispejjeż li kieku kienet isseħħ. Il-pensjonanti li jaqbżu l-limitu tal-pensjoni, il-pensjonanti b’aktar mezzi li jħallsu t-taxxa fuq id-dħul, l-impjegati taċ-ċivil u l-kunsilli lokali b’aktar riżorsi se jħossu l-piż tal-iffrankar. Il-kumpaniji l-kbar huma l-uniku grupp li jintalab iħallas inqas milli jħallas illum.