Il-G7: 100 miljun barmil, ebda ċifra għad-diżil

Skont l-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (IEA, l-entità li tikkoordina dawn ir-riżervi), mill-Marzu ’l hawn il-pajjiżi li jimportaw iż-żejt ħarġu madwar 325 miljun barmil mir-riżervi ta’ emerġenza, ftit aktar minn 80% ta’ dak li kienu wiegħdu (IEA). Fit-2 ta’ Ottubru l-G7 wiegħed 100 miljun barmil oħra fuq perjodu ta’ erba’ xhur (dikjarazzjoni tal-G7). L-ebda waħda miż-żewġ ċifri ma turi kemm se jasal diżil addizzjonali fl-Ewropa, u d-diżil huwa l-fjuwil li hemm nuqqas minnu.

Żewġ ċifri li jgħoddu affarijiet differenti

Fil-11 ta’ Marzu, it-32 membru tal-IEA qablu li jagħmlu disponibbli 400 miljun barmil, l-akbar ħruġ ikkoordinat li qatt wettqet l-aġenzija (IEA). Riżerva ta’ emerġenza hija żejt mhux maħdum jew fjuwil lest li gvern iżomm, jew jitlob lill-kumpaniji jżommu, biex jintuża f’każ ta’ xokk fil-provvista. Meta mqabbel maċ-ċifra ta’ Ottubru, dan ifisser li madwar 75 miljun barmil mill-offerta ta’ Marzu għadhom ma ġewx inklużi fl-ammont li nħareġ (IEA Marzu, IEA Ottubru).

Iż-żewġ ċifri jużaw ukoll verbi differenti. F’Marzu, il-gvernijiet wiegħdu li jagħmlu ż-żejt disponibbli. F’Ottubru, l-IEA għaddiet iż-żejt li nħareġ. L-ebda waħda miċ-ċifri ma hija rekord ippubblikat ta’ fjuwil mibjugħ lix-xerrejja jew ikkunsinnat fid-depożiti.

Imbagħad il-G7, il-grupp ta’ demokraziji kbar u sinjuri li jinkludi lill-Istati Uniti, lill-Ġappun, lill-Ġermanja u lil Franza, żied il-pjan tiegħu. Dan jipprevedi 100 miljun barmil fuq erba’ xhur u jressaq ’il quddiem sehem sostanzjali mid-diżil, li għandu joħroġ fl-ewwel 20 jum (dikjarazzjoni tal-G7). Id-dikjarazzjoni tgħid li l-pjan iqis l-impenji li diġà twettqu. Ma tgħidx kemm mill-barmil tagħha huma ġodda, u ma tagħti l-ebda ċifra għall-volum tad-diżil.

Le Figaro staqsa l-mistoqsija ovvja: il-bilanċ ta’ Marzu huwa inkluż fil-pjan il-ġdid jew jiżdied miegħu (Le Figaro)? Sakemm tingħata tweġiba, iċ-ċifra ta’ Ottubru u l-pjan tal-G7 ma jistgħux sempliċement jingħaddu flimkien (Franceinfo, Élysée).

Għaliex id-diżil huwa l-punt kritiku

Fatih Birol, id-direttur eżekuttiv tal-IEA, qal lill-mexxejja tal-G7 li l-esportazzjonijiet taż-żejt mhux maħdum mil-Lvant Nofsani rkupraw sew. Il-flussi ta’ prodotti raffinati, jiġifieri kunsinni ta’ fjuwils bħad-diżil li jkunu diġà ġew ipproċessati fir-raffineriji, għadhom ristretti sew, u l-attakki fuq ir-raffineriji Russi aggravaw in-nuqqas (IEA). Iż-żejt mhux maħdum irid jgħaddi minn raffinerija qabel ma jkun jista’ jimla tank ta’ trakk. Id-diżil maħżun jevita dan il-pass u jista’ jasal direttament għand id-distributuri.

