Il-baġit Franċiż jerġa’ jitressaq wara telfa 31–3

Il-kumitat tal-finanzi tal-Assemblea Nazzjonali ta’ Franza ċaħad il-parti tad-dħul tal-baġit tal-Istat għall-2027 nhar il-Ġimgħa, b’31 vot kontra 3 u 2 astensjonijiet (LCP, AFP permezz ta’ Boursorama). Din it-telfa ma tfissirx li l-pjan tat-taxxi tal-gvern jintemm. Meta l-Assemblea sħiħa tiftaħ id-dibattitu fit-13 ta’ Ottubru, terġa’ tibda mit-test oriġinali (skeda tal-Assemblea). Issa l-Prim Ministru Sébastien Lecornu jrid isib maġġoranza li l-kumitat ma rnexxilux isib.

Vot kbir kontra, iżda mingħajr raġuni komuni

Il-kumitat ivvota fuq il-verżjoni tiegħu tal-baġit, li reġa’ kiteb matul tlett ijiem ta’ emendi (AFP permezz ta’ La Gazette France). Ensemble pour la République, il-grupp tal-President Emmanuel Macron fl-Assemblea, kien l-uniku grupp li vvota favur, filwaqt li d-Démocrates taċ-ċentru astjenew (LCP).

Il-voti kontra ġew minn naħat opposti. Deputati tal-oppożizzjoni, mix-xellug radikali sal-lemin estrem, attakkaw l-għażliet tal-gvern dwar it-taxxi u l-iffrankar. Ħafna mill-kamp tal-gvern stess ċaħdu l-bidliet li kienu daħħlu dawk l-avversarji (AFP permezz ta’ La Gazette France). Flimkien, il-voti juru nuqqas ta’ maġġoranza, mhux appoġġ għal baġit alternattiv.

X’jerġa’ jitressaq quddiem l-Assemblea

L-emendi tal-kumitat juru fejn tinsab ir-reżistenza. Id-deputati neħħew pjan tal-gvern biex inaqqas tnaqqis fit-taxxa għall-pensjonanti, li l-ministri kienu stennew li jġib madwar €1.4 biljun (Le Monde). Ħassru wkoll imposta ġdida li kienet tobbliga lill-gvernijiet lokali jikkontribwixxu għall-isforz biex jinkiseb iffrankar (emenda adottata).

Ir-regoli baġitarji Franċiżi jreġġgħu lura dawn it-tħassir. Fl-ewwel qari ta’ baġit, l-Assemblea sħiħa tiddibatti t-test tal-gvern, mhux dak tal-kumitat (Kostituzzjoni Franċiża). Għalhekk, il-bidla li tolqot lill-pensjonanti u l-imposta fuq il-gvernijiet lokali jerġgħu jitressqu bħala proposti, u min irid ineħħihom ikollu jerġa’ jegħlibhom fil-plenarja.

Il-vot fuq il-parti tad-dħul iġib miegħu riskju akbar. Jekk l-Assemblea tiċħad dik il-parti, l-abbozz kollu jitqies miċħud fl-ewwel qari u d-deputati ma jaslux biex jiddibattu l-infiq (il-liġi qafas baġitarja ta’ Franza). Dak il-vot huwa skedat għall-20 ta’ Ottubru (skeda tal-Assemblea).

Min qed ifixkel lil Lecornu

Lecornu qed jiggverna mingħajr ma għandu maġġoranza tiegħu, u żewġ gruppi huma l-aktar importanti għal raġunijiet differenti. Is-Soċjalisti għandhom f’idejhom l-ewwel opportunità biex iwaqqfu l-abbozz. Fit-8 ta’ Ottubru ressqu mozzjoni biex l-abbozz jiġi miċħud qabel ma jiġi diskuss xi artikolu, u taw x’jifhem li jistgħu jabbandunaw il-kawtela li għenitu s-sena l-oħra (Le Monde).

Les Républicains, fuq il-lemin, jopponu waħda mill-miżuri li issa se jerġgħu jitressqu. Il-mexxej tagħhom Laurent Wauquiez ma jaqbilx li jittieħed aktar flus mill-pensjonanti u jipproponi miżuri oħra ta’ ffrankar, filwaqt li jinsisti li l-grupp tiegħu mhux se jilgħab “il-logħba ż-żgħira” li twaqqa’ l-gvern (BFMTV). Li ma twaqqax gvern mhux l-istess bħal li tivvota favur il-baġit tiegħu, u l-ebda wieħed miż-żewġ partiti ma wiegħed li se jivvota favur.

Is-sħab ta’ Franza fl-Ewropa qed isegwu s-sitwazzjoni għal raġunijiet tagħhom. Fit-8 ta’ Ottubru, il-ministri tal-finanzi taż-żona tal-euro ħeġġew lil Pariġi biex tgħaddi l-baġit tal-2027 ħalli jikkalmaw is-swieq, u l-Kummissarju għall-Ekonomija Valdis Dombrovskis qal li baġit sod jgħin biex jerġa’ jserraħ moħħ l-investituri (Reuters). It-tħassib tagħhom għandu wkoll dimensjoni legali. Franza ilha taħt il-proċedura tal-UE għal defiċit eċċessiv minn Lulju tal-2024; din hija proċedura li għandha tnaqqas id-defiċit ta’ pajjiż għal taħt it-3% tal-PDG. F’Jannar tal-2025, il-ministri tal-finanzi tal-UE stabbilixxew it-triq li Franza kellha ssegwi (Kunsill tal-UE).

Il-Kummissjoni Ewropea u l-ministri taż-żona tal-euro jivvalutaw il-baġit kollu ta’ Franza, mhux kull dispożizzjoni waħedha. Kull miżura ta’ dħul li titneħħa tagħmilha aktar diffiċli li tinżamm it-triq stabbilita għad-defiċit, sakemm ma jinstabx iffrankar f’oqsma oħra. Peress li d-dejn Franċiż jinsab fil-qalba taż-żona tal-euro, it-tħassib tal-investituri dwar Pariġi diġà nfirex għall-bonds ta’ Stati Membri oħra u għall-ewro nnifsu (To Brief).

Il-vot tal-Ġimgħa ma ċċarax il-kwistjoni daqskemm jissuġġerixxi l-marġni. Il-kumitat ma sabx maġġoranza favur il-pjan emendat tiegħu għad-dħul, u issa Lecornu jrid jibni maġġoranza għall-proposti oriġinali tal-gvern, ibda miż-żewġ miżuri li l-kumitat diġà ħassar.