Għalhekk, it-tip ta’ prodotti li jinħarġu huwa importanti daqs il-kwantità tagħhom. F’Marzu, it-tqassim proviżorju tal-IEA kien juri li l-kontribuzzjonijiet tal-Ewropa kienu se jkunu l-aktar prodotti raffinati (IEA). La ċ-ċifra ta’ Ottubru u lanqas il-pjan tal-G7 ma huma akkumpanjati minn ċifra ppubblikata għad-diżil.

Il-membri tal-G7 wiegħdu wkoll li ma jirrestrinġux l-esportazzjonijiet tal-fjuwil lejn xulxin (dikjarazzjoni tal-G7). Dan huwa importanti għall-Ewropa, peress li Washington kien hedded aktar kmieni li jnaqqas il-kunsinni tad-diżil minn naħa għall-oħra tal-Atlantiku (To Brief).

Disponibbli, mibjugħ u orħos fil-pompa

Ir-rappurtar nazzjonali juri kemm jistgħu jkunu ’l bogħod minn xulxin “disponibbli” u “mibjugħ”. Il-gvern Olandiż jgħodd kważi 4.7 miljun mill-5.4 miljun barmil li wiegħed bħala “maħruġa jew magħmula disponibbli”, u jgħid li l-aġenzija tiegħu tar-riżervi, COVA, bdiet toffri 50,000 tunnellata diżil fit-2 ta’ Ottubru (gvern Olandiż). Offerta ma tfissirx bejgħ. Ix-xerrejja għad iridu jieħdu l-fjuwil.

Il-Ġermanja turi l-istess distakk. Berlin alloka 2.6 miljun tunnellata minn riżerva ta’ madwar 20 miljun tunnellata (gvern Ġermaniż). Ikkonferma biss li x-xerrejja ħadu l-ewwel lott, iżda ma qalx kemm kien kbir. L-aġenziji Ewropej tar-riżervi jgħoddu l-fjuwil bil-piż, filwaqt li l-IEA tgħodd il-barmil, u dan jagħmilha aktar diffiċli biex jinġabru flimkien iċ-ċifri nazzjonali.

Anki d-diżil li jinbiegħ mhux bilfors isir irħas. Handelsblatt qies il-pass tal-G7 bħala sinjal utli għas-swieq fuq żmien qasir aktar milli bħala tnaqqis dejjiemi fil-prezzijiet tad-diżil (Handelsblatt). Fit-2 ta’ Ottubru, il-ministru għall-enerġija tal-Polonja, Miłosz Motyka, spjega l-pożizzjoni xettika tiegħu. Peress li l-provvista kienet għaddejja bla interruzzjoni, ma ra l-ebda raġuni biex jinħareġ id-diżil Pollakk, u sostna li dan ma kienx se jnaqqas ħafna l-prezzijiet fil-pompa (XYZ).

Il-punt tiegħu jiddependi minn kif jiġi stabbilit il-prezz tal-fjuwil. Il-prezz fil-pompa jinkludi l-prezz bl-ingrossa, jiġifieri dak li jħallsu n-negozjanti lil xulxin, flimkien mal-marġni tad-distribuzzjoni u t-taxxa. Għalhekk, tnaqqis fil-prezz bl-ingrossa jasal għand is-sewwieqa biss parzjalment. Jekk id-diżil jibqa’ għali, l-ewwel jinħass l-aktar minn min jużah ħafna: it-trasportaturi bit-triq u l-kumpaniji li jħaddmu makkinarju bid-diżil. Iktar ma jdum in-nuqqas, iktar ikun probabbli li jgħaddu parti minn din l-ispiża lil ħaddieħor.

Il-G7 talab lill-IEA tippreżenta rapport fi żmien 20 jum (dikjarazzjoni tal-G7). Sa dakinhar, ir-rekord jappoġġa konklużjoni waħda. Il-ħruġ kumulattiv mir-riżervi huwa sostanzjali, iżda l-G7 ma speċifikax kemm diżil addizzjonali se jpoġġi l-pjan tiegħu fis-suq Ewropew, għax la ppubblika kemm il-pjan jirkeb fuq il-wegħda ta’ Marzu u lanqas tqassim skont it-tip ta’ prodott.